Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

«УРПАКТАРЫБЫЗ МЕККЕГЕ ЗЫЯРАТКА КЕЛЕТ, ОШОНДО БААРЫ БЕКЕР БОЛСУН»

№606 13-июнь-19-июнь, 2014-ж


«Кыргыз элим үчүн сүйүнүчтүү кабарым бар» деген Койлубай ажы Термечик уулу аттуу мекендешибиз редакциябыздын босогосун аттап, Меккеге болгон сапарындагы кызыктуу окуяны айтып берди. Ал өткөн жылы Меккеге барып, анда Кыргызстандан барган зыяратчылар үчүн мейманкана акысыз экендигине күбө болгон. Мындан улам Койлубай ажынын көкүрөгүн «Эмне себептен кыргыздар үчүн мейманканалар акысыз?» деген суроо ээлеп алып, өз алдынча иликтөөнү баштаган. Көрсө, окуянын чоо-жайы 1917-1924-жылдарга барып такалат экен. Калганын Койлубай ажынын өз оозунан уксак.

– Койлубай ажы, Меккеде Кыргызстандан барган зыяратчылар үчүн мейманканалар менен тамак-аш акысыз экен деп жатасыз. Себебин биле алдыңызбы?
– 2013-жылы Жараткандын насиби менен ажылык үчүн Мекке шаарына барып калдым. Ал жерге барган соң биз жаткан мейманканада кыргызстандык зыяратчылар үчүн жатакана менен тамак-аш акысыз экендигине күбө болдум. Ал тургай мейманкананын кире беришине да бадырайтып «Кыргызстандык зыяратчылар үчүн тамак-аш жана жатакана акысыз» деп кыргыз жана араб тилдеринде жазып коюптур. Эмнеден улам мындай деген кызыгуу менен айланадагылардан сурасам эч ким билбейт. Анан бир күнү мейманканага баян айтууга келген шейхтен сурадым.
Көрсө, 1917-1924-жылдардын аралыгында Баткен облусунун Лейлек районунан Төрөкул Бий, Мухаммад Бакир, Кушбак уулу Стамкул, Короз уулу Шады, Бердибай уулу Рахматилла аттуу аталарыбыз Совет бийлигинин кысымына кабылып, Сауд Арабиясынын Таиф шаарына жер которушкан экен. Алардын бешөөсү тең колунда бар адамдар болгондуктан, ошол жерде соода-сатык иштери менен алектенишкен. Меккедеги Кааба мечитине жакын жерден жер алып, медресе менен мейманкана курушат. Кийинчерээк Сауд Арабиясынын бийлиги жогоруда аталган аталарыбызга кайрылып, «мейманкана менен медресени бизге саткыла, биз аны кеңейтип, эл көбүрөөк бата турган кылалы» дейт. Биздин аталарыбыз акылдашып көрүп, «бул жерди силерге бекер эле таштап кетебиз. Бирок бир шартыбыз бар. Кайсы бир убакта биздин урпактарыбыз зыяратка келишет. Ошондо алар үчүн жатакана жана 3 маал тамак-ашын акысыз бересиңер» дешет. Жергиликтүү бийлик шартка макулдугун берип, ортодо түбөлүк келишим түзүлүп, документке мөөр басылат. Ошондон тарта бул келишим күчүндө экен.

– Келишим түзүлгөндөн кийин Кыргызстандан алгачкы зыяратчылар качан барышыптыр?
– СССР тарагандан кийин Кыргызстандан алгачкы зыяратчылар 1993-жылы автобус менен барышыптыр. Барган соң бош мейманкана жок, автобуска жатууга мажбур болушат. Аларды көргөн шейх «Эмнеге бул жерде жатасыңар? Кайдан келдиңер?» деп сурайт. Биздин зыяратчылар Кыргызстандан келгенин айткан соң «силерге аталарыңар мурас катары мейманкана калтырып кеткенин билбейсиңерби?» деп аларды мейманканалардын бирине алып барып, окуяны түшүндүрүп берет. Мейманканада бош орун жок болгондуктан шейх «мейманкананын ээлери келди. Орунду бошотуп бергиле» деп башка жактан келген коноктордун баарын ар кайсы бөлмөлөргө батырып, кыргыздар үчүн жатаканаларды бошотуп бериптир. Ошондон бери Кыргызстандан зыяратчылар барган сайын ошол мейманканаларда жатышат экен.

– Мейманканада кандай шарттар каралыптыр?
– Келишим түзүлгөндөн кийин Сауд Арабиясынын бийлиги ата-бабаларыбыз салган медресе менен мейманкананы бузуп, анын ордуна көп кабаттуу мейманканаларды курушуптур. Бөлмөлөрдө керектүү шарттын баары бар. Тамак-аш акысыз берилип турду. Тейлөөчүлөр дагы өздөрүнө жүктөлгөн милдетти так аткарышат. Алардын кызматы үчүн жергиликтүү бийлик айлык төлөп турат экен. Кыргызстандыктардан бир тыйын коробойт.

Мурас калтырган аталар тууралуу маалымат таптыңызбы?
– Кыргызстанга келген соң алардын жакындарын издеп баштадым. Өзүмдүн бир тууган агамдын жана лейлектик Анарбай аттуу аганын жардамы менен Төрөкул Бий тууралуу маалымат таптым. Ал 28 ирет ажылыкка зыярат кылып, анын баарын кыргыз элине арнаган экен. Ага Мекке бийлиги тарабынан «Мекке жана Лейлектеги Гордой айылынын ардактуу атуулу» деген наам ыйгарылыптыр.
Ал эми Бердибай уулу Рахматилла Лейлектин Айбике айылынан чыгып, Кокон хандыгы учурунда бий болгон экен. Калган төртөөсү Лейлектин Гордой айылынан чыгыптыр. Кийин Совет бийлиги түптөлгөндө алардын баары Сауд Арабиясында баш калкалоого мажбур болушуптур. Бешөөсү тең Меккеде көз жумуп, сөөгү ошол жакка коюлуптур. Аларды изилдеп жатып Бердибай уулу Рахматилланын чөбөрөсү Пахирдин Ахмат уулу жана таякеси Атакозу Миңжашаров менен таанышып калдым. Калгандары тууралуу маалыматты дагы издеп жатабыз.

Пахирдин Ахмат уулу:«ЧОҢ АТАБЫЗ БИР БАШТЫК АЛТЫНДЫ АЙЫЛДАШТАРЫНА ТАРАТЫПТЫР»
– Илгери биздин Айбике айылыбыздын жанында Кекире деген жер болгон экен. Ошол жердин көпчүлүк бөлүгү чоң атам Рахматиллага карап, ал сабаттуу жана абдан бай адамдардын бири болгон дешет. Ошол үчүн Совет бийлигинин кысымына кабылып, Меккеге качууга аргасыз болот. Кайра 1930-жылдары Кыргызстанга келип, 90 жашка чыкканда Жусуп аттуу жээнинин коштоосунда акыркы ирет ажылык сапарга аттанат. Ал жакка барган соң катуу ооруга чалдыгат. Меккеге өзү менен кошо 3 баштык алтын алып барган экен, анын бир баштыгын өзүн ээрчитип баргандыгы үчүн акы катары Жусуп жээнине берет. Экинчи баштыгын өзүн көмүүгө жумшоого, үчүнчү баштыгын өз айылындагы элине таратып берүүгө буюрган экен.

 

Атакозу Миңжашаров:«РАХМАТИЛЛА АЖЫ МЕДРЕСЕДЕ САБАК БЕРҮҮСҮ ДА МҮМКҮН»
– Ал киши Кокон хандыгы учурунда ордодо кызмат өтөгөндүгүн уккам. 1917-жылы революция болгон соң Совет бийлиги бай-манап деп куугунтукка алган. Буга чейин анын кыргыздар үчүн мурас калтырганын уккан эмес элем. Меккеге медресени да жөн эле кура бербесе керек. Балким, Меккеде жүргөндө өздөрү курган медреседе дин тууралуу сабак берип жүрүшү да мүмкүн.

 

 

Чубак ажы Жалилов, экс-муфтий:«БУЛ АДАМДАРДЫН ТЕГИН ТАКТОО ЗАРЫЛ»
– Бул окуя чындыкка жакын болушу мүмкүн. Себеби Меккеде окуп жүргөн кезимде бул адамдардын атын көрүп, кыргыздардын ысымына окшош экен деп койгон элем. Совет бийлиги орногонго чейин кыргыз, өзбек, тажик деп улутка бөлүнчү эмес экен. Тек гана орто азиялыктарды намангандык, андижандык, бухаралыктар деп атап коюшчу.
Мен Меккеде жүргөндө Мухаммед Бакирди намангандык деп уккан элем. Ал эми жогоруда жазылган жазуу 2-3 жыл мурун эле «уйгурлар менен өзбектер үчүн мейманкана бекер» деп жазылып турчу. Динде улутка бөлүнбөйт, ошондуктан уйгур, өзбектерге деген сөзкыргызстандыктарга деген сөзгө алмаштырылган. Алгач бул жай өзбекстандык ажыларга берилчү эле. Кийинчерээк Өзбекстан менен Сауд Арабиясы ортосунда болгон мамиле солгундап кеткенине байланыштуу бул мейманкана кыргызстандык ажыларга бериле баштаган экен. Бул адамдардын тегин тактоо зарыл.

Араб тилинде жазылган беш кыргыздын ысымы мейманкананын дубалындагы жазууда чагылдырылган.

Мейманкананын бир капталындагы жазууда кыргызстандыктар үчүн жатакана акысыз берилери эскертилген.

Темирбек Матаев
koom@super.kg



Меккеде кыргызстандыктарга баары бекерби?

Автор: Бекжан Рыскулов
Оператор: Азамат Бакиров

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(27)
Super TV
14.06.2014. 04:28 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
35
Катталган:
13-05-2012
Соӊку аракети:
27-11-2016 21:20
Жынысы:
Белгисиз
+2
эх жаратканым баардык пендесине насип кылсакен ар бир мусулман баласынын журогунон кылган ниетин
Super TV
14.06.2014. 16:49 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
13-09-2013
Соӊку аракети:
03-02-2018 22:09
Жынысы:
Белгисиз
+7
Дагы жакшы бул адам баардыгын изилдеп коруп,далалдеп жатат.Ата-бабалар жакшы мурас калтырып кетиптир.Ар бир мусулганга насип этсин ушул мейманканага туноо.
Super TV
14.06.2014. 21:39 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
151
Катталган:
12-08-2013
Соӊку аракети:
18-07-2014 08:29
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
москва
+2
Алла ыраазы болсун баардык моммун мусулмандарга насип этсин Омийн
Super TV
15.06.2014. 12:58 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
09-02-2014
Соӊку аракети:
01-03-2018 21:11
Жынысы:
Белгисиз
+2
Аллах раазы болсун кыргызыма меериминди аяба
Super TV
15.06.2014. 18:37 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
12
Катталган:
07-01-2014
Соӊку аракети:
01-08-2014 12:47
Жынысы:
Белгисиз
0
ушул убакыткачейин аажы башчыларынын айтпагандарынын себебин айтпасак деле айдан ачык белгилуу да
Super TV
15.06.2014. 20:59 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
94
Катталган:
11-03-2013
Соӊку аракети:
02-03-2016 21:45
Жынысы:
Белгисиз
0
кандай сонун баарыбызга насип этсин ошол мейманканада туношко.
Super TV
16.06.2014. 00:45 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
75
Катталган:
15-01-2014
Соӊку аракети:
27-06-2015 21:12
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Moscow
0
Жалган дагы болушу мумкун.Чубак ажы айтып жатпайбы? Тактоо керек. Кийин айтыып журбосун Кыргыздарга арзан бекер эле болсо деп!
16.06.2014. 09:44 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
14
Катталган:
23-11-2011
Соӊку аракети:
13-09-2014 08:23
Жынысы:
Белгисиз
+2
АЛЛАХ раазы болсун ошол адамдардан оомийин!
23.06.2014. 01:06 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
394
Катталган:
27-10-2013
Соӊку аракети:
17-10-2016 00:22
Жынысы:
Белгисиз
+1
окуп жатып аябай тан калдым ото чон суйунучтуу кабар! Бабаларыбыз тендеши жок чон сооп иш жасашыптыр! Алла раазы болсун! Ошол бабаларыбыздын урук туугандарына ажылык сапар насип этсин! Кыргыз элибизде ушундай инсандар барлыгы чон сыймыу! Озбек туугандарга пайдасы чон тийиптирда. Эмнеси болсо да мусулманбыз.
16.06.2014. 10:34 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
22-10-2013
Соӊку аракети:
01-04-2017 01:15
Жынысы:
Белгисиз
+2
МашАллах кандай жакшы
16.06.2014. 11:23 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
74
Катталган:
29-06-2011
Соӊку аракети:
24-08-2018 16:15
Жынысы:
Белгисиз
+2
Аллах ыраазы болсун бабаларыбыздан. Канча адамдын сообуна калышыптыр. Иншаллах жаткан жерлери жаннаттан болсун!
16.06.2014. 11:30 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
26-04-2014
Соӊку аракети:
06-03-2017 12:35
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Москва калаасы
+1
Ma wa Allax suiunu4tuu kabar
16.06.2014. 13:16 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
22
Катталган:
28-05-2014
Соӊку аракети:
25-08-2017 12:45
Жынысы:
Белгисиз
+3
укумдан тукумга откон сооптуу иш калтырып кетишиптирлер,лейлекке барып кагаз турундо далилдеп койсо жакшы болмок кыргыз элим учун да оздору учунда сооптун сообун жасашыптыр,азыркы жаштарыбызга б\
озуно ток атуулдарыбыз сабак болсо деп жараткандай тилейли.
16.06.2014. 14:41 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
226
Катталган:
12-10-2012
Соӊку аракети:
17-11-2016 13:04
Жынысы:
Белгисиз
+2
Аллах Ыраазы болсун, ошол кишилерден! Окуп алып аябай кубандым!
16.06.2014. 15:03 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
28-04-2014
Соӊку аракети:
19-11-2018 19:15
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кара Кулжа
+1
Аллах ыраазы болсун ошол ата бабаларыбыздан
16.06.2014. 16:38 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
43
Катталган:
26-05-2014
Соӊку аракети:
22-02-2016 23:32
Жынысы:
Белгисиз
+2
Ма ша Аллаh. Ошол ата-бабаларыбыздан Аллаhым ыраазы болсун. Меккеге ажылыкка баруу баарыбызга насип кылсын аамиин!
16.06.2014. 18:12 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
41
Катталган:
01-10-2013
Соӊку аракети:
25-09-2018 23:08
Жынысы:
Белгисиз
+1
Алла раазы болсун. Менин ушундай улуу жердештерим бар бңлгонуна сыймыктанам.
16.06.2014. 23:36 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
20
Катталган:
23-03-2014
Соӊку аракети:
07-07-2017 16:13
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош
+4
Кызык,эмнеге ушул убакка чейин аажыга барып келген бир дагы адам бул жөнүндө айтышкан эмес.Жада калса муфтийлер да унчукпай жүрүштүбү? же аны да бизнес кылып акча өндүрүп жүрүшкөнбү?
18.06.2014. 00:28 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
41
Катталган:
05-04-2013
Соӊку аракети:
09-06-2018 10:47
Жынысы:
Белгисиз
+1
Kyrgyz_kymyz_jyttuu_bala, Чубак ажы айтып жатпайбы ушул убакка чейин озбектерге бекер болгон деп……
17.06.2014. 04:44 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
32
Катталган:
02-12-2013
Соӊку аракети:
02-05-2017 10:57
Жынысы:
Белгисиз
+1
Лейлектиктер десе оло сыймыктандым.)))эми менда айылга барып озунчо изилдеп коромгоо Голбо айылына барып.иий баса Аскарбек Шадиевта ошо айылдан болот.
18.06.2014. 10:34 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
660
Катталган:
19-11-2013
Соӊку аракети:
20-11-2018 18:29
Жынысы:
Белгисиз
0
Joldoshev - эскертүү!
Жалаң баш тамгалар менен жазууга тыюу салынат.
Super TV
18.06.2014. 20:17 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
175
Катталган:
09-12-2013
Соӊку аракети:
10-12-2014 00:50
Жынысы:
Белгисиз
0
бир нерсе айтыш кыйын баардыгын убакыт корсотот бирок тиги атабызга чон рахмат изилдеп келгенине кызыктуу маек болуптур .......
19.06.2014. 19:42 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
25
Катталган:
04-06-2014
Соӊку аракети:
01-04-2017 00:03
Жынысы:
Белгисиз
+1
Жаратканга мин мертебе шугур мусапыр болуп жургондо бул жакшы кабар жан эргитет экен аллахым ажылыкты баарыбызга насип кылсын
20.06.2014. 16:59 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
21
Катталган:
14-01-2014
Соӊку аракети:
29-10-2018 15:27
Жынысы:
Белгисиз
0
Ушундай адамдардын атын айыл, кочолорго берууго татыктуу.
23.06.2014. 09:47 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
22-06-2014
Соӊку аракети:
24-06-2014 16:01
Жынысы:
Белгисиз
0
Ушул жанылыкты окуп абдан кубанып кеттим,себеби Торокул бий менин тай атамдын атасы болгон экен.
12.07.2014. 10:57 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
20
Катталган:
28-06-2014
Соӊку аракети:
27-01-2016 08:47
Жынысы:
Белгисиз
0
Ушундай жаныдлык кандай жакшы ото чон соопко калышыптыр оздорун ойлобой элди ойлошкон экен азыркы бийликтегилерге эн чон сабак окуп азда болсо уялаар
14.08.2015. 00:45 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
10
Катталган:
09-07-2015
Соӊку аракети:
01-04-2016 20:36
Жынысы:
Белгисиз
0
Алхамдулиллахи машаллах аллахым раазы болсун ошол пенделеринден
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: