Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ЖИЙДЕ ИЧ ӨТКӨКТҮ БАСЫП, УЙКУСУЗДУКТАН АРЫЛТАТ

№553 7-июнь-13-июнь, 2013-ж


Азыр бак-дарактар мөмө байлап, гүлдөр гүлдөп өзгөчө көрккө бөлөнгөн кез. Алардын арасында буркураган жыты менен өзгөчөлөнгөн жийде бар. Жийде гүлү тууралуу чыгармалар көп. Ал тургай кыздардын аты учурайт. Анда баарыбыз сүйгөн жийде – бүгүнкү «каарманыбыз».

ТОПУРАКТЫ АЗЫКТАНДЫРАТ
Бул өсүмдүккө катылган сырларды билүү үчүн Айыл чарба институтуна караштуу токой чарба бөлүмүнүн башчысы, биология илимдеринин доктору ИШЕНБАЙ СООДОНБЕКОВго кайрылдык.

Жийдеде адамдын организмине керектүү төмөнкү заттар кездешет:
Мөмөсүндө: фруктоза, көмүртек, белок, органикалык эмес кычкылдар, микроэлементтер (цинк, хром, жез, никель);
Жалбырагында: аскорбин кычкылы;
Сабагында: чайыр (дары жасоодо колдонулат);
Гүлүндө: эфир майы.

Жийде – бийиктиги 6-10 метрге жеткен, сабактары ичке жана узун, тикенектүү, кооз дарак. Анын илимий аталышы – ичке жалбырактуу лох (elaeagnus). Түштүк Европа, Крым, Кавказ жана Орто Азияда суунун жээктеринде, күн жакшы тийген жерлерде өсөт. Май айынан тарта июнь айынын ортосуна чейин гүлдөйт. Дал ушул маалда кайталангыс жыпар жытты бөлүп чыгарып, жанынан өткөн адамды кайдигер калтырбайт.
Кыргызстанда жийденин эки түрү: ичке жалбырактуу лох жана америка күмүш лоху кездешет. Америка күмүш лохунун бийиктиги 3-5 метрди гана түзсө, ичке жалбырактуусунун бою узун болот. Экөөнүн тең мөмөлөрү сентябрь айында бышат.
Жийдени уругу, бутагы жана тамыры аркылуу өстүрүүгө мүмкүн. Уругу, бутагы менен өстүрүү машакаттуу, андыктан тамыры аркылуу көчүрүү оң. Бадал же бадал кашаа катары, кооздук үчүн тиксе болот. Анткени бутактары ичке, кыркып, формага келтирүүгө ылайыктуу. Жийде дарагы абадагы азотту чогултуп, тамыры аркылуу топуракты азыктандыра алат. Бул дарак жер семиртүүчү касиетке ээ. Андан тышкары туздуу, шор топуракка тигип койсо, топуракты туздан тазалайт.

ЭЛДИК МЕДИЦИНАДА

  • Жүрөк, кан тамырдын иштешин жана кандын айланышын жакшыртат. Артериялык кан басымды төмөндөтөт.
  • Безгек оорусуна кабылган адамдарга жийденин жаңы бышкан мөмөсү сунушталат.
  • Күндө уктаар алдында аздан мөмөсүн жеп жүрсө, уйкусуздукка даба боло алат.
  • Кургатылган жалбырактарынан же мөмөлөрүнөн демделген чайды суук тийгенде, жөтөлдө колдонууга болот.
  • 100 грамм жийде гүлүн 500 грамм аракка чылап, 10 күн караңгы жерде кармоо керек. Даяр болгон тундурманы 1 аш кашыктан тамактын алдында ичип туруу менен жөтөлдөн кутулууга жана дене табын түшүрүүгө болот.
  • Бел, омуртканын оорусунда жылуу сууга жибитилген жалбырактарын ооруган жерге жылуу таңып, 10-15 мүнөт кармасаңыз, ооруганы басаңдайт.
  • Мөмөсү ашказан-ичеги ооруларына (ич өткөк) каршы каражат. Ал үчүн мөмөлөрдү кайнатып ичүү керек.

АШКАНАДА
Компот
Мөмөлөрдү таза жууп, алдын ала бууда кармалган банканын үчтөн бир бөлүгүнө салыңыз. Андан кийин үстүнө кумшекер менен суудан даярдалган сиропту кайнак бойдон куюу керек. Оозу бекитилген банкалар салкын жерде сакталат.

 

 

Жийде уну
Жийденин толук мөмөсүн кургатып, аны ундай майдалап алуу керек. Муну нанга, булочкага, пирогго кошсо, өзгөчө жыт жана даам берет.

 

 


Кызыктуу

  • Кыргыздар илгери бойго жеткен улан-кыздарга жийде гүлдөгөн маалда анын түбүндө отурууга, уктоого уруксат беришкен эмес. Анткени жийденин жыты делебени козгоочу касиетке ээ деп эсептешкен.
  • Жийде мөмөсү кыргоолдун сүйүктүү тамагы болуп саналат. Кокус жийде багынан кыргоолду кезиктирип калсаңыз, таң калбаңыз.
  • Армениялык С.А.Мирзоян аттуу окумуштуу жийденин кургатылган мөмөсүнөн ун сыяктуу «Пшатин» деп аталган порошокту алган. Ал ич өткөккө каршы колдонулат.
  • 2008-жылы Талип Ибраимовдун «Жийде жыты» деген аталыштагы повести жарык көргөн.

Салтанат Мукасова
kenesh@super.kg


Жийде делебени козгоочу касиетке ээ

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  4 
Комментарийлер(10)
Super TV
08.06.2013. 12:38 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
690
Катталган:
10-03-2010
Соӊку аракети:
21-09-2017 13:32
Жынысы:
Белгисиз
-1
Делебени козгоо дегенге кандай маани бергенсиз, баяндап жаткан журналист айым, аныни маанисин иликтеп көрсөңүз, сиз менимче жаңылыш колдонгонсуз.
Super TV
09.06.2013. 16:47 
Тайпасы:
Түйүлдүк
Комментарийлердин саны:
676
Катталган:
06-11-2012
Соӊку аракети:
14-07-2014 22:40
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
..........sonuuuuuun jerde
0
ошооо айтышатко жийде гулдогонгооооо деп ...
Super TV
10.06.2013. 18:09 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
851
Катталган:
10-06-2011
Соӊку аракети:
08-05-2018 22:40
Жынысы:
Белгисиз
0
делебе деген эмне? репортакжт жакшы
10.06.2013. 20:24 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
78
Катталган:
31-12-2011
Соӊку аракети:
02-03-2014 18:14
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош
0
мага жакты кенешинер ракмат
Super TV
10.06.2013. 22:22 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
39
Катталган:
13-12-2010
Соӊку аракети:
17-03-2015 20:11
Жынысы:
Белгисиз
0
неде мучонду, деген мааниде болсо керек.
Super TV
11.06.2013. 09:12 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
23
Катталган:
11-06-2012
Соӊку аракети:
09-09-2016 17:25
Жынысы:
Белгисиз
0
сиздер учун атайын издеп таптым делебе-возбуждение экен)))
12.06.2013. 12:04 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
5
Катталган:
28-04-2013
Соӊку аракети:
31-07-2013 10:16
Жынысы:
Белгисиз
0
Мага дагы жакты. Жийденин гулунун жытын жыттаса мырзалар тукумсуз болот деп уктум еле.
13.06.2013. 23:25 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
39
Катталган:
15-03-2012
Соӊку аракети:
17-12-2016 16:49
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош
-1
эн сонун
Super TV
10.07.2013. 13:39 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
61
Катталган:
24-03-2013
Соӊку аракети:
04-03-2018 01:26
Жынысы:
Белгисиз
0
оба бул чындык мен бир кыз менен жийденин тубундо свидания кылганым оло сонун эстен кеткис тун болгон
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: