Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

АБАЛЫҢ КАНДАЙ,ЧЕК АРАЧЫ?

№577 22-ноябрь-28-ноябрь, 2013-ж


Чек ара кызматы пресс-тур уюштуруп, журналисттердин жоон тобун өлкөбүздөгү чек ара боюнча эң көйгөйлүү деп эсептелген Баткен облусунун аймактарын кыдыртып келди.

ЧЕК АРАЧЫЛАР ТОКТОБОЙ ЖАТАТ
Өлкөбүз Кытай, Казакстан, Тажикстан, Өзбекстан менен чектешет. Кытай жана Казакстан менен чек арабыз такталып, калган өлкөлөр менен чек арабыз толук чечилип бүтпөй келет. Бул такталбаган аймактардын көпчүлүк бөлүгү Баткен облусуна туура келет. Такталбаган жерлердин көптүгүнөн чек арага жакын жайгашкан аймактарда эки өлкөнүн жергиликтүү тургундарынын ортосунда чырлар көп чыгат. Ошондуктан чек арачылардын бул аймак үчүн мааниси зор. Бирок шарт жоктугунан жана маянанын аздыгынан улам чек арачылар токтобойт. Учурда Баткен башкармалыгында эле 300дөй чек арачынын орду бош болсо, анын көпчүлүгү келишимдик негизде кызмат өтөгөндөр.
Аймакта жергиликтүү тургундар негизинен күйүүчү май, тамак-аш, жер семирткич жана курулуш материалдары менен соода кылышат. Алардын көпчүлүгү мыйзамдуу бажы салыктарын төлөөдөн качып, аз-аздан болсо да контрабандалык жол менен ташып нан таап жегендер. Контрабандалык жол менен тонналап күйүүчү май ташыгандар, баңгизатын ири өлчөмдө өткөрүп жүргөндөр бар экендиги коомчулукта кеңири айтылып жүрөт. Албетте, чек арачылар муну четке кагышат. Анан да баңгизаттары үчүн «Жибек Жолу» болгон аймакта кармалган баңгизаттарынын көлөмү көңүл жубатарлык эмес.

КӨЗ АЛДЫДА БАТКЕН
Учактан түшүп, чек арачылар өз бөлүгүндө даярдап койгон түшкү тамакты ичкен соң чек ара тилкелерине сапарыбыз башталды. Өрүкзарлар, бопбоз болгон талааларды аралап кеткен жарым-жартылай курулуп бүткөн жана чаңы сапырылган таштак жолдордо заставаларды кыдырдык. Кечкисин жоокерлер жаткан казармадан орун алып, кийинки күнүбүз таңкы саат алтыда ойгонуу менен башталды. Жакшысы, бизге «мынча секундада туруп, кийинип, катарга туруп калгыла» дегендер болгон жок. Шашпай жуунуп, тамак ичип, жарык түшө электе сапарыбыз уланды.
1 сутка ичинде Баткен жана Кадамжай райондорунда жайгашкан бир нече заставада болуп, чек арачылардын жашоо шарттары, машыгуулары жана курулуп, оңдолуп жаткан заставалар менен тааныштык. Ал тургай Баткен районунун Төрт-Күл айыл өкмөтүнүн аймагындагы 3 өлкөнүн чек аралары тогошкон жерге да бардык. Бул жердеги аймак Өзбекстан менен такталгандыктан, алар өз аймагын жылчыксыз тосуп алышкан, ал эми тажик тарап менен тактала элек болгондуктан, тосулган эмес.

«ЧЕК АРА ТАКТАЛСА ЧЫР БОЛМОК ЭМЕС»
Чек ара кызматынын Баткен аймактык башкармалыгынын жетекчиси КУБАТ ЖЭЭНБАЕВ жолду катар бизди кызыктырган суроолорго жооп берип жүрдү:
– Үстүбүздөгү жылдын март айында Чек ара кызматында аймактык башкармалыктар түзүлгөн. Кайсы жерде кандай чыр болбосун ордунда чечүүнүн аракетинде ушундай чечим чыккан. Аймактык башкармалыкка кандай гана көйгөй болбосун өзү билип, талаш-тартышты жеринде чечүү укугу берилген. Бизге тиешелүү чек ара тилкесинин узундугу 1057,91 чакырым. Анын 384,81 чакырымы Өзбекстан менен чектешип, бул тилкенин 103,61 чакырымы тактала элек. Ал эми Тажикстан менен 673,7 чакырым чектешип, анын 422,6 чакырымы тактала элек. Такталбаган жерлер боюнча өкмөттөр аралык комиссия сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп жатат. Башкармалык түзүлгөндөн бери чек арада 19 конфликт катталды. Мунун көпчүлүгү жер, суу талаштан улам келип чыккандар. Эң акыркысы Лейлек районундагы «Катта-Туз» мунай скважинасы. Аны азыр биздин чек арачылар кайтарууда, «Катта-Туз» скважинасы чек ара такталгыча иштебей турмакчы. Өзбекстандык жана тажикстандык кесиптештерибиз менен түз байланыш бар. Кандай гана чыр жаралбасын, күн-түн дебей бири-бирибизге байланышып, чогуу чечкенге аракет кылабыз. Чыр көп болгон жерлерде чогуу биргелешип патрулга чыгуудабыз.
Эң негизги көйгөй, чек аранын такталбаганы. Эгер чек ара такталып, ал тосулган болсо чыр жаралмак эмес.

«ЧАБАНДАР ДА ЧЕК АРАЧЫ»
– Акыркы убактарда өкмөт тараптан бизге көбүрөөк көңүл бурулуп жатат. Чек ара кызматкерлеринин жашоо шартын жакшыртууга каражаттар бөлүнүп берилүүдө. Биздин аймак боюнча былтыр 1 заставанын курулушу бүтсө, быйыл мамлекеттин эсебинен 4 заставанын, чек ара көзөмөл пунктунун жана офицерлер үчүн 16 батирлүү үйдүн курулушу жүрүп жатат. Мындан сырткары донордук уюмдардын каржылоосу менен 4 застава жана 135 кишиге ылайыкталган жатакана курулууда. Мурун заставаларда ичүүчү сууну ташып келчүбүз, эми өзүбүз скважина казып чыгарып, таза суу менен камсыз болдук.
Кызмат өтөөдө ыйгарым укуктуу чек арачылык кызматка жергиликтүү элден да тартылууда. Чабан малын жайып жүргөн убакта бейтааныш, шектүү кишилерди же буюм көрсө чек ара заставаларына кабар берет. Ошондуктан жайлоодо жүргөн чабандар малын жайып талаада жүргөнү да аймакты карап турган болуп эсептелет.

«МАЛДАР ӨТҮП КЕТСЕ, КАЙТАРАБЫЗ»
– Башкармалык ачылгандан бери чек араны бузган 55 киши, режимди бузган 38 киши колго түшүрүлгөн. 7 ок атуучу курал, 48,7 килограмм баңгизаты кармалган. Бул, албетте, аз. Себеби баңгизаты негизинен оперативдүү маалыматтар менен гана кармалат. Ал эми чек ара өткөрүүчү жайынан алып өтсө, иттердин жардамы менен кармалышы мүмкүн. Күйүүчү майлар жөнүндө айтсам, азыр деле «Достук», «Арка» өткөрүү пункттарынын жанында катарынан жайгашкан май куюучу жайлар турат. Тонналап ташыгандар ошол жайларга куюп, салыгын төлөшөт. Ал эми Тажикстандан келгендер аны кадимки керектөөчү катары машинасына куюп кетип жатышат. Расмий түрдө Тажикстанга тонналап күйүүчү май ташыгандар жок.
Мал өтүп кеткен учурда жарандарыбыз бизге, биз коңшу өлкөдөгү кесиптештерибизге кайрылып, кайтартып алабыз же биз тарапка өткөн болсо, ошондой жол менен биз кайтарып беребиз. Ал эми биздин аймакка кирип малды айдап кеткен учурлар Баткен аймагында катталган жок.
Өзбек чек арачылары биздин аймакка келип кыргыз жаранын атып кеткендиги боюнча Кадамжай РИИБинин тергөө бөлүмү тарабынан кылмыш иши козголгон. Алар тергөө иштерин аяктап, Минск конвенциясынын негизинде документтерди Өзбекстанга жиберген. Өзбекстандан азырынча жооп келе элек.
Сапар соңунда биздин чек арачыларыбызга мамлекеттик чек араны кайтарууда ийгилик, тынчтык каалап кайттым.

Жоокерлер «ушинтип ырдап эс алабыз» деп билдиришти.

Чек араны бузган адамды кармоо машыгуусун көрсөтүп беришти.

«Чекелик» заставасында 9 жаштагы Баэль Саматов ырдап, «Манас» да айтып берди. «Прапорщик» Баэлдин атасы фельдшер, апасы ашпозчу болуп кызмат өтөгөндүктөн, убактысынын көп бөлүгү заставада өтөт.

Жоокерлердин жатаканасы.
>

Нурбек Абдыкадыров
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  6 
Комментарийлер(6)
25.11.2013. 16:06 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
41
Катталган:
22-11-2012
Соӊку аракети:
28-11-2017 11:06
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Kyrgyzstan
+2
Аззаматсынар кыргыздын жигитери силер сак болгула чек араны тын кайтаргыла ишинерге ийгилик
26.11.2013. 20:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
120
Катталган:
05-09-2013
Соӊку аракети:
02-03-2018 07:56
Жынысы:
Белгисиз
0
Жашоо шарты сонунго азамат кыргызстан.Жоокерлер биз силер мн сыймыктанабыз.
27.11.2013. 15:07 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
31
Катталган:
10-11-2013
Соӊку аракети:
11-11-2018 11:25
Жынысы:
Белгисиз
0
Азаматсынар дайыма денсоолукта болгулааааааа
28.11.2013. 12:13 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
12
Катталган:
10-11-2012
Соӊку аракети:
10-06-2018 22:29
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан.
0
абал начар Лейлектин Исхак Разаков айылы м-н таджикстан чектешкен чек арада.биздин чек арачылардын абалы ач еле журушот даже буткасы жок жамгыр кардан жашынганга.
29.11.2013. 21:50 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
137
Катталган:
15-09-2009
Соӊку аракети:
15-12-2013 17:06
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
+1
чек ара мамлекеттин жузу, ойдодо бир лохтун айынан буткул эл кыйналат. Баткенге же Ошко военная база куруп, карызга алып жаткан акчага курал, 20 -30 танк, 10 истребитель коюп койсун, чек ара маселеси оной чечилет. Баары эле билет мындай болсо жакшы болот, бирок главнокомандующий лох болсо эмне кыласын?
29.11.2013. 22:44 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
33
Катталган:
25-11-2013
Соӊку аракети:
13-11-2018 04:50
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
кыргызстан
0
Бар бол чек арачы
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21442;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: