Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ЧӨЛДҮ БЕЙИШКЕ АЙЛАНТКАН АЙЫМ

№609 04-июль-10-июль, 2014-ж


Кадамжай районундагы Халмион айылынын тургуну 63 жаштагы Райхан Салиева канаттууларды багып жаткан жайга кеткен тегиз, какыраган таштак, саргайып калган чөптөрдүн арасындагы жол менен сапар алып бараттык. Унаадан түшсөк, какыраган жердин кичинекей бөлүгүн Райхан айым көгөртүп коюптур. Ал жерге тропиктик гүлдөрдү, тал, помидор, жүгөрү, капуста эгиптир. Чакан дүкөнүнө кирсек, бурчта чоң тордун ичинде канаттуунун 15тей түрү, 50дөн ашык даанасы жаратылыштын коюнунда сайрагандай ар түркүн үндө сайрап жатышат. Булардын баарын багып, какыраган чөлдү жашылдантып койгон Райхан эже бизди жаркылдап тосуп алып, көп кызыктарды айтып берди.

“БӨДӨНӨ КОРОЗДОН МУРУН КЫЙКЫРАТ”
–Кесибим – биолог, агроном. Ушул бир жарым сотых жерге 4 КамАЗ топурак түшүргөм. Өз колумдан даярдалган биогумус (айыл чарбасынын органикалык калдыктарын сөөлжан аркылуу кайра иштетүү менен алынган жер семирткич) менен таштак жерге ушундай мөмөлөрдү, гүлдөрдү өстүрүп жатам. Суу чыкпагандыктан Өзбекстан тараптан 1 жарым чакырым аралыктан насос менен суу чыгарып, шланга менен тарттырып алгам. 20 тоннадан ашуун биогумус, миллиондогон кашка баканын икралары, өсүмдүк, коён, канаттууларым ошол суу менен жашап жатышты эле, он күн болуп калды, насосумду шлангалары менен кошо бирөөлөр уурдап кетишиптир. Аны жыйнаганда бир КамАЗга толуп калмак. Мен бул ишти уюшкан, мени көрө албаган адамдар жасады деп ойлоп, орган кызматкерлерине арыз жазгам. Алар бул ишти иликтебей, кайра “Тосмо арыз жазып бериңиз. Биз ушунун айынан иштен айдалмак болдук” деп келип алышыптыр. Суу жок биогумус кургай баштады, кашка баканын миллиондогон икралары өлдү. Өсүмдүктөрүмдү, канаттууларымды эптеп багып жатам.
Канаттуулардын көпчүлүгү Европадан келген. Биздин жаратылышта жок чымчыктар. Мен буларды багып, көбөйтүп ар биринин жашоо шартына карап, суукта жүрүүчүсүн тоого, ысыкта жүрүүчүсүн чөл тараптарга, өзүбүздүн талааларга коё берем. Азыр бүркүттүн балапанын карап жатам.
Корозду эң биринчи кыйкырып күндү чакырат деп коёбуз, бирок бөдөнө короздон мурун кыйкырат. Анын үнү 4 чакырым аралыкка чейин угулат. Көгүчкөндөр үчүн торчонун ичине атайын күзгү коюп койгом, күзгүгө каранышып, канат, куйруктарын жайып, сулууланганды жакшы көрүшөт.

“БИР ТҮП ЖҮГӨРҮ 8 ДААНАДАН БАЙЛАГАН”
–Өзбек эли дыйканчылыкта аябай берилүү менен иштешет. Биогумус деген жер семирткичти ошолордон уккам, 18 центнерден алып жаткандар биогумустан улам 35 центнерден түшүм алышыптыр. Сузакка барып, сөөлжан алып келгем. Бирок аны кантип багыш керек, эмне кылуу керек, эч кандай маалымат билбейбиз. Узунун 25, туурасын 8 метр кылып 12 чуңкур казып бетондодук да, малдын кыгы менен толтурдук. Ишибиз аябай жакшы жүрүшүп кетти.
Биринчи өзүбүз иштетип баштаганда биогумусту помидор, жүгөрү, картошканын түбүнө салып көрдүк. Бир түп помидор 200 даана, картошка 100, жүгөрү 8 даанадан мөмө байлаган. Помидорлорду Украинага чейин алып барып сатып келишчү. Ал жактан биздин помидорлорду текшеришкенде эң таза сорттогу помидорлор болор эле.

“БЕКИТКЕН НАНДЫ МЕН ЖЕП КОЮП, АТА-ЭНЕМ АЧКА КАЛЫШЧУ”
–Атам да, апам да тоголок жетим болгон. Алардын менден башка баласы жок. Жетишпеген турмушта жашап басмырланып турчубуз. Апам оорукчан, атам бирөөлөрдүн малын бакчу. Малдын ээлери да атамдын эмгек акысын көп учурда бербей койчу. Атам мал кайтарып, кечинде үйгө келе жатканда эшекке отундан арта келчү, бир эшекке жүктөлгөн отунун бир нанга алмаштырып үйгө алып келет эле. Ал нанды апам жыйылып турган төшөктөрдүн арасына катып койсо да мен таап алып, жеп койчумун. Атам менен апам ачка калышчу.
Ата-энеме жардам берейин деп 3-классымда тамеки чаптым. Бир күндө бир тонна тамеки үзгөн күндөрүм болгон.
Мектептен кийин Фергана пединститутун аяктадым. Ал жакта пахта көп болгондуктан, студенттерди пахта талаага алып чыгышат. Башкалар күнүнө көп дегенде 15 килограммдан пахта теришчү. А мен акча таап алайын деп күндүз кечке, түнү айдын жарыгында да иштеп, бир суткада 500 килограмм терчүмүн. Окуу жайдын ректору “тоодон келген кыргыздын кызы 500 килограмм пахта териптир, пахтанын арасында чоңойгон силер 10-15 килограмм араң терип жатасыңар”
деп өзбек балдарды урушкан.

“АР БИР ИШИМДЕ ЭКСПЕРИМЕНТ ЖАСАП КӨРӨМ”
–Биз аябай берилип иштеп турган убакта илим анчалык өнүгө элек болчу. Интернет, техника деген болгон эмес. Илимпоздордон кеңеш алып турууга мүмкүнчүлүк жок эле. Ар бир жасаган ишимде эмне кылса кандай болот деп эксперимент жасап көрөм. Азыр помидорлордун бирин жалбырагынан, бирин тамырынан сугарып жатам. Жалбырагынан сугарылганы жакшы чоңоюп, көп мөмө алды. Сабактары да кайраттуу. Ал эми тамырынан суу ичкени бир аз алсызыраак. Картошканы болсо баштыкта өстүрүүнү баштадым. Кадимки эле пахта кебезден тигилген баштыкка топурак салып, ага таза сорттогу картошканын уругун эгебиз. Биогумус берип, жалбырагынан сугарып караса, бир баштыктан 70тен ашык даана картошка алынып жатат. Бул картошканы баштыгы менен сатсаң да болот, башка жакка көчүп кете турган болсоң, картошкаңды да көчүрүп кеткенге аябай ыңгайлуу. Бул ыкма менен көп кабаттуу үйлөрдө өстүргөнгө да эң сонун.
Кыргызстан айыл чарба продукциясы боюнча алдына башка өлкөнү салдырбай тургандай мүмкүнчүлүгү бар. Өлкөбүздө тукуму жоголуп кеткен канаттууларды көбөйтүп, органикалык жер семирткичти өлкөгө кеңири таратып, эң таза сорттогу продукцияларды чыгарып, элибизди экологиялык таза жашоого өткөрүү – менин биринчи планым. Органикалык жер семирткичтер боюнча илимий иш жазып, эмгегимди ОшТУга алып барсам, ал ишим окумуштуулар тарабынан жактырылды. Бирок ошол эмгегимди жактап алганга убактым болбой жатат.
Бирде ыйлап, бирде күлүп айыл чарбадагы баалуу кеңештерин, ийгилик сырлары менен бөлүшкөн Райхан Салиеваны эл "Кадамжайдын Уркуясы" деп атап алышкан.

Райхан эже сүйүктүү канаттуулары менен.

"Бүркүттүн балапанын башкаларга кошпойм, кошсом башка канаттууларды жеп коймок".

Уулбү Каныбекова
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  6 
Комментарийлер(21)
07.07.2014. 12:13 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
40
Катталган:
30-01-2012
Соӊку аракети:
31-08-2016 22:37
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош
+1
Когучкондору жакты.кыйын эже экен,жургузуп жаткан иштерин теледен да кордум,
азаматсыз.
07.07.2014. 12:15 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
308
Катталган:
20-04-2014
Соӊку аракети:
10-04-2017 12:23
Жынысы:
Белгисиз
0
согунго барып оз козум менен коргум келип кетти.Эжеге омур ден соолук каалайм.
07.07.2014. 13:00 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
32
Катталган:
31-05-2013
Соӊку аракети:
12-11-2018 15:13
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Шибер
0
Сиздей эмгекчил адам КРда коп болсо,биздин олко дуйнодогу эн бай олколордун бири болмок...эмгегиниздин узурун корун!
07.07.2014. 13:54 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
226
Катталган:
16-03-2014
Соӊку аракети:
12-02-2018 23:17
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан.
+7
Уяты жок уурулар ак эмгеги менен жасаган эмгегин уурдаган акмактар.
Эмгегиниздин узурун корун,ден соолук узак омур каалайм.
07.07.2014. 14:11 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
19
Катталган:
29-06-2014
Соӊку аракети:
11-11-2018 10:38
Жынысы:
Белгисиз
0
КР барып уй салсам мен да баштайм алдыдан ниетим бар элее озууу
07.07.2014. 14:42 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
11
Катталган:
25-09-2012
Соӊку аракети:
18-09-2018 18:59
Жынысы:
Белгисиз
+1
сурот аябай аз го.башында окуганда тропик жемиштер десе,суротун да кором го дегем
07.07.2014. 16:44 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
161
Катталган:
19-05-2014
Соӊку аракети:
13-11-2018 09:46
Жынысы:
Белгисиз
+1
Эх милициялар онолмоюн уурулар да тыйылбайтго. иштен айдалам деп корккондон коро ошол ууруларды таап авторитет болуп иштеп калганы дурус элего
07.07.2014. 20:03 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
57
Катталган:
16-10-2011
Соӊку аракети:
26-11-2017 03:19
Жынысы:
Белгисиз
0
Ишинизге ийгилик,менда абдан кызыгам осумдук жана жаныбарларга.Озум биологмун..
08.07.2014. 15:53 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
9
Катталган:
02-04-2014
Соӊку аракети:
26-11-2017 09:48
Жынысы:
Белгисиз
0
Онорунуз оркундойберсин ишинизге ийгилик, мен да алдынан коргум келди жасаган иштеринизди. Буйруса жакында барам Кадамжайга
08.07.2014. 23:34 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
24
Катталган:
14-03-2014
Соӊку аракети:
10-11-2018 10:12
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош
0
Халмиондун каеринде болду экен ?
09.07.2014. 00:20 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
12
Катталган:
07-02-2014
Соӊку аракети:
11-11-2018 23:44
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Каракөл
0
Кыйын го.
11.07.2014. 01:27 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
194
Катталган:
02-12-2013
Соӊку аракети:
02-05-2017 10:57
Жынысы:
Белгисиз
+2
Эмнеге ушундай эжелер депутат эмес ээ?кыйынчылыкты коргон жумуштун мойнун жулуп алган эже экен.
11.07.2014. 22:55 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
164
Катталган:
13-07-2013
Соӊку аракети:
12-11-2018 09:38
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бакыт калаасы!
0
Мына сага аял!!
12.07.2014. 10:42 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
245
Катталган:
13-05-2013
Соӊку аракети:
12-11-2018 10:10
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош шаары
0
Азамат эже экен!
12.07.2014. 22:10 
Тайпасы:
Аким
Комментарийлердин саны:
76
Катталган:
15-10-2012
Соӊку аракети:
15-10-2018 16:45
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Москва
0
Азамат эже экен го. Ушул элжедей болуп ак уйдогулор да иштесе Кыргызстан бат эле онолмок. Эженин иштерине ийгилик!
13.07.2014. 05:41 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
43
Катталган:
01-11-2009
Соӊку аракети:
18-02-2018 06:38
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
England
0
Kanday gana emgekchil ayal,emgeginidin uzurun korunuz,ulgu alsak bolchuday.
13.07.2014. 14:28 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
03-06-2013
Соӊку аракети:
28-08-2017 10:25
Жынысы:
Белгисиз
0
Райкан эжеге данк, омурунуз узун болсун. Кадамжайдын Уркуясы.
13.07.2014. 15:05 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
24-06-2014
Соӊку аракети:
26-07-2017 10:09
Жынысы:
Белгисиз
0
"Эмгектын түбү __ өнмөк" деп бекер айтпаган бабалар, дилгирлик менен мее иштетип емгектенүүдөн ар кандай чөл да гүлгө айланарын мына ушул Райхан эжебиз өз иш жүзүндүүлүгү аркылуу далилдеп койуптур.
19.10.2014. 11:50 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
14
Катталган:
17-10-2014
Соӊку аракети:
03-11-2014 21:04
Жынысы:
Белгисиз
0
Omurunuz uzn bsn,iwnzge iigilik,e4 ooruban,,onorunuz orkundoi bersin,emgeginzge ot duwi 5dgn baa berdim,oto ku4tuu iwtem4il a9l eken 5 5 5 5 5!! Uwundai jeke iwmerlerge jogorudagylar sponsor bp,je byudjetten ak4a bolup jardam kylsa,kgde sapattuu zy9nsyz produktylar 4ygat bele,dank sizge!
22.01.2015. 21:46 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
25-07-2014
Соӊку аракети:
26-04-2017 15:25
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Узген
0
ишинизге ийгилик эже,бар болунуз! милициялар ушул эженин урдалган буюмдарын табып берсенер!!
08.02.2015. 10:57 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
01-01-2015
Соӊку аракети:
12-04-2015 10:21
Жынысы:
Белгисиз
0
Ишинизге ийгилик сиз чыныгы Уркуя эже экенсиз. Сиз менен жолугушуп, ой-пикирлеринизди болушуп, сизден пайдалуу жакшы кенештерди алсам деген ниетим бар. бар болунуз!
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21442;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: