Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

АТ-БАШЫЛЫКТАР БИШКЕК-ТОРУГАРТ ЖОЛУН ЭМНЕГЕ ТОСУШТУ?

№350 17-23-июль, 2009-ж.


6-июль күнү Ат-Башы районунун Кызыл-Туу, Кара-Булуң, Казыбек айылдарынын 100гө жакын тургуну Бишкек-Торугарт жолун 4 саатка жакын тосушту. Жол тосууга “Ак-Сай, Арпа жайлоолорунун бир тарабы 49 жылга Кытайга ижарага берилип жатыптыр” деген кеп себеп болгон. Мындай маалымат кайдан келип чыкты? Чындыкпы же шайлоо алдындагы саясый оюнбу? Ушул суроонун негизинде окуянын чоо-жайын иликтөөгө аракет кылдык.

Белгилүү болгондой, маалыматтын чыгышына Кыргыз-Кытай чек арасындагы Торугарт бажы көзөмөл бекети Кыргызстандын аймагына ичке карай 50 чакырымга жылдырыла баштаганы себеп болгон.
Аталган бекет ичкеридеги Коргон-Таш аймагына көчүрүлүп, ал жерге кытайлык куруу-
чулар Кыргыз бажы бекетин бекер куруп бере баштаганы жергиликтүү калкты чочулаткан.

Тосулган жолду КРнын Вице-премьер-министри Өмүрбек Бабанов барып ачты

Жол тоскондор менен сүйлөшүп, маселени чечүү максатында КРнын Өкмөтүнүн атынан биринчи вице-премьер-министр Ө.Бабанов жана Нарындын мурдагы губернатору, учурда ЖКнын депутаты Аскар Салымбеков Ат-Башыга барышкан. Алар жол тоскондор менен жолугушуп: “Эч кандай жер ижарага берилген эмес. Бажы бекети да жылбайт. Айтылган сөздөрдүн баары ушак”,- деп эл аралык унаа жолун ачып келишкен. Аталган райондун тургундары 10-июлга чейин өкмөттүн аталган чек ара иши боюнча так маалымат берүүсүн талап кылган.

Шамал болбосо, чөптүн башы кыймылдабайт...

“Эл оозунда элек жок” демекчи, учурда бул иш боюнча ар кандай кептер айтылып жүрөт. Такталбаган маалыматтарга караганда, Нарындын темир кени жайгашкан Жетим-Тоо аймагы учурдагы депутат А.Салымбеков губернатор кезинде эле Кытайга ижарага берилип, аны кытайлык “Тянь-Линь” аттуу компания 49 жылга ижарага алгандыгы айтылып келет. Аянты 100 миң чарчы гектарга жакын болгон бул жердеги 5 айыл өкмөтүн да башка жакка көчүрүү каралган имиш. Аталган темир кенин кытайлыктар келерки жылдан тартып казып баштаары, бул кендин запасы дүйнөдө 3-орунда тургандыгы да айтылууда.

Жергиликтүү калк эмне дейт?

«Жол тосууңарга эмне себеп болду, та­лаптарыңарга жооп ала ал­ды­ңарбы?»- деп Ат-Башы районунун тургуну Д.Керимовго кайрылдык. Ал:
– Мунун азыр калп-чынын билбейм. Бирок Ак-Сай, Арпанын ижарага берилиши чын болсо, анда ал “Ат-Башы бүтүндөй эле Кытайга кетти” деген сөз. Ат-Башы – ыйык жер. Ала-Тоо аймагындагы кыргыздар бүт чабылып, көчө качканда да Кошой бабабыз коргон куруп, ал жерден көчкөн эмес. “Бул кеп чын болсо, биз шайлоого да барбайбыз” деп сүйлөшүп жатабыз. Жолду казып, унаа өткөрбөй коёбуз. Жакынкы күндөрү “Жан берели Ата Конушка” деген акция өткөрөлү деп турабыз. Жерди бергенче, ошол жерде атышып өлгөн артык эмеспи.

Чек ара кызматычы?..

Аталган кызмат менен байланышканыбызда “Кыргызстан менен Кытайдын чек арасы 2002-жылы делимитацияланып, демаркацияланып бүткөн. Кыргыз-Кытай чек арасынын жалпы узундугу 1111 чакырымды түзөт. Бардык чек ара көзөмөл бекеттери мурункудай эле иштеп жатышат. Эч нерсе эч жакка жылган жок. Эки тараптуу макулдашуу, келишимдерсиз кандайдыр бир компаниялардын чек араны жылдырууга акылары жок. Ошондуктан Нарында чек ара боюнча кооптоно турган маселе болгон жок” деген жооп узатышты.

Окуяга аты аралашкан А.Салым­бе­ков эмне деди?

Нарындын мурдагы губернатору, учурда ЖКнын депутаты Аскар Салымбеков аталган окуяга байланыштуу мындай жооп узатты:
– Айтылгандардын баары карандай калп. Чек арадагы бажы бекеттерин жылдыруу маселеси Кыргыз-Кытай бажы кызматынын сүйлөшүүлөрүнүн негизинде болгон. Эки өлкө­нүн бажы бекеттери турган аймактар өтө суук, аба шарттары ыңгайсыз болгондуктан, эки тарап тең өз аймактарын ичине карай жылдыруу боюнча макулдашкан. Учурда Кытай бажы бекети өз аймагынын ичине карай 100 чакырым Торо деген жерге жылдырылган. Кыргыз бажы кызматы да Арпа жайлоосун карай көч­мөк эле, бирок бул жер да суук болгондуктан, өкмөттүк атайын комиссия келип, бекетти Торугартта калтыруу чечимин чыгарды. Ал эми темир кенине келсек, мен губернатор болуп турган кезде эч кандай жер ижарага берилген эмес. Мындай кеп-сөздү таратуу менен айрым көрө албагандар мени каралоону самап жатышат.

Чыныгы жоопкер Бажы кызматыбы?

КРнын Бажы кызматынын басма сөз жетекчиси А.Малдыбаев Торугарт бекетине байланыштуу буларды айтты:
– 17 жылдан бери Ат-Башынын эли “жолдорду Кытайдын жүк ташуучу унаалары бузуп жатат. Чек арага жакын жерге терминал курулса, бизге да жумуш орундары ачылат эле” деп айтып келишкен. Бажы кызматы ал жерге эч кимдин барбасын, аба шарттарынын ыңгайсыздыгын айтып, буга каршы экендигин билдирген. Бирок 1 жылдан бери Азия Өнүктүрүү Банкы бажы бекеттерин мобилизациялоо максатында бул сунушту колдогон. Кытай тарап өзүнүн бажы бекетин жылдырып, биздин да жылдыруубузду өтүнгөн жана керектүү жайларды салып беришерин убада кылган. Ошондон улам биз да макул болуп, бул кадамга барганбыз. Эми Ат-Башынын эли өздөрү коюп келген талаптан кайтып, “жер ижарага берилди” деген ушактан улам терминал куруу маселесине каршы чыгууда. Аталган аймакка атайын өкмөттүк комиссия барып, бул маселеге чекит коюп келди. Эч нерсе салынбайт жана бажы бекети да жылбайт.

Мына ушундай, замандаш, маселени иликтеп, чындыкты сиздерге жеткизгенге аракет кылдык. Көрүнүп тургандай, тиешелүү мекемелер бири-бирине шылташса да, ынанымдуу жооп бергенге аракет кылышты.

“Кыңыр иш кырк жылда» демекчи, бул кептин чындыгы да эртеби-кечпи, баары бир ачыкка чыгат дегенден башка айтарыбыз жок.

Айбек Кочкоров
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21503;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: