Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ТАЛГАК ЭМНЕДЕН КЕЛИП ЧЫГАТ?

№363 16-22-октябрь, 2009-ж.


Эне болуу бакыт да, жоопкерчилик да. Наристенин ден соолугу чың, акыл-эстүү төрөлүшү энеден көз каранды. Бирок кош бойлуу кезде талгак болуу энелерге бир топ жагымсыздыкты тартуулайт. Бүгүн талгактын эмнеден келип чыгуусу, анын түрлөрү жана башкалары тууралуу маалымдайбыз.

Талгак–тамактануудан, генден көз каранды

Аял кош бойлуу болгондо, анын организми гормоналдык жана иммундук өзгөрүүлөргө кезигет. Талгак – аялдын организминин ошол жаңы өзгөрүүлөргө көнүп, калыптана албай жаткандыгы. Бул көрүнүштү расмий медицина токсикоз деп атап келет.Талгак болуу кош бойлуулуктун алгачкы учурунда пайда болуп, адатта 12-14 апта аралыгында өтүп кетет. Бирок аялдарда ал билинбей өтүп кетсе, кээлерде оор болуп көпкө созулат. Ал турсун, төрөгөнгө чейин кыйнала тургандар бар. Талгактын оор же жеңил болушу ички жана сырткы факторлорго көз каранды. Ички факторлорго иммундук системанын абалы жана тукум куучулук (эне талгагы кандай өтсө, кызы да ошондой болот) кирет.
Сырткы факторду жыл мезгили, тамактануу, үй-бүлөнүн жашоо-шарты (экономикалык абалы) түзөт.

Кусуунун үч деңгээли

Талгактын келип чыгышын көбүнчө ашказан-ичеги жолунун оорулары, калкан сымал бездин оорусу, туура эмес тамактануу, стресстер шарттайт. Анын белгилери болуп: кусуу, тамакка табиттин тартпай башташы, көңүлдүн айлануусу, шилекейдин көбүрөөк бөлүнүп чыгышы, артериалдык кан басымдын төмөндөшү, жыттан көңүлдүн айлануусу эсептелет.
Кусуу деңгээлине жара­­­­­ша үчкө бөлүнөт:
Жеңил түрү. Кусуунун саны суткасына 5тен ашпайт. Көбүнчө ач карын кезде, жыт чыкканда же тамак ичкенде кусуу күтүлөт.
Бул аялдын тамакка табитин төмөндөткөнү менен, салмагынын түшүшүн шарттабайт.
Орточо түрү. Суткасына кусуунун саны 6-10 жолкуга жетет. Кээде тамак ичпесе деле аялдын кускусу келет. Аял өзүн алсыз сезип, башы айланат. Артериалдык кан басымы бир аз төмөндөйт. Айына 2-3 килограмм салмагын жоготот.
Оор түрү (кусуунун токтобошу). Суткасына кусуунун саны 20-25ке жетет. Аял кыймылдаса эле кускусу келе баштайт. Түнкүсүн да кусуу токтобогондуктан, уйку бузулат. Аял айына 8-10 килограмм салмагын жоготот. Куса бергенден улам аялдын организминде тамак да, суу да турбайт. Андыктан дене кургап, аял абдан арыктайт, кан басымы төмөндөп, заара аз чыгат. Организмде уулар чогула баштайт. Дене табы 37,5 градуска көтөрүлөт.
Андыктан эске алуучу нерсе, эгер кусуу суткасына 5 иреттен ашып, аял өзүн жаман сезе баштаса, анда ооруканага жатып дарылануусу керек. Болбосо, өзү гана кыйналбастан, ичтеги баласынын өсүүсүнө, калыптануусуна доо кетирип алат.

Тамактанууга эмне үчүн баа берүү керек?

Бойго бүткөндөн кийин тамактанууга маани берип, кошумча азыктарды пайдалануу кажет. Болбосо, талгак учурунда кусуудан да улам организмдеги азыктын запасы азая баштайт. Мындай болгондо эне курсактагы баласын “тойгуза” албай калат. Мунун кесепетинен баланын чоңоюусу, калыптануусу, акыл-эсинин өсүүсү жайлайт.
Туура тамактанууга көңүл бурбоонун эң кейиштүү жагы болуп, баланын курсактан өлүү түшүүсү, маалынан эрте төрөлүшү, бойдон түшүүнүн күтүлүшү, баланын денесинин өөрчүбөй калышы саналат. Андыктан болочок эне күндөлүк рационунда кандай азыктардын болушу жана алар эмне үчүн керек экендигин билүүүсү зарыл. Анын үстүнө, организм керектүү заттар менен камсыз болсо, талгак жеңил өтөт.

Дасторкондо эмнелердин болуусу зарыл?

Болочок эненин тамак-ашында төмөндөгүлөрдүн сөзсүз болушу керек:
Эт, жумуртка. Булар протеин менен темирдин булагы болуп саналат жана түйүлдүктүн мээ, булчуң, сөөктөрүнүн калыптануусу үчүн керек.
Сүт жана сүт азыктары (быштак, айран, сыр). Булар кальцийдин булагы. Андыктан баланын чоңоюусуна жана сөөгүнүн калыптануусуна зарыл. Бирок бруцеллёз сыяктуу оорулардан сактануу үчүн ылаңдабаган уйдун сүтүн колдонуу керек.
Жашылча-жемиштер. Буларда баланын чоңоюусу жана акыл-эсинин өсүүсү үчүн керектүү витаминдер, минералдар бар.
С витамини. Бул иммунитетти күчөтүү үчүн зарыл. Аталган витамин пияз, сарымсак, болгар калемпири, помидор, капустанын курамында кездешет.
Фолий кычкылы ( витамин түрү). Баланын борбордук нерв системасынын калыптануусу үчүн зарыл. Фолий кычкылы жашылчаларда, жер жаңгакта, кебек кошулган нанда, капустада бар.
Протеиндер. Мунун булагы болуп кызыл (кой жана бодо мал эти) жана ак эт (канаттуулардын эти), буурчак, балык, жумуртка саналат.

Эске алыңыз!

  • Талгак учурунда жогорудагы азыктарды тамак-ашына кошуу менен кош бойлуу аял бир күндө 5-6 жолу аз-аздан тамактануусу керек. Бирок цитрус жемиштеринен абайлоосу зарыл. Себеби цитрустан аллергиясы барлар колдонсо, кыйналып калышат.
  • Мүмкүн болсо, эртең менен төшөктөн турбай тамактанып, анан кайра бир аз жата туруу кажет.
  • Нанүштөгө жумуртка, сүт азыктарын колдонуу оң.
  • Аш кылууга оорчулук келти­рүүчү азыктарды пайдаланбай коюу оң. Мисалы, консерваны, туздалган жана ышталган азыктарды (колбаса, балык ж.б.), боёк жана кошумчалары көп суусундуктарды.
  • Кусканда денеден суюктук көп бөлүнүп чыгып кетет. Андыктан суюк тамакты, минерал сууларын көбүрөөк ичүү керек.
  • Газдалган суусундуктардан качкан оң (ичти көптүрөт).
  • Көбүрөөк сейилдеп, көнү­гүүлөрдү жасоо талып кылынат.

Талгакта колдонуңуз!

Дары чөптөр топтому.
2 аш кашык жалбыз, 1 аш кашык валерианын тамыры, 2 аш кашык календула, 2 аш кашык миң жалбырактын үстүнө 200 грамм кайнак суу куюлат. 30 мүнөт тыныктырылган соң сүзүлүп алынат. Бир күндө 6 маал 50 граммдан ичилет. 25 күн ичип, 15 күн тыныккан соң курсту кайра дагы 2 ирет кайталаса болот. Дары чөптөр дарыканада сатылат.

  • Эртең мененки кусууну жеңилдетүү үчүн имбирди (татымал)колдонуу сунушталат. Аны чайга бир чымчымдан кошуп ичүү кажет.
  • Ачкарын желген 1 аш кашык бал, ашкабактын ширеси да аз кусууга жардамчы. Ашкабак ширесине бир аз лимон ширесин кошуп койсо болот.
  • Өрүктүн 200 грамм кагына 1 литр суу кошуп кайнатып, кайнатмасын ичкен оң (кант кошпой).
  • Эгер кусуу түштөн кийин башталчу болсо, анда нервденгенден жана чарчагандан деп түшүнүү керек. Мындай учурда дүлөй чалканды кайнатып ичкен туура.
  • Жалбыз даамданган сагыз чайноо же жалбыз кошулган чай ичүү да жакшы. Шилекей көп ага баштаганда ромашканын же жалбыздын кайнатмасы менен оозду чайкаса, шилекей азая түшөт.
  • Негизи, аял талгак болгондо көңүлү эмнени кааласа жей берсе болот. Ал эми ичимдиктерди, тамекини, баңгизаттарды колдонууга болбойт.

Канымжан Усупбекова
kenesh@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  3 
Комментарийлер(3)
11.02.2015. 18:12 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
5
Катталган:
01-01-2015
Соӊку аракети:
20-02-2018 12:31
Жынысы:
Белгисиз
0
Рахмат сиздерге
06.09.2016. 19:45 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
54
Катталган:
29-08-2015
Соӊку аракети:
15-11-2017 11:26
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Токмок
0
Талгака ушул чоптор жардам береби? Кантип арылса болот дагы билгендер болсо жазгылачы
16.05.2017. 09:19 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
24-11-2016
Соӊку аракети:
17-09-2017 23:27
Жынысы:
Белгисиз
0
Ох, эне болуу кандай бакыт! Менин кечке курсагым ачат, бирок эмне жээримди билбейм.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: