Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ХАЙ-ДАЙВИНГ. БИЙИКТИКТЕН СУУГА СЕКИРҮҮ

№614 08-август-14-август, 2014-ж


Спорт, көңүл ачуу жана адреналинди эмне бириктирет? Спортчу 27 метр бийиктиктен секирген соң 2-3 секунда ичинде ылдамдыгы 100 чакырымга чейин күүлөнүп сууга кирет. Ооба, бул «Формула-1» жарышындагы болиддин динамикасындай эле. Бул спортчуда баш кийим да, жарыш кийим да жок. Кийимдерден анда кадимки эле сууга түшүүдө кийилүүчү ич кийими гана бар. Билип алыңыздар, бул – спорттун экстремалдуу түрүнүн бири хай-дайвинг.

Хай-дайвинг – атайын секирүүгө ылайыктап жасалган бийиктиктен сууга секирүү.
Аска-зоолордон сууга секирүү клифф-дайвинг деп аталат.

ПАДЫША ТҮПТӨГӨН СПОРТ
Бул спорттун тарыхына үңүлсөк, Гавайи аралдарынын бириндеги Каунолу кыштакчасына барып такалат. 1770-жылы Мауи уруусунун Кахекили аттуу падышасы бийик аскадан сууга секирүүсү менен атагы чыгат. Ал жоокерлерин да сууга секирүүгө үйрөтүп, аларды тайманбас болууга үндөгөн. Мауилер секирүүдө буттарын түз кылып, сууга түшкөндө анын чачыроосун азайтып кирүүгө аракет жасашкан. Убакыт өтүп, кийинки муун муну спорт мелдешине айландырышкан. Анда калыстар секирүүнүн ыкмасына жана суунун чачыраганына назар салышкан.
Бирок убакыттын өтүшү менен салтка айланган секирүүлөр унутулуп, XX кылымдын аягында гана Европада хай-дайвингге кызыгуулар жаралган. Классикалык сууга секирүүгө катышкан спортчулар көрүүчүлөрдү кызыктыруу үчүн бийик жерлерден секирип, хай-дайвингди жандандырышат. Бийиктиктен секирүүлөр көрүүчүлөргө катуу таасир калтырып, бул спорт түрү бат эле белгилүү болуп кетет.
1996-жылы Дүйнөлүк хай-дайвинг федерациясы негизделет. Бул убакта мелдештердин деңгээли бир кыйла өсүп, ага мыкты спортчулар гана катышууга мүмкүнчүлүк алышат. 2000-жылы Кахекилинин урматына Каунолуда клифф-дайвинг мелдеши өткөрүлгөн.

«ТҮБӨЛҮКТҮҮ» 3 СЕКУНДА
Көпчүлүк хай-дайверлер спорттук карьераларын классикалык сууга секирүүдөн башташкан. Секирүүчү секинин бийик болуусу спортчуга техникалык элемент жасоого көп убакыт бербейт. Себеби дээрлик 30 метрдей бийиктиктен секиргенде сууга түшүүнүн ылдамдыгы жогорулайт. Канчалык бийик болгон сайын ошончолук жаракат алуу коркунучу бар. Хай-дайвинг менен алектенген ар бир адам өзүнө гана ишенүүсү керек. Бир секирүү же 10 секирүү болобу, бул үчүн көп убакыт даярдануу зарыл. Ар бир мелдеш убагында «Тез жардам» менен куткаруучулар даяр турушат.
Секирүүнүн эң маанилүүсү – сууга кирүү учуру. Спортчунун кайсы жерге кандай ылдамдыкта секирүүсү анын алгачкы күүлөнүүсүнөн көз каранды. Учууда спортчу ар кандай ыкмаларды жасап, сууга кирерде, эң негизгиси, түз абалда болуусу кажет. Көрөрмандарга 3 секундалык укмуш көрсөтүү спортчу үчүн түбөлүктөй сезилери бышык.

КОРКУУ СЕЗИМИ БАР
«Спортто достук жок» деген сөз болсо да, хай-дайверчилердин арасында жылуу мамиле бар. Алар өздөрүн чоң үй-бүлөбүз дешет. Көпчүлүк убакта чогуу машыгууларды өткөрүшүп, тажрыйба бөлүшүшөт. Жогорку деңгээлдеги спортчулар аз болгондуктан, алар бири-бирин жакшы таанышат. Жакшы мамиледе болуусунун башкысы – алар эң кооптуу деген спорт менен алектениши.
Аларды дагы бир бириктирип турган нерсе – бул коркуу сезими. «Асканын кырында туруп, кийинки секундада кыйын делген секирүүнү жасаш керектигин ойлогондо бүт дене титиреп, ар бир булчуң чыңалат. Албетте, бул коркуу сезими»,- деп айтышат хай-дайверчилер.

ХАЙ-ДАЙВИНГ МЕНЕН КЛИФФ-ДАЙВИНГДИН АЙЫРМАСЫ
Хай-дайвингде спортчулар атайын жасалган бийиктиктен секиришет. Бул бассейндин секисинен тарта порттогу курулушка чейин болушу ыктымал. Атайын жасалган секилер көрүүчүлөргө жана спортчуларга ыңгайлуу болуп, бийиктиги тактык менен орнотулат жана аларга телекамералар орнотулат.
Ал эми клифф-дайвингде табигый жерлерден сууга секиришет. Мындагы мелдештер көбүнчө дүйнөнүн экзотикалык жерлеринде өткөрүлөт. Ар түрдүү аска-зоолор, чытырман токойдогу көлмөлөр жана башкалар. Кичинекей эле мүчүлүштүк, шамалдын катуу болушу, секирүүдөгү каталар спортчунун өмүрүн алып кетиши мүмкүн.

ДҮЙНӨЛҮК КЛИФФ-ДАЙВИНГ СЕРИЯСЫ
Аскадан сууга секирүү эң белгилүү көңүл ачуулардын бирине кирсе да, маалымат каражаттарынын көңүл чордонунда эмес. Муну жайылтуу аракетинде 2009-жылы «Red Bull GmbH» компаниясы клифф-дайвинг боюнча Дүйнөлүк сериясын уюштурат. Ал 8 этаптан туруп, ар бир этапта спортчулар 27 метр бийиктиктен бир канча секирүүлөрдү жасашат. Азыркы убакта «Red Bull Cliff Diving World Series» эң белгилүү делген Дүйнө серияларынын катарына кирет.

ХАЙ-ДАЙВИНГ ТУУРАЛУУ:

  • Бир күндүк машыгууларда хай-дайверчилер 10го чейин гана секирүүгө мүмкүн. 10го ашык секирсе булчуңдар чарчап, жаракат алып калуусу мүмкүн.
  • 26 метрден ич же далы менен сууга түшүү 13 метр бийиктиктен асфальтка түшкөнгө барабар. Мындай учурда адамдын денеси сууга толугу менен кирбейт. Тирүү калуу мүмкүндүгү дээрлик жокко эсе.
  • Хай-дайвинг боюнча эң көп байгелердин ээси болуп учурдагы Дүйнө чемпиону, 40 жаштагы колумбиялык Орландо Дуке саналат.

Адилет Керимбек уулу
sport@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  1 
Комментарийлер(8)
11.08.2014. 09:21 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
49
Катталган:
01-12-2011
Соӊку аракети:
19-03-2018 10:09
Жынысы:
Белгисиз
+1
шумдугун кур деп ушуларды айтса болот.
11.08.2014. 13:42 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
19
Катталган:
01-10-2012
Соӊку аракети:
24-11-2017 23:55
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
bishkek
0
абдан кызыктуу коп нерселерин ачып бербептир да 27 метр эштеке эмес90метрден секирген жиндилер бар.сальтонун турун жасап киришет
12.08.2014. 13:38 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
25-07-2013
Соӊку аракети:
25-07-2018 12:13
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Айтпайм
0
Сонун
15.08.2014. 13:39 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
20
Катталган:
08-12-2013
Соӊку аракети:
19-09-2015 16:02
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
ош
0
эмнеге 13 метрде кооптуу???20 метрден секиришип жатпайбы
16.08.2014. 14:37 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
108
Катталган:
04-12-2012
Соӊку аракети:
22-04-2016 21:09
Жынысы:
Белгисиз
0
27 метрден секирип ал адам ичи менен тушса 13 метрден асфальтка секиргендей болосун! Маанисинде тируу калуу мумкун эмес деп атпайбы!
17.08.2014. 13:29 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
30-07-2014
Соӊку аракети:
10-07-2018 20:30
Жынысы:
Белгисиз
0
Мага дагы бийиктиктен секиргим келип журот, эркин кучтуу болсо адриналин да.
17.08.2014. 17:12 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
331
Катталган:
19-11-2012
Соӊку аракети:
13-04-2018 08:32
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
новосибирск
0
Этияттап секирбесе коркунучтуу отто эле
16.09.2014. 20:05 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
28
Катталган:
25-08-2014
Соӊку аракети:
06-11-2014 15:43
Жынысы:
Белгисиз
0
все любит спорт
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: