Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

КОЗУ КАРЫН ӨСТҮРҮҮНҮН СЫРЛАРЫ

№605 06-июнь-12-июнь, 2014-ж


Козу карын адамдын организмине пайдалуу. Ал эми кечээ жакында АКШдагы илимий кызматкерлер бул өсүмдүктү күнүмдүк тамак-ашка колдонуу менен залалдуу шишик ооруларынын алдын алууга болорун айтып чыгышты. Бүгүнкү макалабыз да мына ушул жалбырагы жок, калпакчан өсүмдүк тууралуу. Анда козу карынды кантип өстүрүүнүн сырларын үйрөнүп алыңыз.

«ЭМГЕГИБИЗ КҮЙҮП КЕТПЕСИН ДЕП ООРУТПАЙ КАРООГО АРАКЕТ КЫЛАБЫЗ»
Атайын колдо өстүрүүгө вёшенка сортундагы козу карын ылайыктуу. Бул өсүмдүктү өстүрүүнүн жана аны багуудагы кыйынчылыктар тууралуу 7 жылдан бери бул тармакта алектенип келе жаткан ЧЫҢГЫЗ ОМОРДИНОВ айтып бермекчи.

АЛГАЧКЫ УРУКТАНДЫРУУ
-Эң алгач козу карынды өстүрүүдө саман, жүгөрүнүн сөңгөгү же пахтанын калдыгын суулап, атайын блок даярдап алабыз. Андан соң аны 100 градус ысыктыктагы сууга 5 саат кайнатуу керек. Муздагандан кийин блокко урукту сээп, тыгыздап, тышын целлофан менен таңып коёбуз. Урук себилгенден кийин козу карын 25 күндө өсүп чыгат. Бышкан козу карынды үзүп алган соң анын ордуна кайра жаңы козу карындар 1 жумада даяр болуп калат. Бир жолу себилген урук сезон бүткүчө түшүмүн бере берет. Биз вёшенка сортун өстүрүп келебиз, эми шампиньон деген түрүн да өстүрүп көрсөкпү деп жатабыз. Уруктарды базарлардан сатып алабыз, анткени уругун көбөйтүү да өзүнчө бир түйшүк, аны урук көбөйтүү менен алектенгендер гана билет.

КОЗУ КАРЫНДЫН ДУШМАНЫ – ШАМАЛ МЕНЕН КҮН
-Козу карын нымдуулукту жакшы көргөн өсүмдүк. Алар 10 градустан 30 градуска чейинки жылуу температурада өсө берет. Күн тийген же шамал болгон жерге өспөйт. Блокту даярдап жатканда ага кошумча глюкоза гана кошобуз, ал эми май менен белок өсүмдүктөрдүн калдыктарынын өзүндө болот. Аларды сугарууда козу карындарга жана алар өсүүчү жайга суу себилип турат. Колдо өсүүчү козу карындар кышкы жана жайкы сортко бөлүнүшөт. Жайкы сорту ысыкка чыдамдуу болсо, кышкы сорту суукта жакшы өнөт.

ООРУГАН КОЗУ КАРЫНДАР АЙЫКПАЙТ
-Козу карындар «зелёнка» жана «краснуха» деген оорулар менен ооруйт. Эгер бир блокто оору пайда болгону байкалса, аны сыртка ыргытуу керек. Анткени жайылып кетсе баарына жугат, дарылоого мүмкүн эмес. Ошондуктан болгон эмгегибиз күйүп кетпеш үчүн аларга оору жугузбай кароого бүт аракетибизди жумшайбыз. Бул ооруларды абадагы бактериялар пайда кылат. Эгер бөлмөнүн ичиндеги аба ысып же муздап кетсе, бактериялар козу карынга жабышып, тез өөрчүп кетишет.

АДАМДЫН ДЕН СООЛУГУНА ЗЫЯН
-Козу карынды өстүргөн жайда көп жүргөн адам жөтөлүп, ооруй баштайт. Себеби көбөйүү учурунда козу карын спораларын чачат, ал адамдын дем алуу органына кирип, адамды жөтөлтүп, аллергияны козгойт. Ошондуктан козу карындар менен иштөөдө марлиден маска жасап, аны нымдап алып иштеш керек.

КЫШ МЕЗГИЛИ ЖЕМИШТҮҮ
-Элдер козу карынды жайкы убакка караганда кышкысын көп талап кылышат. Андыктан эмгегибиздин үзүрүн кышында көрөбүз десек болот. Анткени козу карын өстүрүүчүлөр кышкысын азая түшөт да, элден суроо-талап көбөйөт.

КОЗУ КАРЫН ТУУРАЛУУ
Козу карын – өзөктүү организмдерди бириктирип, жаныбар менен өсүмдүктүн белгилерин алып жүрүүчү кызыктуу өсүмдүк. Кыргызстанда учурда козу карындардын 2100 түрү белгилүү. Ал эми жегенге боло турган козу карындардын 98 түрү аныкталган. Алардын ичинен көпчүлүк бааланган козу карындар: лисичка, шампиньон, маслёнок, опёнок, ак козу карын, кайыңчы козу карын, кадимки вёшенка жана башкалар.

ПАЙДАСЫ
Козу карындар жашына, даярдалышына жана жаралыш шартына жараша организмге пайдасын тийгизет. Жаш козу карындардын 90 пайызын суу түзгөндүктөн, ден соолукка пайдасы абдан чоң. Козу карындар көптөгөн бактерияларга жана вирустарга каршы туруп, иммундук системди бекемдейт. Андан тышкары зат алмашуу процессин жөнгө салат. Ал эми козу карындын айрым түрлөрү медицинада дарыларды жана антибиотиктерди жасоодо колдонулат.

КЫЗЫКТУУ ФАКТЫЛАР

  • Окумуштуулардын изилдөөлөрүнө таянсак, жер бетинде козу карындын 250 миңге чейинки түрү бар. Ал эми айрым маалыматтар боюнча алардын саны 1,5 миллионго жетет дешет. Учурда булардын 100 миң түрү гана изилденген.
  • Кыймылдоого жөндөмдүү козу карын «плазмодий» деп аталат. Анын өңү тунук келет. Буттары жок болгону менен ал бир орундан экинчи орунга капталдап жылат. Бирок кыймылы өтө жай болгондуктан бир саатта 1 сантиметр араң жылат.
  • Козу карын эң бат өсүүчү өсүмдүк. Анын «весёлка» деген түрү ар бир 1 мүнөттө 5 миллиметр өсүп турат. Бирок бул козу карын болгону 2 күн гана жашайт.
  • Козу карындын жырткычтарга да кире турган түрлөрү бар. Алар жердеги курт-кумурска, сөөлжандар менен азыктанат. Мындай козу карындардын уусу күчтүү болгондуктан, бирөөсү эле 4 адамдын өмүрүн алып коюшу мүмкүн.
«Бир жолу себилген урук сезон бүткүчө түшүмүн бере берет».

«Блоктор катар-катары менен тизилип, уруктана баштайт».

«Ооруган козу карындарды ыргытууга туура келет».

Нурдана Бегимаалы кызы
kenesh@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  4 
Комментарийлер(1)
09.06.2014. 14:02 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
209
Катталган:
20-10-2013
Соӊку аракети:
12-09-2018 15:33
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош
0
кухняда кантип бышыруу керектигин да кошо жазбапсынар да.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21232;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: