Архив
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

БИЙЛИККЕ КЕРЕГИ ЖОК СӨЗ ЭРКИНДИГИ ЭЛГЕ КЕРЕК

№575 08-ноябрь-14-ноябрь, 2013-ж


Кыргызстанда оппозицияда жүрүп бийлик менен күрөшүп жаткан тарап көпчүлүк учурда журналисттер менен бир болуп, «Сөз эркиндиги керек!» деп кыйкырып жүрүшөт да, бийликке жеткен соң ал эркиндикти чектөөгө далалат кыла башташат. Учурда Жогорку Кеңештин жыйын залдарында бийликтеги социал-демократтар ушундай аракетке киришишти. Ар кандай шылтоо-чектөөлөр менен журналисттерге басым көрсөтүү кандай кейиштүү жыйынтыктарга алып келерин бул партия өз жон териси менен жакшы эле сезген болчу.

ЖЫЛАНДЫН БАШЫ КАЙДАН КЫЛТЫЙДЫ?
КСДПнын «юристи» атыккан Галина Скрипкина журналисттердин кесиптик майрамынын алдында, 1-ноябрда аларга «сюрприз» тартуулады. Депутат Кылмыш-жаза кодексинин 329-беренесине өзгөртүү киргизүүнү демилгелеп чыгып, анда жалган маалымат тараткан журналистти эки жылга чейин эркинен ажыратуу жазасын киргизүүнү сунуштады. Скрипкинаны фракциялаштарынын басымдуу бөлүгү колдоого алып, «такталбаган маалыматты жазган, ушак тараткан, кимдир бирөөнүн кадыр-баркына шек келтиргендерди жоопкерчиликке тартуу керек» дешти.
7-апрель окуясына чейин дал ушул социал-демократтар катарында болгон оппозиция жалпыга маалымдоо каражаттарына кысым көрсөткөндүгү үчүн Акаев менен Бакиевдин режимин өкүртө сындап келишкен. Бир эле Курманбек Бакиев эмес, ага чейин Аскар Акаевдин бийлигинин кулашына деле бийликтин чеки иштерин ачык жаза баштаган ЖМКлардын «кислородун» бууп койгондугу башкы себептердин бири болгону баарынын эсинде. Журналисттер иши үчүн жанын  да берип, куугунтуктун айынан чет өлкөлөргө качып чыгышкан күндөр өткөн. Эми ошол каталар кайталануу коркунучунда турат.
Жогорку Кеңеште беш фракция бар. Учурда оппозициялык жээкте турган «Республика» же «Ата Журт» ушундай демилгени көтөрүп чыкса жаңылык болор беле? Бирок мындай демилгени колунда ченемсиз бийлиги бар партиянын өкүлү демилгелеп чыгып, Кыргызстанда саясий элита «эшегим ылайдан өткөн соң...» деген принципте иштей турганын дагы бир ирет далилдеди. Антпесе, бул партия «Сөз эркиндигин коргоо керек!» деп жар салгандардын башында болчу.

МУУНТМАЙ ЭМНЕГЕ АЛЫП КЕЛЕТ?
Апрель окуясынан кийин жалган жалаа боюнча кылмыш жообуна тартуу беренеси Кылмыш-жаза кодексинен алынып салынган. Бүгүнкү күндө мындай иш жасаган жаран административдик жазага, тактап айтканда, эскертүү же айып пулга жыгылат. Галина Скрипкина алып чыккан мыйзам долбоору болсо укук коргоо органдарына жабыркоочу тараптын арызы жок туруп, сотко доону жеткирбей эле журналисттерге каршы кылмыш ишин козгоого шарт түзөт. Андыктан КСДПнын сөз эркиндигин тизгиндөө аракети бүтүндөй бийликтин аброюн айрандай төгүшү мүмкүн. Ансыз да медиа-эксперттер бул демилгеге байланыштуу «артка карай кадам ташталганы турат» деген пикирлерин айтышты.  

ЭЛ ӨЗҮ ИРГЕП АЛСЫН
Эркиндик – ириде жоопкерчилик. Ооба, жоопкерчиликти коомдогу ар бир жаран сезиши, билиши шарт. Бирок биздеги тажрыйба көрсөткөндөй, мыйзамдар колунда бийлиги жокторго карата иштейт. Дагы тагыраак айтсак, мыйзам колунда бийлиги барларга каршылашын кулатуучу курал катары иштейт. Мындай мыйзамды эртең бийликтегилер өздөрү жөнүндө чындыкты жазган ЖМКларга каршы колдонбойт деген кепилдик жок. Сөз эркиндигинин дегеле бийлиги барларга кереги болгон эмес. Ал элге керек. Эркиндик болсо ушак жазышабы, төбө чачты тик көтөргөн криминалды жазышабы, айтор, эмнелер жазылбасын, алардын катарында чындыкты жазгандар жашай беришет. Сөз эркиндигин чектөөдө биринчи сокку чындыкты жазгандарга тиет. Ал дайыма эле болуп келген көрүнүш. Анткени Кыргызстанда азырынча соттордун адилеттүүлүгүнө үмүт артуу кыйынга турат. Англиялык жазуучу Жорж Оруэлл: «Журналистика  – башкалар басып чыгарууну каалабаганды жарыялоо. Калганынын баары – пиар»,- деген. Андыктан кимге ишенүү, кимге ишенбөөнү элдин эркине калтыруу зарыл.
Журналисттик чөйрөнүн кескин сындарынан кийин президенттин кеңешчиси Фарид Ниязов: «Мамлекет башчы сөз эркиндигин чектөөгө багытталган мыйзамга кол койбойт»,- деп билдирди.
Көп өтпөй, депутат Галина Скрипкина да мындай мыйзам долбоорун өткөрүүгө аракетин токтотконун билдирди. Түштөн кийин болсо да ойлонуп көрдү окшойт. Балким, бул чыныгы аракеттердин алдындагы журналисттик чөйрөнүн реакциясын текшерүү үчүн жасалган пилоттук долбоор чыгар?

Эльвира Караева,
Гүлмайрам Сабырбекова
politika@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(1)
11.11.2013. 12:01 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
108
Катталган:
04-12-2012
Соӊку аракети:
22-04-2016 21:09
Жынысы:
Белгисиз
0
Эн тура соз эркиндиги Кыргызстан элине керек! Андай болбосо ар бир атка минер минисрлердин же депутатардын кылган жооруктар комускоодо калып кетпейби! Озбекстанда соз эркиндиги жок! Ошон учун озгого тенелбей оз тилинде соз эркиндиги менен жургон жакшы!
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
22422;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2019 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: