Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ӨЗБЕКСТАНГА КАРАП ТҮЗДӨНГҮЛӨ! Же газдын чыры, карыздын сыры...

№365 30-октябрь - 5-ноябрь, 2009-ж.


Кыргызстандын табияты кайталангыс кооз. Бирок Жараткан нефти, газ өңдүү байлыктардан да кичине устукан тартуулап койсо жакшы болор беле? Айтор, Өзбекстан газ маселеси менен бизди кыйнап бүтмөй болду.

ГАЗДЫ ЧЕКТӨӨ ЖЕ КОШУНАЛАРДЫН КЫСЫМЫ
Кыргызстан көгүлтүр отундун 98 пайыздан ашуунун Өзбекстандан сатып алат. Өзбек туугандарга газ үчүн карызы 2009-жылдын 1-июлуна карата 18 миллион долларды түзгөн. Карыз төлөнбөгөнү үчүн 2009-жылдын 22-сентябрынан тартып өзбек тарап газ берүүнү чектей баштады. 24-сентябрда түштүк аймактагы газды толугу менен жаап, түндүк тараптыкын 30 пайызга кыскарткан.

6 МИЛЛИОН КАРЫЗ ЖАБЫЛДЫ
Жогорудагы себептерден улам “Кыргызгаздын” жетекчилиги Ташкентке барып, “Узтрансгаз” акционердик коомунун жетекчилиги менен сүйлөшүп келген. Бирок алар карызды төлөө мөөнөтүн узартып берүүдөн баш тартып коюшкан. Мурунку макулдашуу боюнча Кыргызстан карызын 1-октябрга карата жабышы керек болчу. Болбосо, Өзбекстан газ берүүнү толугу менен токтотушу мүмкүн эле.
Ошентип, Кыргызстан жакында 18 миллион доллар карыздын 6,3 миллионун (алгач 4,6 миллион, 2-ирет 1,7 миллионун) төлөп берди. 2009-жыл үчүн “Кыргызгаз” Өзбекстан менен 650 миллион м3 газ алуу боюнча макулдашышкан. Бирок бизде көптөгөн ишканалар иштебегендиктен, жыл аягына чейин 400 миллион м3 гана колдонулат деп күтүлүүдө.

ЭЛ ГАЗ ҮЧҮН 5 МИЛЛИОН ДОЛЛАР КАРЫЗ. КАЛГАНЫЧЫ?
18 миллион доллардын ичинен калктын карызы 5 миллион доллар.Эми «калган 13 миллион долларлык газдын эсеби кайда?» деген суроо жаралат. Бул жаатында “Кыргызгаздын” жетекчиси Саламат Айтикеев мындай маалымат берди:
– Кыргызстан жылына 600-700 миллион м3 газ алат. Бирок газ түтүктөрүндөгү жоготуулардын көлөмү жыл сайын 12-13 пайызга жетет. Ошондо бизге, мисалы, 750 миллион м3 газ келсе, 100 миллион м3 жоголот. Бул техникалык (түтүктөрдүн көбүнүн колдонуу мөөнөтү бүткөн. Капиталдык оңдоо-түзөөлөрдү жана алмаштырууну талап кылгандары да көп) жана эсептеги жоготуулар. Анын ичинде уурдагандар да бар. Кандай болгон күндө да, карызды “Кыргызгаз” төлөшү керек. Газ уурдагандар кармалып да, жазага тартылып да жатат.

КАЗАКТАРГА ДА ГАЗ ҮЧҮН КАРЫЗПЫЗ...
Кыргызстан Казакстандын “Казтрансгаз” компаниясына 20 миллион доллар карыз. Казактар Өзбекстандан алган газы үчүн 1000 м3­­ газга 84 доллардан төлөйт да, эмне үчүн Кыргызстан ушундай эле көлөмгө 240 доллардан төлөйт?” деген суроого жооп алуу максатында “Кыргызгаздын” жетекчисинин 1-орун басары Мырзаканов Кубанга кайрылдык. Ал төмөнкүчө жооп берди:
– Кыргызстандын “Казтрансгазга” 16,7 миллион карызы бар. Ал газды 2004–2005-жылдары Бишкектеги ТЭЦ колдонгон. Бирок акысы төлөнбөй калып кеткен. Сүйлөшүүлөр боюнча ал карыз да четинен төлөнүүдө.
Ал эми “казактар эмне үчүн 84 доллардан төлөйт?” дегенге мындай жооп берет элем. Казакстан менен Өзбекстандын ортосунда газ алмашуу бар. Мисалы, Өзбекстан Казакстанга жакын жайгашкан аймактарына газды өзүнөн эмес, Казакстандан алып берет. Казакстан да ошентет. Натыйжада, төлөм жеңил түшөт.

ОРУС ТУУГАНДАР ЭМНЕ ДЕЙТ?
“Кыргызгаз” менен Орусиянын “Газпромунун” ортосунда кызматташуу маселелери каралган. Түзүлгөн план боюнча “Газпром” буга чейин “Кыргызгазды” сатып алып иштетмек болгон. Бирок иш токтоп турат. Буга Мырзаканов Кубан мырза мындайча жооп берет:
– “Газпромдон” тиешелүү адамдар бизге келип 1 ай жүрүп, баарын текшерип, байкап көрүшкөн. “Кыргызгаз” да өз баасын айткан. Анан “Газпром” дүйнөлүк деңгээлдеги көз карандысыз “Делой и Туш” фирмасынын эксперттерине бааны аныктап берүү максатында кайрылган. Эми ошолордун жыйынтыгы, анан “Газпромдун” чечими чыкса, иш ордунан жылат деп турабыз.

КЫРГЫЗСТАНДА ГАЗ ӨНДҮРҮЛӨБҮ?
Учурда Кыргызстандагы газ скважиналарынын саны – 38. Булардын 11и иштесе, иштебей турганы – 27. Булар, негизинен, Баткен жана Жалал-Абад облустарында жайгашкан. Жыл сайын 25-30 миллион м3 газ өндүрүлүп, республиканын ички керектөөлөрүнө жумшалат.

СОҢКУ СӨЗ ОРДУНА
Маалыматка караганда, өлкөдөгү калктын 2 миллион 70 миңдейи жакыр. 800 миңдей адам пенсия менен гана жан сактайт. Бир жактан маал-маалы менен өчкөн светке кошо газ, көмүр кымбаттап барат. Ушундан улам быйыл деле калкыбыздын басымдуу көпчүлүгү кыштан өлбө, жаным, өлбө деп чыга турганы анык. “Жашоонун улам оордоп барышына ким күнөөлүү?” деген суроо жаралат. Элби? Өкмөтпү?..

КЫРГЫЗСТАНГА ГАЗ КАЧАН КЕЛГЕН?

  • Газ баллондору 1950-жылдар­дын аягында мекенибизде колдонула баштаган.
  • Жаратылыш газы болсо алгач 1968-жылы Өзбекстандан тартылып келинген.
  • Учурда көгүлтүр от менен Баткен, Ош, Жалал-Абад, Чүй, анан азыраак өлчөмдө Талас облусу жабдылган.

Канымжан Усупбекова
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(3)
04.11.2009. 11:13 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
18
Катталган:
19-03-2008
Соӊку аракети:
12-10-2018 21:33
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
бишкек
0
ooo elim kalaiyk kalk gazdyn emne keregibar ...uiundo svetjok olturganda ...
07.11.2009. 00:10 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
15
Катталган:
06-06-2009
Соӊку аракети:
26-11-2011 05:11
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Газдын кереги бар! уйундо светта, газда жок болсо кандай болот!!жок дегенде свет жокто газ болуп турса чай, тамак бышырганга!!
09.11.2009. 12:32 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
18
Катталган:
19-03-2008
Соӊку аракети:
12-10-2018 21:33
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
бишкек
0
oshol gazdyn karyzyn kutulabyz degen shyltoo menen svetindi ochurup jatpaiby...kazak targa elektr energiany satyp ...
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: