Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ПОМИДОРДУ АЛГАЧ УУЛУУ ӨСҮМДҮК ДЕШКЕН...

№616 22-август-28-август, 2014-ж


Ар жылы жер төлөдөн сыйлуу орун алып, дасторкондун көркү болгон жашылча-жемиштер көп. Алардын катарына «кызыл көйнөк» кийген помидорду кошсок болот. Төмөндө помидор тууралуу кызыктарга орун бермекчибиз.

ПОМИДОРДУН «ӨМҮР БАЯНЫ»
Помидор итальянча «pomo d'oro» сөзүнөн алынып, «алтын алма» дегенди билдирет. Ал эми туура аталышы ацтектердин «томатль» сөзүнө такалып, аны француздар өз тилине ыңгайлаштырып «томат» деп алышкан. Бул өсүмдүктүн 10 000ден ашык сорту бар. Мекени болуп Түштүк Америка эсептелет.
Алгач помидор декоративдик өсүмдүк катары пайдаланылган. Аны тамак катары колдонбой, уулуу өсүмдүк деп эсептешкен. Бул тууралуу америкалыктардын ботаника китебинде кыскача окуя баяндалат. Анда бир чыккынчы ашпозчу помидор кошулуп жасалган тамагы менен Жорж Вашингтонду (АКШнын 1-президенти) ууландырууга аракет жасаган. Бирок Вашингтон тамак ичип бүткөндөн кийин куландан соо ордунан туруп душмандарын таң калтырган. Помидордун ашканадагы сырларын, анын пайдасын орус окумуштуусу, агроном Андрей Болотов ачкан.

ЖЕМИШПИ ЖЕ ЖАШЫЛЧАБЫ?
Помидорду жемиш деп ботаниктер талашса, салык тармагында иштегендер ага бажыдан өткөндө жашылчаныкындай салык салынарын эскертишип, жашылча дешкен. Бул маселеге 1893-жылы АКШнын Жогорку Соту кайрылып, помидор – жашылча деген жыйынтык чыгарган. Муну «помидор башка жемиштерге салыштырмалуу тамактан кийин десерт катары эмес, тамактын алдында же тамак менен кошо берилет» деп түшүндүрүшкөн.

ПОМИДОР ТАБИТТИ АЧАТ
Курамына А, В1, В2, С, Е витаминдерин, фолий кычкылын, калий, кальций, магний, натрий, фосфор, глюкоза, фруктоза, темир, йод, фтор жана башка пайдалуу заттарды камтыйт. Аз кандуулукта, эс-тутум начарлаганда, кант диабетинде, гипертонияда помидор жакшы жардамчы болот. Андан сырткары мээнин иштешин жакшыртып, жүрөк-кан тамыр жана простатит ооруларынын алдын алып, көздүн көрүүсүн жакшыртат. Помидор табитти ачып, суукка урунууда жардам берет.

Эскертүү! Помидор аллергиясы барларга, артрит, ревматизм, өтү ооругандарга сунушталбайт. Бул өсүмдүктү ашыкча жесеңиз, бөйрөктө таш пайда болуусу мүмкүн.

КОСМЕТОЛОГИЯДА

  • Косметологияда помидорду пайдалануу менен бетиңизди тазартып, агартып да алсаңыз болот. Бет териси майлуулар үчүн помидор табылгыс азык.
  • Бетиңизге безетки чыгып жүдөтүп жатса, ширесин сыгып алып сүйкөп, 10-15 мүнөттөн кийин муздак суу менен жууп салыңыз.
  • Орточо помидорду майдалап туурап, ага 2 чай кашык быштак, 1 аш кашык сүт, 1 аш кашык өсүмдүк майын кошуп эзип ботко даярдап алабыз. Бетке боткону тегиз кылып жаап, 15-20 мүнөттөн кийин жылуу суу менен жууп салабыз. Бул ботко бардык терилер үчүн жарамдуу.
  • Андан сырткары жарылып кеткен согончокко помидорду майдалап туруп жаап, 20-25 мүнөттөн кийин жууп коюңуз.
  • Помидордун ширесин чачтын түптөрүнө сүйкөп, 20-25 мүнөттөн кийин жылуу суу менен жууп салыңыз. Бул чачтын бат өсүүсүнө жардам берет.

АШКАНАДА

ПОМИДОР ШИРЕСИ
Керектелүүчү азыктар (1 литрлик банкага):
Помидор – 1,5 килограмм (жакшы бышканы)
Туз – 30 грамм

Даярдоо ыкмасы:
1. Помидорду жууп-тазалап, эт туурагычтан же шире сыккычтан өткөрөбүз.
2. Сырдалган мискейге даяр боткону салып, кайнагыча (кайнатпайбыз) отко коёбуз.
3. Эгер эт туурагычтан өткөрсөңүз, анда элекке салып терисинен жана данектеринен бөлүп алабыз.
4. Бөлүнгөн ширени сырдалган мискейге куюп, туз кошуп, 10-15 мүнөт үстүндөгү көбүгү кеткиче кайнатабыз.
5. Ширени алдын ала бууланган банкаларга куюп, капкакты жаап (толук бекитпейбиз), чуңкур идишке салып сыртынан 10-15 мүнөт кайнатабыз.
6. Банканын оозун бекитип, көмкөрүп, жылуу ороп коёбуз.

ӨЗ ШИРЕСИНДЕГИ ПОМИДОР
Керектелүүчү азыктар (3 литрлик банкага):
Помидор – 2 килограмм
Туз – 2,5 аш кашык
Кумшекер – 3 аш кашык
Помидор ширеси (2 килограмм помидор кетет) – 1,5 литр
Кара тоголок мурч – 5 даана
Лавр жалбырагы – 2 даана

Даярдоо ыкмасы:
1. Помидорду жууп, алдын ала бууланган банкага салабыз.
2. Банкага кайнаган сууну куюп, оозуна капкак жабабыз (толук бекитпейбиз).
3. Помидор ширесин даярдайбыз: Помидорду эт туурагычтан өткөрүп, татымына жараша туз, кумшекер кошуп, 15 мүнөт кайнатабыз.
4. Банкадагы сууну төгүп салып, ордуна помидор ширесин куябыз.
5. Банканын оозун бекитип, көмкөрүп, жылуу ороп коёбуз.

КЫЗЫКТУУ
1986-жылы АКШнын Эдмонд шаарынан Гордон Грэм аттуу адам 3 килограмм 510 грамм помидор өстүрүп «Гиннесстин рекорддор китебине» кирген.
Испаниянын Буньоль шаарында августтун акыркы жумасында помидор майрамы белгиленет. Анда аянтка мамы орнотулуп, ал май менен шыбалат. Сынактын шарты боюнча, каалаган адам мамыга чыгып, мамынын башында илинип турган этти алып түшүшү керек. Бирок тегеректеп тургандар мамыга бара жаткан адамга помидорлорду ыргытып тоскоолдук жаратышат. Бул үчүн атайын бир нече тонна помидор алынып келинет.

Асыл Орозбекова
kenesh@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(10)
25.08.2014. 09:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
13
Катталган:
14-06-2014
Соӊку аракети:
10-02-2017 13:57
Жынысы:
Белгисиз
+1
ысырапчылык дегенди да конулго алыш керек!
25.08.2014. 09:49 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
21
Катталган:
22-07-2012
Соӊку аракети:
26-09-2018 21:28
Жынысы:
Белгисиз
0
кимге пайда кимге зыян!
25.08.2014. 10:44 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
19
Катталган:
17-07-2014
Соӊку аракети:
19-10-2017 13:15
Жынысы:
Белгисиз
0
Дуйнодо кызыктар коп да
25.08.2014. 21:35 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
33
Катталган:
10-03-2014
Соӊку аракети:
10-09-2018 17:07
Жынысы:
Белгисиз
+2
испанияга барып ойногум келип жатат
25.08.2014. 23:56 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
70
Катталган:
01-02-2012
Соӊку аракети:
10-08-2018 19:02
Жынысы:
Белгисиз
0
Курамында никотин бар деп уктум эле
26.08.2014. 12:36 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
10
Катталган:
17-06-2014
Соӊку аракети:
08-06-2015 11:31
Жынысы:
Белгисиз
0
тамат жасоо жонундо да маалымат бере кетсенер алдын ала рахмат
27.08.2014. 12:17 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
136
Катталган:
19-01-2012
Соӊку аракети:
08-09-2014 23:05
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жалал-Абад
0
Ысырапкерчилик.
28.08.2014. 02:51 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
43
Катталган:
09-12-2013
Соӊку аракети:
10-12-2014 00:50
Жынысы:
Белгисиз
0
жакшы кенещтер бар экен озгочо косметологияда.
29.08.2014. 10:50 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
33
Катталган:
25-11-2013
Соӊку аракети:
14-11-2018 06:34
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
кыргызстан
0
жакшыы рахмат супер инфо супер гезит
30.08.2014. 21:54 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
7
Катталган:
10-08-2014
Соӊку аракети:
13-11-2018 19:10
Жынысы:
Белгисиз
0
бул ырыскыны тебелеп тепсо ашынгандык
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: