Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

Ынак Осмоналиев: «ЭРКЕК БОЛМОЮНЧА АЯЛЫМДЫ ТӨРӨТӨ БЕРЕМ»

№289 16-22-май, 2008-ж.


Ынак Осмоналиевдин аткаруусундагы жөнөкөй мотивдеги жагымдуу ырлар ыр жандуу калкыбыздын көп бөлүгүнө тараган. Улуу-кичүүнүн жүрөгүнө бирдей жеткен мындай ырлардын аткаруучусу Ынак 1977-жылы 3-ноябрда Талас шаарында төрөлгөн. Үч биртуугандын улуусу. Үйбүлөлүү. Үч кыздын атасы.

– Ынак, чыгармачылыкка кеткен чыйыр жолуң кандай башталганы күйөрмандарыңдын кызыгуусун жаратпай койбосо керек. Ушул тууралуу баяндап берсең?
– Мен Талас шаарында туулуп, ошол шаарда өскөнүм менен балалыгымдын көп бөлүгү Арал айылында өттү. Ал айылда чоң атам жашачу. Биздей боз балдарга шаарга караганда айылдагы жашоо кызык да. Тоо-таштын арасында суй жыгылганча эшек минип ойномой... Ошондуктан, жума күн­дүн келээрин чыдамсыздык менен күтүп, ал күнү мектептен чыгып эле алтынчы күнкү сабакты асып коюп, Аралды көздөй зуу койчумун. А биринчи күнкү сабакка келмей жок.
– Ар кимдин чыгармачылык шыгына ар нерсе: ата-энесинин таланты, кооз жаратылыш жана башка нерселер себеп болот. Бул жаатында сенде кандай?
– Менин атам өмүр бою шоопур болуп иштеп келсе, апам соода тармагында кызмат кылган адам. Менин Аралга качканымдын дагы бир себеби ушул болсо керек, чоң атам комузду келиштире чертчү. “Үйрөтүңүз” деп канча асылдым. Бирок, чоң атам үйрөтүп отургандан зерикчү беле, эмнегедир көп маани берчү эмес. Болгону бир жолу ушинтип кулагынын кужурун ала бергенимден эптеп эле кутулайын десе керек: “Түндө комуз менен нанды башыңа коюп жатсаң, эртең менен комуз черткенди үйрөнүп каласың”,- деп койду. Жашмын да, мен да ишенип алып чоң атамдын айтканындай кылдым. Балалык кыялым менен эртең менен туруп эле комузду шатыратып ойноп кетээримди элестетип, көпкө чейин уктай албай жатканмын. Таң атпай туруп эле башымдагы комузду ала коюп ойногонго аракет кылсам, колдорум кадимкисиндей эп келбейт. Анан “кана үйрөнгөнүм?” деп чаң салганды көрө бер. Ошентип, чоң атамдын көзү тирүү кезинде андан комуз үйрөнө албай койгом. Бирок, көзү өткөн соң дубалда илинип турган комузду колума алдым да, дыңгыратып жүрүп өзүм эле үйрөнүп кеттим.
– Ушундан кийин ыр өнөрүнө чындап кызыга баштаган экенсиң да?
– Комуз үйрөнүп алганымдан кийин дагы бир нерсе үйрөнгүм келип, аккордеонго кызыга баштадым. Бир күнү дү­көн­гө кокусунан кире калсам, кооз аккордеон сатылып жатыптыр. Аны көрөө­рүм менен үйгө барып апамды колунан жетелеп келип, “ушул аккордеонду алып бербесеңиз болбойт” деп жер тепкилеп ыйлап туруп алдым. Кызыгы, ошондо аккордеонду колума биринчи жолу кармаганыма карабай ошол эле жерден Бек Борбиевдин “Алло, алло” деген ырын ойноп кетип жатпаймынбы! Комуз менен аккордеонду жакшылап өздөштүрүп алгандан кийин мектеп окуучуларынан түзүлгөн “Алтын балалык” деген топто да солист катары кадимкидей иштеп, айына 47 рубль бир канча тыйыны менен маяна алчумун. Ошону менен катар окуу жагынан да эң мыкты окуган окуучулардын катарында элем. Ал кезде жакшы окуган окуучуларды Артекке жиберишчү. Бир жылы мен бармай болуп, жөнөөрдө классыбыздагы бир чоңдун кызын менин ордума жиберип коюшканда ушунчалык ыза болгонум азыр да эсимде.
– Жакшы окуган, жакшы ырдаган жигит болсоң, кыздардын да көңүл борборун ээлесең керек?
– Менин жашоом өзүнчө эле көңүлдүү болчу. Кайсы айылда отуруш болсо, аккордеонум экөөбүз ал отуруштун гүлү болчубуз. Анан албетте, кыздардын көңүлүн бурдуруш оңой болот да. Бир-эки жолу ырдап койсоң эле кыздар өздөрү тийише башташат. Бирок, көп кыздардын ичинен көңүлүмө чындап төп келгени Алия, Галия деген эгиз кыздардын Галиясы болчу. Тилекке каршы, Галия менен жарытылуу деле жүрө алган жокмун. Анткени, ал мектептин эң сулуу кызы болгондуктан, ага ашык болгон жигиттер чачтан көп эле. Дал ошол Галиянын айынан улуу балдардан көп эле жолу токмок жеп калдым.
– А чыныгы сүйүүңө качан жолуктуң?
– Чыныгы сүйүүм болгон жубайым Сыргага 11-класста окуп жүргөн кезимде жолуктум. Анда ал 7-класста окучу. Сырганы чындап сүйгөнүмдү ушундан бил, шаарга келип, студент болгон алгачкы жылдары ар ишемби сайын эле Таласка жөнөп калчумун. Автобуста орун жок болсо да түшүп алып, Бишкектен Таласка чейин туруп барган күндөрүм да болгон. Анан арабыз алыс болуп сагынганда отуруп алып ага арнап ырларды жазчумун. Ал ырларымдын бири – элге анча-мынча таралып калган “Таластык кыз татынакай жердешим” деген ырым.
– Сенин элге атыңдын таралышына өз салымын кошкон ырларыңдын бири ушул эмес беле. Демек, бул студент кезиңде эле жаралган ырың экен да?
– Ооба, 1-курста жазгам. Уксам, кийин Таласта бул ырымдын авторлору пайда боло баштаптыр. Тааныштарымдан “сенин ырыңды баланча деген адам өзүнүкү кылып ырдап жүрөт” деген сөздөрдү угуп калдым. Менин чоң сахнага чыгышыма дал ушул өз ырыма болгон кызганычым түрткү болгон.
– Бул окуя болбогондо сахнага чыгайын деген оюң жок беле?
– Чынын айтсам, жок болчу. Анткени, ата-энемдин жаш кезимден берки “ырчы болбойсуң” деген талабы мээме сиңип калган эле. Ошол үчүн мектепти бүт­көн соң Бишкектеги Жогорку милициялык академияга тапшыргам. Бирок, бул жакта деле ырдап, маданий иш-чараларга активдүү катышып жүрдүм. Тилекке каршы, окуумдун аягына чыга алган жокмун. “Дедовщина” деген нерсеге катуу берилип кеткен экенмин, үч жарым жыл окугандан кийин тентектигимдин айынан окуудан айдалып кеткем. Башты жерге салып Таласка барсам, Сырга мектепти алтын медаль менен аяктап жатыптыр. Ал “өз күчүм менен окууга өтөм” деп экөө­бүз ээрчишип кайра борборго келип, Сырга БГУга окууга тапшырды эле, акыркы экзаменден кулап калбаспы. Анан кайра Таласка баргандан намыстанып, экөөбүз үйлөнүп алдык. Андан кийин гана Сырга кайра окууга тапшырып, юридикалык билимге ээ болду. Ошентип, эми үйбүлө багууга туура келди да. Ал убакта үйбүлөбүз Бишкекке көчүп келип, “Дордой” базарынан контейнер алып иштетип жатышкан. “Башка түшсө байтал – жорго” демекчи, алар менен кошулуп мен да базарга аялдардын бут кийимин сатып иштеп калдым. Ошон­до окуумду кайра калыбына келтирип, келечекте милиция кызматкери болом деген бир гана максатым бар эле. Ошондой күн­дөр­дүн биринде эле анан жанагы менин ырымды менчиктештирип алгандар жөнүндө угуп калып жатпаймынбы.
– Мурун каршы болуп жүргөн ата-энеңден уруксат сурадыңбы?
– Аларды азыр деле «жүз пайыз чыгармачылыгымды колдойт» деп айта албайм. Анын үстүнө мен аябай жакшы коммерсант элем. Соода менен үйбү­лөм­дү кенен бакчумун. Кийин “сахнага чыгам” деген ой келгенде соодага болгон кызыгуум да такыр тарап кетти. Көгөрүп отуруп алганымдан айла жок макул болушту. Бирок, сахнага келгеним менен дароо эле баары ойдогудай болуп кеткен жок да. “Форма тиктирем”, “ыр жаздырам”, “аранжировка жасатам” деп эле улам-улам апамдан акча сурай берсем ал тажаганынан: “Ай, токтотчу ушул ырыңды, базарга келип иште!”- дей баштады. Ага да карабай өзүмдүн чыгымдарыма өзүм базардан акча таап, кыскасы, азбы-көппү ырчы катары таанылып алдым.
– Азыр деле базарга чыгасыңбы?
– Быйыл эле чыкпай калдым. Анткени, соода кылууга мүмкүн болбой калды. Ырчы болсо эле курсагы ачпай кала тургансып, ар ким ар кандай сөз айтат экен. “Апей, бул ырчы го? Базарда соода кылат турбайбы?”- деп маңдайыма туруп алып колу менен көрсөтүш­көн­дөрдөн тажап кеттим.
– Сыргага болгон алоолонгон сүйүүң­дүн табы дагы деле өчө электир?
– Албетте, жүрөктүн түпкүрүндө ага болгон сүйүүм жашайт, бирок, убакыт өткөн сайын сүйүүң деле солгундай баштайт экен. Же балдарыңа өтүп кетеби, билбейм...
– Айрым эркектер болот эмеспи, эркек балалуу болбосо кыздарын жээрип же аялын күнөөлөгөн. Сен антпейсиңби?
– Кудай бизге катарынан үч кызды берди. Буюрса, кыздарымдын улуусу 1-класста окуп, кичүүсү төрт айлык болуп калды. Чынын айтсам, акыркысында эркек күткөм. Анткени, доктурлар “эркек” дешкен болчу да. Көрсө, киндигин көрүп алышып эле “эркек” дей беришиптир. Кыз төрөлүп калганда эркек эмесминби, бир аз маанайым түштү. Бирок, жээриген жокмун. Азыр тескерисинче, кичүү кызымды баарынан жакшы көрөм. Буюрса, эркек болмоюнча аялымды төрөтө берем.
– Сенин “Гүлдөр” аттуу ырың сага ийгилик алып келген ырларыңдын катарын толуктайт эмеспи. Ал эми жүрөктөн чыккан ырдын гана жүрөктөргө жетээри турган кеп. Сурайын дегеним, ырыңдын жү­рөктөн чыгышына бир нерсе себеп болгондур?
– Ыр менин калемиме таандык эмес. Ошентсе да мунун өзүнчө кызыктуу тарыхы бар. Негизи, мен бул ырды тээ бала кезимде угуп калаар элем да, анча-мынча ыргактары эсимде калган экен. Бир жолу Таласка барып, бир жеңеме жолугуп калдым. Ал кезде жеңем менен байкем ажырашып кетишкен эле. Байкем дегеним, экөө­бүз­дүн чоң аталарыбыз биртууган. Ошондо жеңем менен сүй­лө­шүп отуруп: “Жеңе, бир кездерде ушундай ыр ырдап калчу элеңиздер го, ошол ырдын автору ким? Мен жаңылап ырдап чыгайын дедим эле”- десем, “апей, сен өзүңдүн байкеңдин ырын билбей калдыңбы?” деп жатпайбы. Көр­сө,бул ырдын обону байкемдики экен да, сөзүн жеңем жазган экен. Бирок, сөзү Ысыккөл жөнүндө болчу экен. Кийин башка эле бирөө бул ырдын сөзүн алмаштырып, азыркы мен ырдап жүргөн вариантын жазыптыр. Кийин ал байкеге жолугуп андан уруксат сурадым да, үчүнчү куплетин өзүм кошуп ырдап чыктым. Өкүнүчтүүсү, ырдын обонун жазган ошол байкем 11 жылдан бери дайынсыз. Акыркы жылдары ичкиликке азгырылып, “Ош базарындагы” бомждордун катарына кошулуп калганда туугандарынан эч кимибиз аны бул жаман илдеттен сууруп чыгууга алыбыз жетпей калган эле...
– Мындан эки жыл мурун уюштурган концертиң кандайдыр бир себептерден улам болбой калган эле. Бул жолу андай коркунучтар кү­түл­бөйбү?
– Арадан эки жыл өтсө да ал үчүн күйөрмандарымдан кечирим сурайм. Спорт Ордосунун кызматкерлеринин жоопкерсиздигинен улам ушундай абалга туш болуп калган элем. Быйыл буюрса, андай кемчиликтер болбойт деп сөз берем. Катуу даярдыктарды да көрүп жатам. Баса, бул жолу күйөрмандарым жубайым Сырга экөө­бүздүн дуэтибизге күбө боло алышат.

Маектешкен Азиза Сатимбекова



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: