«Жылдын супер клиби»

Жыйынтык

Башка сурамжылоолор


Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

АБАЙЛАҢЫЗ, ЧОЧКО ТУМООСУ!

№367 13-19-ноябрь, 2009-ж.


Мезгил үнү

Дүйнө элин каржы кризиси бир түйшөлтүп өтсө, эми чочко тумоосу эсин чыгарууда. “Кемеге түшкөндүн жаны бир” демекчи, бул илдеттен Кыргызстан да четте кала албады.

КЫСКАЧА МААЛЫМАТ
Адатта жаныбардан адамга жуккан вирус ар дайым эле ооруну чакыра бербейт. Эгер жаныбардан адамга жугуп, оорутуп же өмүргө коркунуч алып келсе, ал зооноздук тумоо болуп саналат. Мындай оорулар жер жүзүндө XX кылымдын 20-жылдарынан бери 50 жолу гана катталган.
Үстүбүздөгү жылы пайда болуп, жер шарын укмуштуудай тездик менен каптаган тумоо Н1N1 вирусунун негизинде жаралган. Анын генетикалык түзүлүшү чочколордо тумоо козгоочу вируска абдан окшош болгондуктан, чочко тумоосу деп аталып калган. Бирок бул А/Н1N1 вирусунун кайдан келип чыкканы толук аныктала элек. Иликтөөлөрдө бул вирустун түзүлүшүнө абдан окшош вирус чочкодон табылган үчүн эле чочко тумоосу деп аталып калган. Ал эми Дүйнөлүк жаныбарлардын ден соолугун коргоо уюму AH1N1 вирусунун чочколор арасында эпидемиялык таралуусу байкалбаганын билдирет. Бул вирус адамдан-адамга гана жугуп, белгилери кадимки сасык тумоого окшош келет. Чочко баккан фермерлер бул тумоонун атын мексикалык тумоо деп өзгөртүүнү талап кыла башташты. Себеби вирус биринчи жолу Мексикада катталган.

Т.Исаков: «АДАМЗАТ ЧОЧКО ТУМООСУН ЖЕҢИП ЧЫГАТ ДЕП ОЙЛОЙМ»
Кыргызстанда канча адам чочко тумоосуна чалдыкты? Бул илдетке каршы кандай иш-чаралар жүрүп жатат?” деген сыяктуу суроолор менен Мамлекеттик санитардык эпидемиялык көзөмөлдөө департаментинин генералдык директору Төлөн Исаковго кайрылдык:
– Төлөн Байдалиевич, чочко тумоосу тууралуу айрымдар «АКШ­нын атайын кызматтарынын чыгарган шумдугу дешсе, дагы бирөөлөр Кудайдын каары, бул илдет али көп өмүрлөрдү алып кетет» дешүүдө. Айтсаңыз, бул тумоо эмне болгон илдет?
– Азыр дүйнөлүк окумуштуулар бул вирустун үстүндө иш жүргүзүшүүдө. Бирок толук изилдеп бүтүшө элек. Ал гана эмес, бул вируска толук ысым коюла элек.
Атайын кызматтар элди дүрбөлөңгө салыш үчүн чыгарган нерсе, өтө коркунучтуу илдет” деген кептерди менин деле кулагым чалды. Бирок чочко тумоосунун дүйнөгө жайылып баратканы факт. Адамзат биргеликте күрөшүп, куш тумоосун жеңгендей эле бул тумоону да жеңип чыгат деп ойлойм. Анткени азыр медицинанын өнүккөн кези эмеспи.
Кыргызстандыктар бул илдет тууралуу алыстан гана угуп келишсе, эми өлкөбүзгө да кирип келди. Чочко тумоосуна каршы туруштук бере алабызбы?
– Тилекке каршы, мамлекетибизде да чочко тумоосу катталып отурат. Мурда бул вирус тууралуу маалымат жокко эсе болчу. Азыр болсо жарандар толук маалымат алууга кызыкдар боло башташты. Оорунун белгилери пайда болору менен дарыгерлерге кайрылышууда. Өзүңөр байкагандай, дарыканалардагы бет каптарды кезекке туруп 10-15тен эмес, 50-100дөн алып жатышат. Бизге күнүнө жүздөгөн телефон чалуулар түшөт. Ал эми биз жана башка тийиштүү органдар керектүү иш-чараларды жүргүзүп жатабыз. Кошумча “Тез жардам” кызматтары ачылып жатат.
Чет жерден адамдар келүүчү аэропорт, темир жол бекеттеринде медицина кызматкерлери күзөттө турушат. Оорунун белгилери байкалган жарандарды текшерүүгө алып жатабыз.

А.Саркина: «ЧОЧКО ТУМООСУНА ТУРУШТУК БЕРЕ АЛАБЫЗ»
Чочко тумоосуна кабылган жарандар дарыланып жаткан Республикалык клиникалык-инфекциялык оорукананын башкы врачынын орун басары Алла Саркинага оорулуулардын абалын сурап кайрылдык:
– Алла Каримовна, азыркы кезде А/Н1N1 тумоосуна чалдыккан канча адам дарыланып жатат? Абалдары кандай?
– Биздин ооруканага өлкөдө катталган 27 адамдын 21и келип түшкөн. Азыркы кезде алардын 17си айыгып, үйлөрүнө жөнөтүлгөн. Төртөө дарыланып жатышат. Абалдары жакшы. Бул адамдардын баары чочко тумоосунун жеңил жана орто түрү менен кайрылышкан. Оор абалга кириптер болгондор жок. Көпчүлүк бөлүгү Орусиядан келишкен. Чочко тумоого кабылгандардын экөө гана жергиликтүү тургундар. Бир жаран Дубайдан ооруп келип, аялына жугузган.
– Дарыланып чыгып кеткендердин башкалар үчүн коркунучу барбы? Алардын кайра ооруп калуусу же башкаларга жугузуусу мүмкүнбү?
– Алар толук айыгып чыгышты жана башкалар үчүн коркунучу жок. Бул жарандарда эми иммунитет бар, кайра ооруп калышы мүмкүн эмес. Иммунитет 1 жылга жетет.
Чочко тумоосуна каршы вакцина Кыргызстанга качан алынып келинет экен?
– Азыр бизде А/Н1N1 тумоосуна каршы вакцина жок. Буюрса, декабрь айында жетиштүү санда алынып келинет.
– Анын бетин ары кылсын, бирок бул тумоо массалык түрдө жайылып кетсе, биздин медицина туруштук бере алабы?
– Туруштук бере алат. Республика боюнча ооруканаларда жетиштүү орундар бар. Кампаларда керектүү дары-дармектердин эки жумалык запасы бар.

«ООРУНУ АҢДЫГАН САЙЫН ООРУЙБУЗ»
Ооруканадан чыккан соң темир жол бекетин көздөй жол алдык. Орусиядан келип түшкөн мырзалардын бири менен сүйлөшө кеттик. Өзүн Максат деп тааныштырган бул мырзага Кыргызстанга кирип келе жатканда кандай текшерүүдөн өттүңүздөр деп суроо узаттык.
«Чек арадан өтүп келе жатканда дарыгерлер ар бир адамды карап чыгышты. Оорунун белгилери байкалган адамдарды текшерүүгө алып кетишти. Эмне белги байкалат, качан алсырап калам деп, ооруну аңдыган сайын ооруйбуз. Организмди мен оорубайм деп ишендирип жүрүш керек»,- дейт Максат мырза.

МИНИСТР ЭМНЕ ДЕЙТ?
Саламаттыкты сактоо министри Марат Мамбетов: “Чочко тумоосу келди деп дүрбөлөңгө түшкөндүн ордуна, жөнөкөй жолдор менен сактанууга өтөлү. Бул вирус адамдын организмине кирерден мурда 2 саат адамдын сыртында болот. Ошондуктан колду тез-тез самындап жууп, эл көп жерде колду ооз-мурунга тийгизүүдөн алыс болгула”,- дейт.

“Кудай да сактансаң сактайм дейт” деп бабалар бекеринен айтышпаган чыгар. Андыктан ар бирибиз жөнөкөй эрежелерди туура сактап, ден соолугубузга кам көрөлү. Оорубаңыз, окурман.

Залкарбек Карабалаев
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(1)
01.12.2009. 16:24 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
308
Катталган:
01-11-2009
Соӊку аракети:
13-12-2018 03:00
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Туркия
0
ooba chochko gribi ayabay kuchop jatat stanbulda da bugunku kabarlarda bul gripten olgon adamdin sani 195ke jetti dep uktum degi tazalikti gigienani jakshi saktasak bir paydasi bolboy koyboyt jana uchurashpasak da tuura bolot.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21621;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: