Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

Митал Шарипов: «18 ЖАШЫМДА СССРдин ЧЕМПИОНУ БОЛГОМ»

№209 3-9-ноябрь, 2006-ж.


– Митал байке, маегибизди алгач спортко кантип келип калганыңыздан баштасак.
– Жакшы болот. Анда мен 3 жашта элем. Өзүмдүн атам Балтабай Шарипов Кыргызстанда алгачкы болуп, «оор атлетика боюнча спорттун чебери» деген наамды алган алп адам эле. Бала кезимде жыгачтан кичинекей штанга жасап берип, күндө эртең менен машыктырганы такыр эсимден кетпейт. Алгачкы машыктыруучум Эркебай Боромбаев деген адам окуучулук кезимде штанганы көтөрүүнүн ыкмаларын үйрөттү. Негизинен, Кыргызстанда күрөш боюнча көбүнчө Талас облусундагы балдар машыгышса, кичи мекеним болгон Көксай айылында оор атлетикага басым жасалып келет. Мага атамдан тышкары ушунун да таасири тийген. 15 жашка келгенимде атам ордо калаабыздагы спорт мектебине киргизди. Бирок, анда оор атлетика боюнча секция ачыла электигинен, бир жыл дзюдо менен машыгып калдым. Кийин оор атлетика секциясы ачылганда андагы алгачкы окуучулардан болдум. 1989-жылы спорт мектебин бүтүргөн соң, армияга спорт ротасына жиберишти. 1990-жылы Советтер Союзунун курамына кирген өлкөлөр арасында чемпионат өтүп, анда 1-орунду жеңип алдым. Андагы чемпиондорго «СССР спортунун чебери» деген наам ыйгарылган. Ал учурда чет өлкөгө баруу үчүн СССРдин чемпионатында байгелүү орунга жетүү керек болчу. Ал эми СССРдин чемпиону болгон балбан сөзсүз түрдө дүйнө чемпионатында ийгиликке жетчү.
Ошентип жүрүп күндөрдүн биринде Бишкекте Өмүржан Молдодосов деген тажрыйбалуу машыктыруучуга кезигип, анын кол алдында машыга баштадым. 1993-жылы аракетим өз жемишин берип, эл аралык турнирден 1-орунга ээ болдум.
– Жеңиш оңойго турбаса керек?
– Кудайга шүгүр, мен Өмүржан агага туш болуп, багым ачылды десем аша чапкандык болбос. Анткени, мендеги дараметти сыртка сууруп, ийгиликке жетүүмө машыктыруучумдун салымы чоң. Ишенсеңер, кичинемде мени менен бирге машыккан иним Ринат мага караганда оор салмактарды көтөрө алчу. Андыктан, спортсмендердин келечеги машыктыруучусунун колунда деп айтат элем. Мисалы, алгачкы жолку жетишкендигимде 1000 доллар гонорар алган элем. Машыктыруучум Өмүржан ага болсо: «Бойдокчулук кезде акчаны оңго-солго чачып жок кылып коёсуң. Андан көрө мага бер, акчаңды чогултуп квартира алып берейин» деп алган. Бир жылдан кийин сөзүнө туруп, бир бөлмө­лүү квартира алып берди.
1994-жылы Кыргызстандын командасы биринчи жолу эгемендүү мамлекет катары Японияда өткөн Азия оюндарына катышты. Ошондо 75 килограмм салмак боюнча мелдешке чыгып, 145 килограммды жулкуп, 175 килограммды булкуп көтө­рүп, коло медалды моюнга тагынгам. Талык­паган эмгектин аркасы менен 2000-жылы Азиянын чемпиону болууга жетиштим.
– Спорттук аренада төбөсү көрү­нүп калган спортсмендерди чет өл­кө­лөр өзүнө тартып алышчу эле. Сиз­ге мындай сунуш болгон жокпу?
Бардык шартыңды түзүп беребиз, биздин өлкөнүн атынан чык деп Малайзия менен Казакстандын спорт жетекчилери кайрылышты. Бирок, менде патриоттуулук сезим күчтүү болгондуктан, барган жокмун.
Ошентип жүрүп 2004-жылы Грецияда өткөн Олимпиада оюндарына катышуу үчүн Кыргызстандын капитан командасы болуп бардым.
– Сизди Грецияда «допинг менен кармалып, мелдешке катышпай калыптыр» деген айың кеп таркады эле. Бирок, ал жактан келгенде да бул тууралуу эч кандай комментарий жасаган эмессиз. Ошонун чоо-жайын түшүндүрүп берсеңиз?
– Менин астма оорум бар. Оорум жыл сайын май айынан сентябрга чейин кармайт. Олимпиада оюндарына эки ай убакыт калганда оорум спорттук формама терс таасирин бергендиктен, Бишкекте дарыланганмын. Афиныдагы мелдешке эки күн калганда Эл аралык Олимпиада комитетинен «сенин анализиңден тыюу салынган дары-дармектердин бар экендиги белгилүү болду» деген кагаз келди. Көрсө, 2 ай мурда колдонгон дарыда тыюу салынган заттар бар экен. Ызы-чуу болуп жатканда мындай маселени Кыргызстандын Улуттук Олимпиада комитети жеринде чечиши керек болчу. Бирок, аларга кайрылсак, «өзүңөр чечкиле» деп сөзүбүздү кулактарынын сыртында калтырышты. Ал эми оюнга катышуу үчүн барган экс-премьер министр Н.Танаев бизге көңүл бурганды кой, жаныбызга да басып келген жок.
– УОКтун ошол кездеги жетекчиси Эшим Кутманалиев жок дегенде денсоолугуңузду сурап коюуга жарадыбы?
– Афиныдан келгенимде көңүл буруп, денсоолугумду сурамак турсун УОКтон бериле турган 5 айлык стипендиямды бербей коюшкан. Мындан тышкары 1994-96-жылга чейин Улуттук Олимпиада комитетинен ай сайын 1200 доллар стипендия алмакмын. Себеби, Азия оюндарында 3-орунду алган элем. Бирок, Э.Кутманалиев аны жашырып бербей койгон. Кийин ага кирсем, «оор атлетика федерациясынын башында Каныбек Ос­моналиев турганда мен сага жардам бе­ре албайм» деп койгон. Көрсө, экөөнүн мамилеси начар экен. Ошентип, «эки төө жөөлөшсө, ортосунда бейажал чымын өлөт» дегендей эле болду.
Эң кызыгы, спорттук карьерамды аяктагандан кийин бир жыл иши жок бош жүр­дүм. Эч кимдин мени менен иши болгон жок. Бир жылдан кийин спорт мектебине машыктыруучу болуп бер дегенинен ал жакка бардым. Бирок, андагы айлык акы үйбүлөмдү багууга эмес, өзүмө да жетчү эмес. Айла жок, ишти таштоого туура келди.
Эң өкүнүчтүүсү, чет жерде улутуңдун намысын коргоого жандалбас уруп жүргөн мага окшогондорго ушундай мамиле болуп жатса, башкаларга сөз жок.
– Жакшы спортсмендерди өстү­рүп, алар ийгиликке жетсе, сизге да гонорар бөлүнөт да.
– Ошондой болушу керек, бирок, иш жүзүндө андай эмес да. Мен бардык аракетимди жумшап өстүргөн спортсмен ий­гиликке жеткенден кийин автоматтык түрдө Кыргызстандын курама командасынын машыктыруучусунун колуна өтөт. Ошентип, чоңойткон балаңдын берген жемишин анын чыныгы машыктыруучусу эмес, башкалары жешет.
– Кайсы өлкөлөрдө болууга жетиштиңиз жана сизге кайсынысы башкалардан жакын сезилет?
КМШ өлкөлөрүн эске албаганда Япония, Кытай, Корея, Тайланд, Иран, Түркия, Греция, Австралия өлкөлөрүндө болдум. Бирок, эмнегедир Иран жандүйнөмө жакын туюлат. Себеби, 85 килограмм салмак менен мелдештерге чыгып жүргөн­дө Иранга барып калдык. Эл аралык турнирге бир күн калганда өзүмдү начар сезип, кечке маал көл жээгин бойлоп көпкө ойлонуп жүрдүм. Мей­манканада уктап жатып кызыктуу түш көр­дүм. Анда мен кайырчыга акча берсем, «балам, кыйналып жатыптырсың, мен сага батамды берейин» дегени эсимде. Анан эле ойгонуп кеттим. Мелдеш учурунда кытайлык балбан менен атаандашып отуруп, жалпы эсеп менен кантип 352,5 килограмм штанганы көтөрүп койгонумду билбей калыптырмын. Жыйынтыгында, алтын медалды утуп алдым. Ошентип, Ирандагы турнирдин эң мыкты спортсмени аталып, «эл аралык деңгээлдеги спорттун чебери» деген наамга татыктуу болгом.
– Митал байке, айтыңызчы, чоң спорттон кетишиңизге эмне себеп болду?
– Чындыгын айтсам, Олимпиададан кийин спорт жетекчилигине көңүлүм сууп калса, экинчи жагынан спорт менен коштошоорго убакыт деле келип калган.
– Башыңыздан өткөн кызыктуу окуяларга да орун берсек?
– Спорттун туу чокусуна жеткенде айрым спортсмендер күчүн кайда жумшаарын билбей, башкача болуп калышат. Жердештерим Нурбек Тармалов жана Таалай Раимбеков деген штангачылар спорттун чебери болуп, күчү­нө толуп турган кез болчу. Алар менен бирге Бишкекте жүрүп автобустардын бирине түш­сөк, ичинен экөөнү би­рөө жөөлөп кетти. Карасак бир орус киши экен. Анан «көзүңө карабайсыңбы?» дегенде орус унчукпай отуруп берди. Бир маалда өзү­бүздүн аялдамадан түшсөк, жанагы орус түшүп бизди кууп келе жатпайбы. Аны карасак, тимеле бул­чуңдары чыккан дөө неме экен. Көр­сө, олтургучта отурганда биз ага көңүл бурбаптырбыз. Ошентип, аны көрүп, жүрөк жерге түшүп, андан араң качып кутулганбыз.
– Үйлөндүңүз беле?
– Үйбүлө кургам. Жубайым Асел менен бир очоктон түтүн булатуу менен бир уул жана бир кызды тарбиялап өстү­рүүдөбүз.
– Турмушта аялыңызды кызганып, мушташкан учуруңуз болгон жокпу?
– Андайлар боло элек жана болбой эле койсун. Негизинен, мен жубайыма ишенем. Ал башка айымдардан айрымаланып, эркектерге тиешелүү иште, ми­ли­ция­да иштейт.

Маектешкен Улан Мамбетов


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(2)
02.12.2009. 00:05 
Тайпасы:
Комментарийлердин саны:
0
Катталган:
01-01-1970
Соӊку аракети:
01-01-1970 00:00
Жынысы:
Белгисиз
0
Азаматсыз.
02.12.2009. 00:06 
Тайпасы:
Комментарийлердин саны:
0
Катталган:
01-01-1970
Соӊку аракети:
01-01-1970 00:00
Жынысы:
Белгисиз
0
Азаматсыз.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: