Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

БҮРГӨ АДАМГА 25 ТҮРДҮҮ ООРУНУ ЖУГУЗАТ

№558 12-июль-18-июль, 2013-ж


Бүргө ар кандай ооруларды козгоочу, алып жүрүүчү жана кан соруучу курт-кумурскалардын башында турат. Илимде дүйнө боюнча 2380ден ашык түрү бар экени тастыкталган. Оңой менен карматпаган бүргөнүн жашоосу, адамга зыяны тууралуу маалыматтар алдыңыздарда.

ТУЛКУ БОЮ
Узундугу 1 миллиметрден 5 миллиметрге чейин жетсе, кээ бир ургаачылары азыктангандан кийин 10 миллиметрге чейин узарышат.

БАШ БӨЛҮГҮ
Башында оозу (соруучу аппараты), мурутчасы жана көзү жайгашкан. Кээ бир түрлөрүнүн көзү жок болот.

ДЕНЕСИ
Жылмакай жана сырты тикенектүү, катуу түктөр менен капталган. Бул түк жана жүндөрдүн арасында эркин жүрүүгө, шыпырылып түшүп калбоого жардам берет. Өңү күрөң, ачык күрөң, кара күрөң түстө болот.

БУТТАРЫ
Көкүрөгүндө жайгашкан 3 жуп буту бар. Алдыңкы эки буту тез жүрүүгө ылайыкталган. Арткы узун буттары 30 сантиметрге чейинки бийиктикке, 50 сантиметрге чейинки узундукка секирүүгө жардам берет.

БҮРГӨ АНТАРКТИДАНЫ ДА БАЙЫРЛАЙТ
Бүргө бардык материкте кездешет. Ал гана эмес, климаты катаал Антарктиданы байырлаган түрү бар. Бирок көпчүлүк түрү мелүүн жана субтропиктик аймактар болгон Чыгыш Азия, Борбордук Азия, Батыш Америка, Чыгыш Африканы мекендешет.
Бүргөнүн күнүмдүк азыгы – адамдын жана жаныбарлардын каны. Кан соруусу 1 мүнөттөн бир нече саатка чейин созулат. Айрымдары канга тойсо да, соруусун уланта беришет. Бүргөнүн түрү көп экенине жараша аталыштары да көп. Алардын ичинен адамга зыян алып келүүчү 60 түрүнүн ичинен адам бүргөсү, мышык бүргөсү, ит бүргөсү – өзгөчөлөрү. Булар адам, ит, мышыктан тышкары кыска жүндүү жандыктарда да жашап, алардын каны менен азыктанышат. Өң-түсү жана чоң-кичинелиги менен айырмаланганы болбосо, дээрлик окшош.

ӨМҮР СҮРҮҮСҮ
Бүргө орто эсеп менен 1,5 жыл жашайт. Өтө тездик менен көбөйүшөт. Ургаачысы бул аралыкта 3000ге чейин жумуртка тууйт жана ал үчүн атайын жай издебейт. Жумурткаларын туш келген жерге тууй берет. Эки жумага жетпеген аралыкта жумурткадан буттары жок, кыймылы активдүү курттар пайда болуп чыгат да, азыктанууга ылайыктуу жай таап, жашырынып алышат. Андан соң курт калыбын өзгөртүп куурчакчага айланып, кийинки кадамында буттар өсүп, толук кандуу бүргө жаралат. Бүргө көбүнчө полдун тешиктеринде, төшөктүн алдында, таштанды төгүлүүчү жайларда, жаныбарлардын жүндөрүнүн арасында өсүп жетилет.

ЭҢ КОРКУНУЧТУУ ООРУЛАРДЫ ЖАРАТАТ
Бүргө кан менен азыктангандыктан, ар кандай ооруларды ташып жүрүүчү жана козгоочу катары коркунуч жаратпай койбойт. Жалпысынан оорунун 25 түрүн жугузат. Мисалга алсак, сарык, чума, ичеги жана тери ооруларынын бактерияларын оорукчан адамдан соо адамга жуктурат.
Сүрөттө тунгиоз тери оорусуна кабылган адамдын буту. Жумурткалоо үчүн тырмактын астына кирип кеткен бүргөдөн сезгенүү жаралат. Адамдын манжаларын шишик басып, ириңдеп, тырмактары чирий баштайт.

КУТУЛУУНУН ЖОЛДОРУ
Бүргөлөр жайдын күнү өтө активдүү болушат. Сырттан үйдүн ичине адам, ит жана мышык аркылуу кирип, байыр алып, тукумун уланта беришет. Ит менен мышык кашынып, тиштенип жатса, демек, бүргөсү бар деп түшүнүңүз. Андыктан үйдөгү бүргөнү жок кылуунун төмөнкүдөй жолдору бар:

  • Үйдү толугу менен тазалап чыгыңыз. Төшөктөрдү, кийим-кечени, жумшак оюнчуктарды күнгө жайып, күбүү керек. Полду жууп, тешиктердеги топтолгон чаңдарды калтырбай чыгарып, тазалаңыз. Кол жетпеген жыртык-тешиктерге курт-кумурскага каршы каражаттарды себиңиз.
  • Шейшептерди жана жууркандардын сыртын сыйрып жууп, кургаганда үтүктөңүз.
  • Ит менен мышыкты колдон келсе зоодүкөндөрдө сатылчу атайын курт-кумурскадан арылтуучу шампунь менен жуунтуңуз. Эгер жуунтканга мүмкүн болбосо, курт-кумурскага каршы чыгарылган атайын каражаттардан денесине себиңиз.
  • Ит менен мышыкты бүргөдөн коргоочу каргы (атайын жыт чыгарып турат) сатып алып тагып коюңуз.
  • Эрменди кургатып, төшөнчүнүн арасына, гардеробдун ичине коюп койсоңуз, жытынан бүргө качат. Ошондой эле эрменди иттин уясына, үйдүн кире беришине илип коюу сунушталат.
  • Эгер бүргөнү өз алдынча жок кылууга мүмкүн болбосо, атайын кызматка кайрылсаңыз, керектүү дары-дармек менен жок кылып берет.

КЫЗЫКТУУ МААЛЫМАТ

  • XVI-XVII кылымдарда бүргөдөн жана башка мителерден кутулуу үчүн ак сөөктөр атайын бүргө кармагычтарды жанына илип жүрүшкөн. Кызыгы, ал убакта тез-тез жуунуу ден соолукка зыян деп ойлошуп, ак сөөк, байлар дагы чанда гана жуунушкан. Айымдары чач бекем болуп, түшпөйт деген ойдо койдун майын сүйкөнүшкөн. Ал бүргө менен биттердин көбөйүүсүнө алып келген.
    Бүргө кармагыч буюм пилдин сөөгүнөн майда көзөнөкчөлөрү бар кутуча түрүндө, буралып ачыла турган капкактуу болгон. Ичине бүргө жана башка мителерди өзүнө тартып, киргенден кийин жабышып кала тургандай кан, бал, чайыр салынчу же жыпар суюктуктарга чыланган чүпүрөк коюлчу. Мындай капканды кийимдин ичине, жасалма чачтын, жаканын алдына илип алышкан.
  • Орто кылымда бүргө менен күрөшүү үчүн бүргө көп байырлоочу, жүнү кыска жандыктардын терилерин да колдонуу модага айланган. Мисалы, арс чычкан, суусар, сасык күзөн (хорёк) жана киштин (соболь) терилерин баш, буттарын кеспестен ак сөөктөр кийимдин сыртынан асып жүрүшкөн. Чогулган бүргөлөрдөн терини силкүү менен кутулуп турушкан.
  • Бүргөдөн кутулуу үчүн Кытайда уктаардын алдында бамбуктан же пилдин сөөгүнөн даярдалган түтүктү жылытып төшөктүн астына салып же керебеттин алдына коюп коюшкан. Түтүктөгү жылуулук курт-кумурскаларды өзүнө тартып, чогулткан. Эртең менен ал түтүктөрдү кайнап турган сууга салып курт-кумурскаларды өлтүрүшкөн.

Кубаныч Сыдыков
kenesh@super.kg



Бүргө адамга 25 түрдүү ооруну жугузат

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  5 
Комментарийлер(28)
Super TV
13.07.2013. 05:16 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
466
Катталган:
28-09-2011
Соӊку аракети:
22-10-2018 00:59
Жынысы:
Белгисиз
+1
Коруп эле денем кычышып кетти. Кичинемде бир таанышыбыздын уйуно тоого каймак жегени эжем экообуз барсак уйундо укмуш бурго коп экен тан аткыча 100дон ашык бурго олтургонбуз эртеси тан атышы менен каймактыда унутуп уйго кетип калганбыз келип апама айтсак уйго киргизбей кийип келген кийимдерибизди чечип алып ортоп салган ошондон бери бурго же чиркейдин учуп жургонун корсомда олтургучо жаным калбайт денем кычышкансып жаман болом. Рахмат жакшы кенеш экен.
Super TV
13.07.2013. 14:46 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
14-06-2013
Соӊку аракети:
14-10-2018 12:13
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Каракол- Бишкек
0
Жаман экен, мен ойлочумун бургонун адамга зыяны жок болуш керек деп, Экинчи колектрга кирбейм, кирип чыксам эле быжырап бутума жабышып алат, анан секирип кыйын экен, башыма чейин чыгып кетет, ал жакта жапайы мышыктар бар, ошолордон пайда болгон турбайбы
Super TV
13.07.2013. 14:48 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
14-06-2013
Соӊку аракети:
14-10-2018 12:13
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Каракол- Бишкек
0
Даагы кандай оной жолдору бар бургодон арылыш учун? Билсенер жазып койгула
Super TV
13.07.2013. 15:07 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
596
Катталган:
06-03-2012
Соӊку аракети:
27-09-2018 06:22
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Эски шаар
0
Жакшы маалымат экен.
Super TV
14.07.2013. 02:17 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
154
Катталган:
07-12-2011
Соӊку аракети:
03-10-2018 16:15
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
москва
+3
биздин москвада жашап аткан квартирада хлоп кобойуп кетти кундо чагат бизди башка жака кочуп кетиш керек болду атак бурго жок
Super TV
14.07.2013. 18:25 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
119
Катталган:
21-06-2012
Соӊку аракети:
15-09-2017 01:05
Жынысы:
Белгисиз
0
Cho абайла хлопунду башка квартирага да жугузба квартирант келгенде хлопун жокпу деп алыш керек экен ээ
Super TV
15.07.2013. 07:11 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
11
Катталган:
26-03-2012
Соӊку аракети:
04-06-2015 17:12
Жынысы:
Белгисиз
0
мен да москва шаарында эмгектенем,бирок бизде Жок болчу жакынкы кундордо кайдан райла болду билбей да калдык жакшы келинчегим экообузтен гостил иштейбиз бирок выходной куну уйку Жок.
15.07.2013. 10:27 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
583
Катталган:
16-05-2011
Соӊку аракети:
06-09-2016 10:59
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Дордойдо оло коп бурго бут коробкада абайлагыла
15.07.2013. 11:06 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
92
Катталган:
28-04-2013
Соӊку аракети:
18-09-2017 13:10
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
South Korea
0
бул газетага биз чыга албай журсок бурголор чоон бетти ээлеп алыптырго
15.07.2013. 18:09 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
8
Катталган:
09-04-2013
Соӊку аракети:
15-06-2014 12:31
Жынысы:
Белгисиз
0
AZIK01,хахаха))))
17.07.2013. 05:21 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
58
Катталган:
18-04-2013
Соӊку аракети:
03-01-2018 23:10
Жынысы:
Белгисиз
0
AZIK01, hahaha prikol
15.07.2013. 13:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
57
Катталган:
03-12-2008
Соӊку аракети:
12-11-2018 14:59
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
2-3 Кундон бери эмне кылам кантип кетирем деп журдум эле ар-кайсы жерди чагып баштаганынын баары эле бул бурго деп атышкан эми оной менен кетпейт дешкен.Эменди,дары алып келейин ушул кан соргучтан кутулбасам болбой калды.Рахмат силерге Супер-Инфо убагында жаздынар.
15.07.2013. 16:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
603
Катталган:
08-12-2010
Соӊку аракети:
07-11-2018 12:22
Жынысы:
Белгисиз
0
К.Сыдыковдун материалдарын кызыгуу м-н окуйм, жонокой тилде, тушунуктуу кылып жазылганы жагат.
16.07.2013. 10:31 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
48
Катталган:
11-05-2013
Соӊку аракети:
31-12-2014 13:18
Жынысы:
Белгисиз
0
Bir jolu joldo ketip jatsam bir burgo velik menen dordoygo ketip jatkan eken 4in ele kop okwoyt
17.07.2013. 05:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
58
Катталган:
18-04-2013
Соӊку аракети:
03-01-2018 23:10
Жынысы:
Белгисиз
0
marin, osho burgonun betin taanyp kalsan srazy sotko ber
16.07.2013. 13:41 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
98
Катталган:
15-04-2013
Соӊку аракети:
15-03-2014 00:01
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
москва
0
Бир челек сууга жангактын 10 жалбырагын,бир букет зверобой(кыргызчасы эрменби билбедим)салып кайнатылат.Кайнаган кезде саргыч туско айланат(зверобойдун боегу чыгат).
Сууну муздаган кезде уйдун полуна,килем,тошончулорго сээп комнатаны жаап коюу керек,4-5 сааттан сон буюмдарды эшикке жайып сергиткенче уйду желдетип аласын.Суу саргыч болгон менен тошончулордо эч кандай так калбайт.Бул рецепт бир гана комнатага эсептелинген,ал эми бардык болмолорду сразу тазалайм десен анда олчомун албетте коб
16.07.2013. 23:27 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
104
Катталган:
10-04-2013
Соӊку аракети:
11-11-2018 22:52
Жынысы:
Белгисиз
0
Эрмен деген кандай болот ,убагында эн керектуу маалымат берилиптир рахмат.
17.07.2013. 11:02 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
18
Катталган:
17-12-2010
Соӊку аракети:
05-11-2014 21:10
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Japan
0
Эрмендин орусчасы кандай? Аптекадан сурасам билишпейт экен.
17.07.2013. 11:13 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
7571
Катталган:
22-02-2011
Соӊку аракети:
12-11-2018 17:53
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
...
0
smile,
Саламатсызбы!
"Полынь" орусча аталышы.
17.07.2013. 14:47 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
7571
Катталган:
22-02-2011
Соӊку аракети:
12-11-2018 17:53
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
...
0
Хан,
Жарнама жана коммерциялык маалыматтарга "Комерциялык жарыялар" аттуу бөлүмгө гана калтырууга уруксат берилет.
19.07.2013. 11:07 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
16
Катталган:
01-03-2013
Соӊку аракети:
09-04-2017 10:08
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош
0
рак оорусу менен дагы ооруйбу адам Бурго чакса?
19.07.2013. 13:43 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
15
Катталган:
17-12-2011
Соӊку аракети:
27-05-2014 21:47
Жынысы:
Белгисиз
0
Бурго чакса аллергия да козголуп кетет экен
20.07.2013. 09:01 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
21
Катталган:
21-05-2013
Соӊку аракети:
19-01-2017 11:51
Жынысы:
Белгисиз
0
Бир бурго учун ушунча тополонбууу?
20.07.2013. 09:47 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
331
Катталган:
19-11-2012
Соӊку аракети:
16-10-2018 10:16
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
новосибирск
0
Бургону ушунчалык жаман кором
20.07.2013. 11:24 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
31
Катталган:
19-02-2013
Соӊку аракети:
05-08-2013 19:46
Жынысы:
Белгисиз
0
Чоооон рахмат маалыматка супер инфо!!!
21.07.2013. 09:51 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
20
Катталган:
10-07-2013
Соӊку аракети:
13-10-2018 01:28
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Каракол
0
урматтуу суперчилер менин силерге отунучум бар.ТV-програмасын сайтка чыгарып койбойсуздарбы?
22.07.2013. 12:41 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
7571
Катталган:
22-02-2011
Соӊку аракети:
12-11-2018 17:53
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
...
0
Urmat-1989,
Саламатсызбы!
Сунушуңузга рахмат!
Super TV
28.06.2014. 13:23 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
17
Катталган:
14-03-2014
Соӊку аракети:
05-05-2018 15:46
Жынысы:
Белгисиз
0
Хлоп бул менден коркот, бирок выходной кундору мен корком
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21442;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: