Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ДЕТЕКТИВ - БУЛ КЕСИП ЖӨНҮНДӨ ЭМНЕ БИЛЕСИЗ?

№353 7-13-август, 2009-ж.


Атактуу Шерлок Холмсту билесизби? Акырын басып, жай сүйлөгөн бул каарман канчалаган татаал кылмыштардын бетин ачкан детектив эмеспи. А биздин Кыргызстанда да ушундай “Шерлок Холмстор” барбы? Бул суроого жооп алмакчы болуп “Адъютант” коргоо-детективдик агенттигине бет алдык.

Кыргызстанга эми жайыла баштады

Бизди кызыктырган суроолорго агенттиктин жетекчисинин орун басары, Болот аттуу детектив жооп бермекчи болду.
– Болот, айтыңызчы, Кыргызстанда Шерлок Холмстой детективдер барбы?
– Кандай десем, детективдин кызматынан пайдалануу, Кыргызстан түгүл Орусия, Казакстанда да жаңыдан жайыла баштады. Андыктан Шерлок Холмстой детективдер азырынча аз болсо керек. Милицияда далай иштердин бети ачылбай жатат. Анын ар кандай себептери бар. Дайынсыз жоголгон көп адамдар издөөдө жүрөт. Милиция менен катар детективдерге кайрылса иликтөө алга жыларын, жыйынтык жакшы болорун калк эми гана аңдап түшүнө баштады көрүнөт.
– Мындай агенттикти ачуу идеясы кимдин оюна келген?
– Биздин жетекчибиз мурун чек ара кызматынын ыкчам-иликтөө бөлүмүндө көп жыл эмгектенген адам. Агенттикти ачуу ошонун идеясы.

Тергөөчү да, кылмыш иликтөөчү да, криминалист да...

– Кандай билими бар адам силердин катарыңарда иштей алат? Алсак, тергөөчүлүк же кылмыш иликтөөчүлүк боюнча окуу жайларда бөлүмдөр бар, бирок детективдик жок да?
– Жок дегенде 10 жылдык кесиптик тажрыйбасы болгон ИИМдин УККнын мурунку кызматкерлерин алабыз. Эч бир окуу жайында мындай бөлүм жок. Негизи, детективдерди окутуп, тарбиялап чыгара да алышпайт. Андыктан профессионалдык деңгээлде детектив болуу үчүн көп жылдык тажрыйба керек. Мына мен өзүм да ИИМде, УККда иштегем. Отставкага кеткенден кийин гана бул кесипти аркалай баштадым.
Негизи, детектив кылмыш иликтөө­чү да, криминалист да, тергөө­чү да болушу керек.
– Демек, сиздер жаңыдан окууну бүткөн жаштарды кызматка албайсыздар?
– Арабызда жаштар деле бар. Алардын ар кандай сапаттарын, тажрыйбасын текшерип көрүп, бизге туура келсе ала беребиз. Өзүбүздүн агенттикте кызматкерлерди окутууга жетишерлик база да бар. Аларды бекер окутуп, мыкты кадр даярдап чыгууга аракет кылабыз.
– Милиция кызматкерлери фор­масы менен өздөрүн сакташат, а силерчи? Өзүңөрдүн коопсуздугуңарды кантип камсыз кыласыңар?
– Биринчиден, өтө эле көзгө илине бербей, билгизбей жашыруун иштейбиз. Эгер расмий түрдө маалымат керек болсо, күбөлүктү колдонобуз. ИИМ, УКК менен өзүбүздүн байланыштар бар. Ошолор аркылуу маалымат алабыз.
– Кылмыштарды иликтеп жүрүп, уюшкан кылмыштуу топтор менен тирешип калган учурлар болобу?
– Уюшкан кылмыштуу топтор менен бет келишкен учурлар боло элек. Бирок мындай иштер такыр болбойт деп да айта албайбыз. Андыктан детективдик агенттик ачкан адамдын кылмыштуу топторго, милицияга көз каранды болбогудай аброю, тажрыйбасы болушу керек.

Шарлатандардан абайлаңыз!

– Кыргызстанда мындай агенттиктер көппү?
– Баш-аягы жүзгө жакын агенттик болcо керек. Арасында зарыгып турган адамдардын жөн гана башын айлантып, акчасын алууну көздөгөн шарлатандар да жок эмес. Чындап иштегени үч-төртөө гана болсо керек.
– Детективдердин тергөөчү, кылмыш иликтөөчүлөрдөн кандай артыкчылыктары бар же тескерисинче, мүмкүнчүлүгү чектелип калабы?
– Тергөөчү тергөө иши менен, кылмыш иликтөөчү иликтөө менен алек болсо, детектив мунун баарын өзү жасайт. Бирок кылмыш иликтөөчү, тергөөчүлөр мамлекеттик органда иштегендиктен, көпчүлүк учурда алардын мүмкүнчүлүктөрү кеңири болот. Аларда транспорт, кабинет, курал бар дегендей. Ооба, бизде деле бул каражаттар бар. Бирок биз өз алдыбызча каалаган кабинетибизге кирип, иликтөө үчүн керек болгон маалыматты ала албайбыз. Мисалы, кайсы бир адамдын телефонуна чалууларды текшерүү үчүн милиция аркылуу прокуратурадан уруксат алуу керек. Мындай тоскоолдуктарга карабай, детектив өз ишин мыкты билген профессионал деп айта алабыз.
– Өмүргө коркунучу барбы?
– Өмүргө коркунучту биринчи орунга койгон адам мындай кесипти тандамак тургай, жакшысы, ага кызыкпай эле койгону оң. Анткени коркунуч ар бир иште болот. Күтүлбөгөн иштер болуп кетиши мүмкүн. Анын баарын алдын-ала билип, тактап болбойт да.
– Кандай кылмыштарга көп туш болосуңар?
– Кылмыш иштерине караганда үйбүлөнүн ичиндеги түшүн­бөстүктөрдөн улам келип чыккан маселелерге көп туш болобуз. Мисалы, дайынсыз жоголгондорду табуу. Бизге көбүнчөсү милициядан үмүтү үзүлгөндө же тескерисинче, милицияга, жакындарына билдиргиси келбегенде кайрылышат. Кардарлардын каалоосуна жараша иш жүргүзүп, жоголгон адамдарды таап беребиз. Андан тышкары, уурулук айрыкча, ар кандай фирмалардагы уурулуктарды иликтейбиз.

Полиграфты алдоо мүмкүн эмес

– Фирманын коопсуздугун сактоо үчүн кандай зарыл иштерди жасоо керек деп айтар элеңиз?
– Азыр чоочун адам биякта турсун, биртуугандарга ишенбей турган заман. Ошондуктан фирманы жөн гана ачкыч, кулпуга ишенип таштап койбостон, коопсуздугуна кам көрүү керек. Эгер коопсуздук кызматкерин алуу зарылчылыгы бар болсо, анда алардын толук өмүр баянын текшерип чыгуу керек. Полиграф, аны эл ичинде “детектор лжи” деп коюшат го, ошол аркылуу да текшерүү керек. Кадрларды жумушка аларда бул иштердин мааниси чоң.
– Полиграфтын жыйынтыгына жүз пайыз ишенүүгө болобу?
– Жетимиш пайызга ишенүүгө болот.
– Тажрыйбасы бар, алдамчы адам детекторду алдап, адаштырып коюшу мүмкүнбү?
– Атайын кызматтын окуусунан өткөн, анда да кесибин мыкты өздөштүргөн адам гана алдай албаса, полиграфты алдоо мүмкүн эмес.
– Детектив колдонуучу негизги буюмдар кайсылар?
– Калемсап, блокнот, уюлдук телефон.
– Бул кесип үчүн кайсы сапаттар өзгөчө баалуу?
– Байкоочулук, кыраакылык, эске тутуунун бекем болушу керек. Ал эми бул сапаттар көп жылдык тажрыйбанын негизинде топтолот. Ошондуктан бизде кеп бар “рождёнными чекистами не бывают” деген.
– Интуиция силердин иште канчалык роль ойнойт?
– Ички туюм күчтүү болбосо детектив болуп иштебей деле коюу керек.

Кылмыш кылууга да чакырыштары мүмкүн...

– Каражат жагынан кандайсы­ңар? Детективдик менен жан багууга болобу?
– Албетте, милициядагыга караганда, акчаны көбүрөөк алабыз. Негизи, жашообузга тапкан каражатыбыз жетет.
– Жумушуңарда күлкүлүү учурларга да туш келесиңерби?
– Ооба, кылмышка кылдат даярданып, бирок болбогон жерден жаза тайып, кармалып калгандар болот. Бир окуя болгон, кайсы фирма экенин айтпай эле коёлу. Айтор, бирөө уурулук кылган жерине паспортун унутуп кеткен.
– Ойго келбеген сунуштар да түшсө керек...
– Бизди кылмыш ишине азгырууга аракет кылышкан учурлар болот. Мисалы, бир адам телефон чалып, миллиондой акча сунуштап, “бирөөнү өлтүрүп бергиле” деген сунуш айткан. Биз, албетте, мындай сунуштарды кабыл албайбыз. Мындай учурларда сөзсүз милиция кызматына кабарлайбыз.
– Кандай заказдарды кабыл албай коюшуңар мүмкүн?
– Мыйзамга каршы келген кандай гана иш болбосун, канча акча сунуш кылышпасын, кабыл албайбыз.
– Ал эми аялы күйөөсүн же күйөөсү аялын аңдыткан учурлардачы?
– Мындай заказдар көп эле тү­шөт.
– Андай аракетиңер адамдын жеке турмушуна мыйзамсыз кийлигишүү катары каралышы мүмкүнбү?
– Андай болушу да мүмкүн. Негизи, абалга, окуяга жараша иштейбиз. Бизге жардам сурап келген кардардын көйгөйүн кунт коюп уккан соң аны кабыл алуу же кабыл албоо чечимине келебиз.
Көп иштер менен алек болгон милиция кызматкерлери жабырлануучулардын ар бирине көңүл бөлө алышпайт. Биздин алардан негизги айырмабыз, ар бир кардарга кунт коюу менен мамиле кылып, колубуздан келген көмөктү берүүгө дайым даярдыгыбыз.

«Адьютант” коргоо-детективдик агенттиги

  • 2005-жылы уюшулган
  • Агентиктин детективдеринин аракети менен жыл башынан бери 12 кылмыштын бети ачылган. Арасында 1 адам өлтүрүү, 2 тоноочулук жана ар кандай уурулуктар бар.
  • «Народный» соода түйүндө­рүнүн коопсуздугун камсыз кылышат.

Шаиста Шатманова
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21442;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: