Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

АЛТЫН КАЛЕМДИН АЗГЫРЫГЫ же ЖУРНАЛИСТТИК КЕСИП

№366 6-12-ноябрь, 2009-ж.


Кесип

Ар бир кесип ардактуу дешет. А мен буга журналисттик кесип түйшүктүү деп кошумчалайт элем. Анын түйшүгүнө чыдаган адам гана асылын да көрө алат. Сизди түйшөлткөн, ойлонткон, балким, керектүү маалымат берген журналисттердин кесиби тууралуу ойлонуп көрдүңүз беле? Эмесе сөз журналисттик кесиптин ырахаты, азабы тууралуу болмокчу.

КЕСИП ТУУРАЛУУ 5 ФАКТ

Журналист ким?
Эки барак ырын көтөрүп, журналист болом деп бизге көп жаштар келет. Эсиңизде болсун, журналисттин жашоосу сиз элестеткендей поэзия менен романтика эмес. Журналист болуу үчүн курч, тайманбас жүрөк, ыкчам ой жүгүртүү керек. Ошол ысыкка калып, суукка тоңуп алып келген маалыматты элге жеткирүү да өзүнчө искусство. Кызыктуу, көпчүлүккө түшүнүктүү тили менен маалыматын элге жайылтуу медалдын биринчи жагы болсо, экинчи жагында ага чейинки басып өткөн эчен этап жатат. Журналист дегенде жемиштин ширесин сыгып берген конвейерди элестетсеңиз болот. Коомдогу бир көрүнүштү эле элге жеткирүү үчүн мээсиндеги болгон маалыматты сыгып, ага сөздүн тузун кошуп бере алган адам гана чыныгы журналист боло алат.

Журналисттин максаты
Эң башкы максаты – керектүү маалыматты элге жеткирүү. Бул үчүн керек болсо бомжго, кайырчыга, сыйкырчыга да айлана алат. Өмүрүнө коркунуч туулган күндө да кызыктуу маалыматты алуусу керек. Берген маалыматы окурмандардын керегине жараса, жүрөгүнүн үшүн алса, кимдир бирөөнүн сезимин козгосо, ошол анын жеңиши. Журналисттер ар бир кадамы сайын Американы ачканга даяр. Ал эми ар кадамында “мина” жатканы аны көп тынчсыздандыра бербейт.

Жашоо образы
Ар бир күнү бирине-бири окшобойт. Акырындык менен жеке жашоосун унутуп, маалымат жыйноо үчүн гана жашап калышат. Майрамдарды, дем алыштарды, үй-бүлөсү менен конокко барууну дегеле экинчи планга калтырышат. Бир сөз менен айтканда бул – түбөлүк саякат.

Кимдер жаман көрөт?
Журналисттерди жаман көргөндөр да бар. Ырчысыбы, чоорчусубу, кызматкериби, карапайымбы журналистерге тиш кайрагандар четтен чыгат. Чындыгында, ким эле өзү тууралуу чындыкты уккусу келсин? Же каткан сыры элге даршан болуусун кааласын? Ошондон улам өздөрүн акташ үчүн журналисттерди ушакчы деген атка кондурууга аракет кылышат.

Өзгөчөлүгү
Журналисттин өзгөчөлүгү – алгач өзүнүн аты үчүн жанталашып иштесе, таанымал болуп калгандан кийин аты өзү үчүн иштеп баштайт. Тактап айтканда, карышкырды буту бакса, журналистти калеми жана аты багат.

Кыскасы...
Владимир Познердин «журналистика – жөн эле кесип эмес. Бул көңүлүнө жаккан иш менен алпурушуп жашоо» деп айткандыгы да бекеринен эмес. Журналист – эмгек кумарчысы. Ошол кумардын аркасынан кубалап жүрүп өз өмүрүн коркунучка салганын билбей калат. Күндүн кайсы убагы болсо да маалымат дегенде эт-бетинен кеткен адам эмгегинен ырахат да алып жашайт.


Ар собол

ЭҢ АЛГАЧКЫ МАКАЛАҢЫЗ ЭСИҢИЗДЕБИ?
Мелис Эшимканов, Улуттук биринчи каналдын генералдык директору:
– Албетте, эсимде. Эң биринчи макалам 1975-жылы “Кыргызстан пионери” деген гезитке чыккан. Макаланы “Ак кемедеги Нургазы тууралуу” деп атап, ошол тууралуу жазгам. Дал ошол макалам үчүн 7 сом 35 тыйын гонорар алып сүйүнгөм. Апам менен почтага барып, акчаны алганым да эсимде. Бул менин эң алгачкы эмгегим жана эмгек акым болчу.

ЖУРНАЛИСТТИК КЕСИП КУРМАНДЫКТЫ ТАЛАП КЫЛАБЫ?
Шайлообек Дүйшеев, акын, журналист:
– Талап кылат. Макалаң үчүн ак жерден күйүп кеткен учурларың болот. Бир жолу бийлик биз иштеген гезитти жаптырып, имаратыбызды тартып алган. Ошондо 20 чактыдай журналист 2 ай ишсиз калганбыз. Баарыбыздын колубузду караган балдарыбыз, үй-бүлөбүз бар эле. Элестетсең, эки ай аларды акчасыз калтырганыңды. Анан да ошол жылдар башкача оор жылдар болчу. Эми бул бери эле жагы, дилиңди, эмгегиңди, мээңди баарын арнап иштейсиң да. Анын баары курмандык эмей эмне?

АЯЛЗАТЫ ҮЧҮН ЖУРНАЛИСТТИК КЕСИП ООРБУ?
Аскер Сакыбаева, «Агым» гезитинин башкы редактору:
– Менин жеке оюмда журналисттик кесип аялзаты үчүн оор. Анткени жаңы идея, алдыга умтулуу, калемдин кызыгы деп ар дайым ой үстүндө болот. Ошентип, эки жагын карагыча мезгил өтүп кеткенин билбей калат тура. Журналист айымдар ушул үй-бүлө жагынан аксайт. Эки жакты тең жогорку деңгээлде алып кеткендер чанда гана. Көпчүлүгүнүн жеке турмушу бир жагы бөксө боюнча калат. Мен дагы чыгармачылык жактан көп нерсеге жетишкеним менен, үй-бүлө жагын алып кете албадым окшойт.


ЖУРНАЛИСТТЕРДИН ӨМҮРҮ КЫЛДЫН УЧУНДА
2009-жылдын 23-мартында Нью-Йорк шаарында журналисттерди коргоо уюму “Жазасыз индекс” аттуу бирикме уюштурду. Бул уюм акыркы он жылдыкта киши колдуу болгон журналисттер тууралуу маалымат берди. Кызыгы, от күйүп согуш болуп жаткан жерлерде да журналисттер жаңылыш октон эмес, атайы буйрутма киши өлтүрүүчүлөрдүн колунан каза тапкан учурлар болгон.
Ирак. Журналисттер өлүмгө көп учураган өлкө. Акыркы он жылдын ичинде 139 журналист каза болуп, алардын 88и киши колдуу болгон.
Сомали. Көп жылдан берки жарандык согуш, ич ара чыр-чатактар менен келе жаткан бул мамлекетте 29 журналист каза болгон. Алардын ичинен үч журналисттин өлүмү боюнча кылмыш иши козголуп, сотко өткөн.
Филиппин. Бул өлкөдө акыркы он жылда 24 журналист киши колдуу болгон. Бийликке каршы сөз тараткан деген шектенүү менен күнөөсүзү да, күнөөлүүсү да өлүм тапкан.
Орусия. Акыркы он жылдыктын ичинде 50 журналист каза болуп, анын ичинде 30 адам киши колдуу болгон. Үстүбүздөгү эле жылы 16 журналист каза болуп, өлкөнүн президенти Д. Медведев: “Бул журналисттердин өлүмдөрүнүн бети ачылат”,- деп ишендирген. Бирок ушуга чейин ачыла элек. Алардын ичинен чоң резонанс жараткандар журналист-изилдөөчү Анна Политковская жана Пол Хлебниковдун өлүмдөрү.
Кыргызстан. Ал эми биздин өлкөдө “Журналист” коомдук уюмунун маалыматында, 2008-жылы журналисттерге беш жолу кол салуу болгон. Өлкөбүздө болгон курмандыктар тууралуу кеп кылсак, 2007-жылы Алишер Саипов белгисиз адамдардын колунан каза болсо, 2008-жылы “Вечерний Бишкек” гезитинин кабарчысы Юрий Александров аялы экөө өлтүрүлгөн. Ошондой эле 2009-жылы “Репортёр Бишкек” гезитинин кабарчысы Сыргак Абдылдаевди да белгисиз адамдар сабап кетишсе, Алмазбек Ташиев аттуу журналист киши колдуу болуп көз жумган. Ал эми 2-ноябрда “Ош шамы” гезитинин кабарчысы Кубанычбек Жолдошевди бирөөлөр сабап кетишти.
«Ош шамы» гезитинин башкы редактору Тургунбай Алдакулов: “Буга чейин да редакцияга телефон чалып,материалдар жарык көрсө, өзүңөргө жараша жооп беребиз” деген коркутуп-үркүтүүлөр болгон” деп билдирди. Алдакуловдун айтымында, журналисттин Оштогу окуу жайларынын биринде студенттердин нааразылыктарын чагылдырган жана «Оштогу сойкулардын пайдасын ким көрөт?» деген макаласы гезиттин кийинки санында жарыяланмак. Белгисиз бирөөлөр тарабынан катуу сабалган Кубанычбек Жолдошевдин өзү азырынча бул тууралуу эч нерсе айта албасын билдирди.


Жылмайып коюңуз!

Аялдар күйөөсүн тарттырып жиберүүдөн коркушса, эркектер жумушунан айрылуудан, айдоочу менттен корксо, ал жетекчисинен, жетекчи өз кезегинде бийликтин өзгөрүп кетүүсүнөн корксо, бийлик элдин көтөрүлүүсүнөн, ал эми эл чочко тумоосунан, крисизтен... Айтор, бардыгы биринен-бири коркушат. Бир гана журналисттер эч нерседен коркушпайт. Анткени кандай жаңылык болбосун андан пайда таба алат.

ххх

Бир имараттан чоң өрт чыгып жатат дейт. Элдин баары ал жактан качып жатса, бир гана адам өрттү көздөй алды-артын карабай шашып бара жатат имиш. Бирөө токтотуп “тиякта өрт, артка кач” десе ал “ошол, “живой” материал жасап калайын деп шашып баратпайымбы” деген экен.

Нуржамал Жийдебаева
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: