Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

БАЛАНЫ МЭЭРИМ ТӨГҮП БАГЫҢЫЗ!

№575 08-ноябрь-14-ноябрь, 2013-ж


«Сени мен жараткам жана өзүм өлтүрөм!» Айрым бир ата-энелердин балдарына жасаган мамилелерин угуп-көрүп жүрүп Тарас Бульбанын жогорудагы легендарлуу сөзү аргасыздан эсиңе түшөт. Наристе ата-энесинин менчигиби же ата-эне өз балдарын өзү каалагандай тарбиялашы керекпи? Залим ата-эне кандай учурда ата-энелик укуктан ажыратылат? Төмөндө ошол тууралуу сөз кылмакчыбыз.

ҮРӨЙ УЧУРГАН ТАРБИЯ
Алгач жакында эле болуп өткөн окуяны эсиңиздерге сала кетели. Үстүбүздөгү жылдын 5-октябрь күнү Ысык-Көл облусуна караштуу Ак-Суу районунун ооруканасына комага түшкөн абалда Диана аттуу 2 жаштагы кыз жеткирилген. Иликтөөдө белгилүү болгондой, 3-октябрь күнү ата-энеси наристени үйдүн ичиндеги паластын үстүнө заара ушатып койгондугу үчүн сабашкан. Заара ушатып койгон Диананы өгөй атасы камыр жайчу үбөлүк менен башка, жамбашка бир нече жолу чаап жиберген. Денеси ооругандан ыйлаган кызын апасы да сабаган. Жыйынтыгында дарыгерлердин аракети жардам бербей, наристе 6-октябрь күнү ооруканада эсине келбей көз жумган.
Учурда апасы Жаркынай Камчыбекова кош бойлуу болгондуктан үй камагында, ал эми Алмаз Турдакунов Каракол шаарындагы №23-СИЗОдо отурат. Алардын үстүнөн Кылмыш жана жаза кодексинин 28-97-беренеси (киши өлтүрүүгө аракет кылуу) боюнча кылмыш иши козголгон.

«АТА-ЭНЕЛЕРДИ УКУГУНАН СОТ АЖЫРАТАТ»
Ата-эне кандай учурда ата-энелик укуктан ажыратылат? Бул сурообузга Социалдык өнүктүрүү министрлигинин Үй-бүлө жана балдарды коргоо бөлүмүнүн башчысы ГҮЛМИРА АХМАТОВА жооп берди:
– Ата-энелер же багып алуучулар балдарынын өсүшү, ден соолугун чыңдоо, билим алуусу үчүн зарыл шарттарды мыйзамдуу түрдө түзүп бериши керек.
Балдарына зомбулук көрсөтүп, өмүрүнө зыян келтирген, балдарын төрөп төрөт үйүнө же жетимдер үйүнө таштап койгон, балдарын жакшылап бага албай ичкиликке, баңгиликке берилген ата-энелер ата-энелик укуктан ажыратылат. Кыргызстанда мындай фактылар өтө көп эмес, бирок бар. Жер-жерлерде биздин атайын балдар жана үй-бүлө менен иштеген ыйгарым укуктуу өкүлдөрүбүз иштеп, андай үй-бүлөлөрдүн жашоо шарты менен таанышып чыгышат. Эгерде бала 10 жаштан ашса, өзү жана ата-энелердин бирөөсү, болбосо Үй-бүлөнү коргоо бөлүмүнүн кызматкерлери, прокуратура кызматкери же тааныштары сотко арыз менен кайрылса сот карайт. Эгер арыз далилденсе, анда андай ата-эне укугунан ажырайт. Үй-мүлкү балдар тарапка өткөрүлүп берилет. Балдарды туугандары багып алса да болот, бирок сөзсүз баланын ыктыяры менен. Эгер туугандары жок болсо, бала балдар үйүнө берилет.
Ата-энелик укуктан ажыратуу жана чектөө деген бар. Эгер ата-энеси майып болуп же жугуштуу оорулар менен ооруп калса, ата-энелик укугу чектеле турат да, балдарына жолугууга тыюу салынат.

«КӨБҮНЧӨ БАЛАНЫН АПАЛАРЫ АРЫЗДАНЫШАТ»
Ата-энелик укуктан ажыратуунун мыйзамдары тууралуу Бишкек шаарынын Свердлов райондук сотунун судьясы КАЛЫБЕК САДЫКОВ төмөнкүлөрдү билдирди:
– Ата-энелик укуктан үй-бүлөлүк кодекстин 74-75-беренелери боюнча сот тарабынан төмөнкү негиздерде ажыратылат:

      • Эгерде ата-эне (алардын бири) ата-энелик милдеттерин аткаруудан, анын ичинде алимент төлөөдөн кыянаттык менен качса;
      • Жүйөлүү себептерсиз өз баласын төрөт үйүнөн (бөлүмүнөн), болбосо дагы башка дарылоо, тарбия берүү жана башка ушуга окшогон мекемелерден алуудан баш тартса;
      • Ата-энелик укуктарын кыянаттык менен пайдаланса;
      • Балдарга зөөкүрдүк жасаса, анын ичинде баланын тулку боюна жана психикасына зомбулук көрсөтсө, жыныстык кол тийбестигине кол салса;
      • Ата-эненин аракечтик же баңгилик өнөкөт илдети болсо;
      • Өз балдарынын өмүрүнө же ден соолугуна каршы атайылап кылмыш жасаса;
      • Жашы жетпеген балдарынын селсаяк болуусуна жол берсе;
      • Балдарды бала эмгегинин эң жаман формаларына тартса.

Азыр тышкы миграция күчөгөндүгүнө байланыштуу, көпчүлүк ата-энелер чет өлкөгө иштегени кетип, балдары кароосуз калууда. Биздин райондо орто эсеп менен жылына 10го жакын ата-эне укуктарынан ажыратылат жана шарттуу түрдө камалат же айып төлөшөт. Бизге көбүнчө балдардын апалары арыз менен күйөөсүнүн ата-энелик укугунан ажыратууну суранып кайрылышат. Себеби күйөөлөрү чет жакка кетип балдарына жардам бербей коёт же башка себептери бар. Эгерде ата-эне мурдагы кетирген каталарын оңдосо, аны социалдык кызматкерлер тактаса, анда биз алардын укугун кайтарып беребиз.

«БАЛДАРДЫ САБАБАЙ МЭЭРИМ ТӨГҮШ КЕРЕК»
Жогорудагы маселе боюнча Бишкек шаардык Альтернативаларды алдыга жылдыруу борборунун психологу ПЕРИЗАТ АСЫЛБАЕВА буларга токтолду:
– Зомбулуктун түрлөрү көп. Баланын тиши ооруп, аны ата-эне дарыгерге алып барбаса, ал деле зомбулукка кирет. Баланы кагып-силкип, уруп-сабоо менен тарбия берүүгө ата-эненин укугу жок. Ар бир бала ата-энесине бой жеткенге чейин көз каранды. Эгер ата-эне баланы уруп, сабап тарбияласа, бала өзүнө болгон ишенимин жоготуп, тартынчаак, коркок болуп чоңоёт. Психологияда мындай эксперимент өткөн:
Эки жаңы төрөлгөн баланы алып, бирин жылуу төшөккө бапестеп жаткырып, тамактын жакшысын берип, бирок эч бир сөз айтышпай, колго көтөрбөй багышкан. Ал эми экинчи балага аз тамак берип ачка коюп, бирок аны колуна алып, кучактап «мен сени жакшы көрөм» деп кулагына айтып, мээрим төгүп багышкан. Жыйынтыгында биринчи бала 2 айдан соң чарчап калган. Ал эми экинчи бала тамак аз ичип, ачка болсо да, кийими жок болсо деле өсүүсү нормалдуу болуп калыптанган.
Африкалык балдар физикалык жактан күчтүү болушат го. Анын себебин изилдегенде аларды кичинекей кезинде апалары жылаңач денесине байлап алып көтөрүп чоңойтушат. Ошол себептүү балдар бардык жактан жакшы жетилишет. Баланы урушпай, ага мээрим төгүп, ар кандай оюн түрлөрү менен тарбиялоо кажет.

Мыйзам чегинде балдарына зомбулук көрсөткөн ата-энени укугунан ажыратуу туура, бирок баары мыйзам чегинде болсо. Себеби айрым учурда кызыкчылыктар ойноп кетип, кээ бир ата-энени балдарынан негизсиз себептер менен эле ажыратып койгон фактылар да жок эмес...

«Супердин» сурак бурчу
ЗОМБУЛУК КӨРСӨТСӨ БАЛДАРДЫ АТА-ЭНЕСИНЕН АЛЫП КОЮУ КЕРЕКПИ?

Адилет Артыкбаев, ди-джей:
– Ата-эне балдарын жаман жолго тарбиялабайт. Бирок күч колдонуу менен зордук көрсөтсө аны Жараткан да кечирбейт. Эгерде баласын жектеп кордосо, анда балдарын Балдарды адаптациялоо жана реабилитациялоо борборуна өткөрүп бериш керек.

Бегимай Бекбоева, ырчы:
– Албаш керек. Балдарын кантип тарбиялайт ал ата-эненин өз иши, укугу. Ата-эне деле балдарын мыкаачылык менен сабабайт болуш керек. Эгерде балдары тентектик кылып, сөздү укпай жатса, анча-мынча какыс-кукус кылып койсо болот да.

Мамажан Исаев, ашпозчу:
– Ар бир ата-эне колунан келишинче бала тарбиялайт. Өз баласын сабайбы, эркелетеби, кантип тарбиялоону ата-эне өзү билет. Балдарын бага албай, ар кайсы жумушка иштеткени үчүн ата-эне жазаланбашы керек. Анткени азыр жумуш жок, балдар да чыйрак болуп чоңоёт.

Раушанбек Каратаев, куруучу:
– Бул бир-эки киши чеччү маселе эмес. Жалпы коомчулук, ошол үй-бүлөнүн туугандары чечиш керек. Эгер ата-эне баласын себепсиз эле сабай берсе, баланы балдар үйүнө же баласы жокторго берүү зарыл.

Жамиля Мурсаитова,үй кожойкеси:
– Балдарды бир аз тарбиялаш керек, бирок акылы толук жетиле элек балдарды сабоонун кажети жок. Эгер ата-эне балдарына татыктуу тарбия бере албаса, денесин көк ала кылып сабаса, анда балдар үйүнө алып коюу туура. Балдар эгер тилди укпаса, ата-энеси татыктуу тарбия бере алган эмес да.

Жумгалбек Өмүрканов, журналист:
– Баласын катуу урушуп, чаап койсо эле ата-энесинен алып коюу болбойт. Бирок баласына мээрим төкпөй, күнүгө уруп-согуп турса, бала өз үйүнөн, ата-энесинен кетенчиктеп кача баштаса, сөзсүз алып коюш керек.

Асхат Субанбеков
koom@super.kg


Ата-энелик укуктан кандай учурда ажыратылат?

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  3 
Комментарийлер(22)
11.11.2013. 13:16 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
13
Катталган:
12-10-2013
Соӊку аракети:
03-06-2014 14:42
Жынысы:
Белгисиз
+1
Бироого зар, бироого кор бала. Мисалы менин бир эле кызым бар. Аны мен эч качан ура албайм. Бала деген тамырчы болот, ага чон кишидей кылып айтып койсон бат эле тушунот. Ал эми баланы кордогондордон баланы, алып балага зар адамдарга гана бериш керек.Баладар уйнон деле ошондой эле тарбия.
11.11.2013. 16:28 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
29-07-2013
Соӊку аракети:
19-02-2014 16:26
Жынысы:
Белгисиз
+1
Баланы бирок каттуурак кармаш керек,кобунчо эркек баланы кээде менин балам деле укпай кетет бирок катуу сабаштын кереги жок эркек баланы ата тарбиялаш керек экен.
11.11.2013. 17:55 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
146
Катталган:
29-10-2013
Соӊку аракети:
02-11-2014 13:28
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
+1
Балдар биздин келечегибиз.Ушуну унутпашыбыз керек.Уядан эмнени корсо учканда ошону кылат демекчи балдарыбызга кандай тарбия берсек кийин ошондой жооп алабыз,баардык нерсе кайрылат бул жаратылыштын мыйзамы!!!
11.11.2013. 21:27 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
54
Катталган:
20-04-2013
Соӊку аракети:
22-09-2018 23:15
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жаштардын шаары Жалал абад
0
негедир синдими эч уралбайм,ал бирок аябай тентек тил укпайт....
12.11.2013. 15:56 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
39
Катталган:
06-05-2012
Соӊку аракети:
30-05-2014 14:44
Жынысы:
Белгисиз
+1
кантип оз баласын сабашат,буга мен ьолугу менен каршымын
Super TV
12.11.2013. 18:33 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
10-11-2013
Соӊку аракети:
18-03-2014 04:27
Жынысы:
Белгисиз
0
Мындайларды олтуруп салыш керек го
Super TV
12.11.2013. 21:36 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
46
Катталган:
20-07-2010
Соӊку аракети:
27-03-2018 13:48
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
москва
0
эх кандай окунучтуу
Super TV
13.11.2013. 01:34 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
71
Катталган:
21-06-2012
Соӊку аракети:
15-09-2017 01:05
Жынысы:
Белгисиз
+1
ата энени баладан баланы ата энеден ажыратпасын кудайым мотурайган бобокторубуз аман болушсун
13.11.2013. 09:23 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
28
Катталган:
27-08-2013
Соӊку аракети:
18-01-2014 05:32
Жынысы:
Белгисиз
0
Baldardy tarbi9loo enenin mildeti
Super TV
13.11.2013. 13:38 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
380
Катталган:
20-08-2010
Соӊку аракети:
10-06-2016 08:31
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кытай-Кызылсуу кыргыз автономиялуу областы
0
Адам дагы ушулнай болобу.
Super TV
13.11.2013. 21:53 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
11
Катталган:
20-06-2013
Соӊку аракети:
22-09-2018 21:19
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Алай
+1
Ар бир адамдын озуно ыйма берсин!Чын эле бироого зар бироого кор бала!!!
14.11.2013. 12:41 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
79
Катталган:
20-02-2012
Соӊку аракети:
16-08-2018 10:48
Жынысы:
Белгисиз
0
Балалуу уй базар-баласыз уй мазар дегендей балдарын мотурандап конулунду которуп ойноп журсо бар бактын да бала соз укпаса урбай каарынды тогуп козун менен тарбиялаш керек озун кандай мээримдуу болсон бала да акылдуу чонойот.Менин уулум уй-булом менин чон бакытым!
14.11.2013. 19:52 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
18-03-2013
Соӊку аракети:
11-11-2015 21:06
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ат-башым
0
Туура айтылган.бирок бала тарбиялоону жалгыз энеге милдетти жуктобой, ата да эне да экоо тен милдеттуу баланы тарбиялоодо, Ата эне бирин-бири колдоо керек жана тушунуу абзел. Ата-энелер сабырдуу мээримдуу болууга о.э ар бирибиз озубуздон баштообуз зарыл деп эсептейм
14.11.2013. 22:09 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
74
Катталган:
21-12-2011
Соӊку аракети:
19-09-2017 03:34
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Талас, Бакай-Ата
0
Мен толугу мене кошулам! Ажыратат десе эле баарын ажырата бербейт да, чектен ашкандарын ажыратыш керек.
15.11.2013. 14:45 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
20-09-2013
Соӊку аракети:
12-06-2018 03:32
Жынысы:
Белгисиз
0
Колун сынгыр ошол урган ата эненин озун олтуро сабаш керек,2 жашар бала нени билет эле
Super TV
30.11.2013. 01:49 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
0
Катталган:
16-10-2013
Соӊку аракети:
08-01-2014 02:55
Жынысы:
Белгисиз
+1
бала уй-було бактысы сыйы ыйык омуру!!!! баланы кор кылган адам озу кор болот неге тородун анда???
16.01.2014. 16:59 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
12
Катталган:
20-11-2013
Соӊку аракети:
18-08-2015 12:59
Жынысы:
Белгисиз
0
Balanyn bir jeri jara bolso karwy bolsoda kestirebiz jaman iw kylsa juroqu kara bolo bawtasa erkeletebizbi?urat dese ele kattu uruw kerek emes soz menen aityp kozomoldow kerek eqer konboso urup koiuw kerek jerqe suu berqendei bolot
30.01.2014. 11:11 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
10-12-2013
Соӊку аракети:
16-05-2017 13:35
Жынысы:
Белгисиз
0
эч ким энесинен тушоору мн эле акылга кирип кетпейт акылдуу болуш аста аста бала ошонусу мн бала шоктонот ыйлайт ошентип чонойот озунун жашына жараша акылы болотда
20.11.2014. 17:15 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
108
Катталган:
15-11-2011
Соӊку аракети:
30-07-2018 00:07
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
saturn
0
Ар бир нерсе убагы менен . бала алты жашка чейин хан,он еки жашка чейин кул,он сегиз жашка чейин дос
20.05.2015. 18:32 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
7
Катталган:
16-05-2015
Соӊку аракети:
24-12-2017 01:04
Жынысы:
Белгисиз
0
egemberdievagulbara, Бала жети жашка чейин хан, он сегиз жашка чейин кул , он сегиз жаштан кийин дос.
20.05.2015. 18:37 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
7
Катталган:
16-05-2015
Соӊку аракети:
24-12-2017 01:04
Жынысы:
Белгисиз
0
Мен бир уй-булоону билем. 2 бала 2 кызы бар. Балдары эми укмуш тарбиялуу дейсиз. Суктанасын. Мен дагы келечектеги балдарымды ошолордун ыкмасы менен тарбиялагым келет.
Азыр коп ата-энелер "бизди мындай тарбиялашкан , тигиндей тарбиялашкан" деп, замандын озгоргонун эске алышпай,балдарына эскиче тарбия беришет экен.
18.12.2015. 16:45 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
9
Катталган:
18-11-2015
Соӊку аракети:
05-03-2016 08:53
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Бизди атам апам абдан катуу кармады..торт кыз болгондуктанбы балким...азыр ыраазычылыгымды билдирем аларга..жаман жолдордон сактап кала алышты десем болот...бирок ошондо да кээ бирде аша чаап кетишчу эле...эсимде жоондугу уболуктой болгон калын пластмасс менен сынгыча бутка уруп сабаган эле апам..бирок азыркыга чейин апам эстеп алып жаман болот...а менин куноом тайэжемдин созун укпай койгон элем. Азыр ошол тайэжемди корсом, дайыма ошону эстейм. Жман болом.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: