Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

«ДАҢАЗАЛУУ КЫЛЫМ» БААРЫН БАШЫНАН БАЯНДАП БЕРЕБИЗ

№624 17-октябрь-23-октябрь, 2014-ж


Кош, Мустафа...

ТӨРТҮНЧҮ СЕЗОН
122-124-сериялар:

МУСТАФАНЫН АРТЫНДА ТУЯК КАЛБАЙТ
Хүррем менен Рүстем тарабынан Мустафанын атынан жазылган кат Персиянын шахына жөнөтүлүп, көп өтпөй андан «Сулейман султанды тактан түшүрүү менин да кыялым» деген сөздөр камтылган жооп келет. Катты падышага карматышат. Жасалма кат падышаны эң оор чечим чыгарууга түртүп, кезинде Ибрагимди муунтуп өлтүрүүнүн алдында Эбуссууд эфенди менен акылдашкандай, бул сапар да султан муфтийге кат жазат. Эбуссууд эфенди Сулейманга «Мустафаны өлтүрүүгө болот» деп жооп берет.
Бул аралыкта Персияга каршы жүрүштүн даярдыктары уланып, султан такты Баязидге аманат кылып таштап, өзү Селим жана Жихангир менен лагерге жолго чыгат жана Мустафаны да дубанынан чакыртат. Кат тууралуу сөз Амасьяга жетип, апасы Махидевран, жубайы Михриниса, жолдоштору Ташлыжалы менен Атмажа башкы мураскерге «султандын жанына барбашың керек» дешет. Мустафанын жолун аскерлер да тосушат. «Артка кайтыңыз» деген сөзгө кулак салбаган башкы мураскерди лагерде жайгашкан аскерлер «Мустафа ханзаада, көп жаша» деген сүрөөн менен тосуп алышат.
Мустафа улагадан курал-жарагын тапшырып, өзү жалгыз атасынын чатырына кирет. Төр жакта турган султан «сен мени саттың» деп айтып, баш кесерлерге ишарат берет. Башкы мураскер баш кесерлер менен алышып, аларды жыгып, сыртка качып чыгып бара жаткан жеринен Рүстем пашанын оң колу Зал Махмуд ага аны кулатып, мойнуна сыйыртмакты салып, муунтуп өлтүрөт. Султан уулунун сөөгүн кучактап, көкүрөгүнө катылган катты алып чыгат. Анда «Бул кат колуңузга тийсе, демек, сиз мени өлтүргөн болосуз. Билип коюңуз, сиз күнөөлүүсүз. Ата, мен акмын...» деген сөздөр жазылуу болот.    
Жихангир атасын айыптап, тамактануудан жана уйкудан баш тартат. Рүстем паша аскерлердин нааразычылык толкунунан улам улуу вазирликтен түшүрүлөт. Аскерлердин «Сулейманды тактан түшүрүп, Мустафанын уулу Мехметти бийликке алып келебиз» деген сөздөрүнөн улам падышанын буйругу менен наристенин өмүрү да кыйылат.

«ААЛАМДЫН БИР БУРЧУ ЖЫГЫЛДЫ»
Ханзаадалардын эң улуусу Мустафа муунтулуп өлтүрүлгөн соң жолдошу Ташлыжалы Яхья мындай ыр саптарын жазган: «Аттиң, ай! Бул ааламдын бир бурчу жыгылды. Өлүмүн тилегендер Мустафа ханды жок кылышты». Султандын таажысын кийбей, такка отурууга жетпей кеткен ханзаадалардын ичинен бир гана Мустафага эң көп чыгармалар арналып жазылган. Осмон империясында, Европа өлкөлөрүндө анын өлүмүн чагылдырган миниатюралар тартылып, бүгүнкүгө чейин сакталып калган.
Мустафа 38 жыл жашап, тарых барактарында «кебетеси чоң атасы ырайымсыз Селим султанга өтө окшош болгон» деп жазылат. Анын устаттарынын султанга жөнөткөн катында чоң уулу мындай мүнөздөлөт: «Аалам падышасы болгон атасындай адилеттүү, чоң атасы Селим султандай эр жүрөк, бабасы Мехмет султандай акылдуу. Султанат көргөн эң жаркын ханзаада»
Мустафа ордонун жана карапайым калктын сүймөнчүгү болгон. Өлүмүнө келсек, Хүррем менен Рүстемдин күнөөсү чоң дешет. Анын үстүнө Осмон империясынын падышасы эч качан күнөөлүү деп эсептелген эмес. Бирок Мустафанын чөйрөсүндөгү адамдар да «өкүмдар тактысын сизге таштап кетүүсүнө Рүстем паша тоскоол болот. Эң жакшысы, сиз сакалыңызды өстүрүңүз, атаңыз султан болуу ниетиңиз бар экенин түшүнсүн» деп айтышат. Мустафа ханзаадаларга сакалын өстүрүүгө тыюу салынганына карабай сакалын өстүрөт. Бул жагдай да улуу ханзааданын такка көзү түшүп калганын айгинелейт.  
Мустафа өлтүрүлгөндөн кийин  аскерлер арасында, калк ичинде тополоңдор башталган. Анын атын жамынып «мен Мустафамын» деп козголоң чыгарууга кол топтоп чыккандардын ичинен 5 кишинин башы Сулейман султандын буйругу менен алынган. Эң акыркысы Мустафанын өлүмүнөн 12 жыл өткөн соң өлүм жазасына тартылган.

АКТЁР БАШ КЕСЕРЛЕР МЕНЕН КҮРӨШҮҮДӨ ЖАРАКАТ АЛГАН
«Даңазалуу кылымда» Мустафанын өлүм жазасына тартылган сериясы көрсөтүлгөндөн кийин Түркиянын эли улуу ханзааданын күмбөзүнө барып, куран окуп, атүгүл Осмон империясынын бүгүнкү күндө жашап жаткан тукумдарын каргаганга да жетишишкен. Бул көрүнүш дагы бир жолу Мустафанын өлүмү осмон тарыхынын унутулгус жана эң аянычтуу окуясы экендигин далилдеген. 
Мустафанын ролун аткарган Мехмет Гүнсүр: «Каарманымдын өлүм жазасына буюрулган эпизоду үч күн бою тартылды. Баш кесерлер менен күрөшүүдө кабыргамды кайыштырып алдым. Тарыхка келсек, Мустафа өлтүрүлө турганын, керек болсо, баш кесерлер да билген эмес деп айтылат. Жашынган жерлеринен чыгып, алдында Мустафанын турганын көрүшкөндө алар бири-бирин «эмне, башкы мураскерди өлтүрүү керекпи?» деп суроолуу карашкан экен»,- дейт.
Актёр ханзааданын ролун ийине жеткире аткаруу үчүн 2 жыл даярдык көргөн жана дагы 2 жыл бою сериалда тартылып жүрүп, баш-аягы Мехмет Гүнсүр «Даңазалуу кылым» менен 4 жыл жашаган.
Бул эпизоддор тууралуу Рүстем пашанын ролун аткарган Озан Гүвен: «Ошол заманда, балким, телефон болгондо, Мустафа атасына чалып «мен акмын» деп айтмак деп ойлой берем. Бирок Мустафа да адам, айрым жагдайларга көз жумуп койгону кейиштүү жыйынтыкка алып келген. «Улуу ханзаада адилеттүү өлтүрүлгөнбү же жокпу?» деген суроого жооп издей баштаганда «атасынын колу кантип уулунун көзүн тазалоого барды?» деген суроого жооп таппай каласың. Анан да Мустафа султан болсо, биринчи болуп Рүстем пашанын башын алмак. Ошол үчүн Рүстемдин башкы мураскердин өлүмүнө кошкон үлүшү чоң»,- дейт.
Сценарист Йылмаз Шахин: «Мустафанын өлүмү баяндала турган бөлүктү жазарда биздин топ бир апта бою чогулуш өткөрүп, бирок ишке келгенде эле эч нерсе жаза албай калып жаттык. Катуу таасирленип алган экенбиз. Анан сүрөт тарта баштадык, бул жерде чатыр болот, артында токой, бул жак менен Мустафа келет деп. Акырындык менен текст да жазылып бүттү»,- дейт.
Бул эпизодду тартуу убактысы кыш мезгилине туш келип, тартуучу топ аба ырайынын начардыгынан бир топ убайым тарткан. Мисалы, Мустафа чакчайып турган күндө жолго чыгат, асманды булут каптап калганда аттан түшөт, жамгыр жаап жаткан учурда султандын чатырына кирет. Режиссёр Мерт Байкалдын айтымында, аталган эпизоддорду тартууга 300-400 киши катышкан жана аяктоодо сууктун айынан колдорун иштете албай калышкан. «Бирде күн тиет, көп өтпөй жамгыр жаайт, анан эле кар. Жаратылыштын өзү Мустафанын өлүмүн тартпагыла деп каршы чыккандай болуп жатты»,- дейт режиссёр.

(Уландысы кийинки санда)

Эльвира Караева
star@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Башка сандарда:
Комментарийлер(9)
21.10.2014. 10:37 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
8
Катталган:
25-05-2013
Соӊку аракети:
11-08-2018 13:39
Жынысы:
Белгисиз
+2
Уффф, кинонун бул жагын корбой эле коюш керек болуп калды (((
21.10.2014. 18:09 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
44
Катталган:
27-04-2013
Соӊку аракети:
20-09-2018 10:30
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Каракол жана Бишкек.
+1
эркек башым менен кадимкидей солкулдап ыйлаган элемушул эпизодту коруп жатып андан кийин Жахангирдин олуму коздон жашты агызды го чиркин.
21.10.2014. 19:32 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
24
Катталган:
15-10-2014
Соӊку аракети:
12-03-2018 21:34
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Джалалабад
+1
Осмон империясында эчбир башкаруучу калган эмес деп угам , Сулейман балдарынын баары олгондон кийин олот окшойт
21.10.2014. 19:48 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
39
Катталган:
17-03-2014
Соӊку аракети:
22-03-2018 22:46
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Джалал-Абад Суперстан
0
Супер.инфо,буларды каяктан алып жазып жатасынар,айтарым каяктан которуп жазотасынар!
22.10.2014. 20:49 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
28
Катталган:
01-11-2011
Соӊку аракети:
12-09-2018 14:46
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
бишкек
0
Oceana, интернеттенда))))) турк сайттардан
22.10.2014. 13:08 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
167
Катталган:
27-10-2013
Соӊку аракети:
17-10-2016 00:22
Жынысы:
Белгисиз
0
супер инфо даназалуу доорду эмнеге кинозалдан очуруп салдынар жооп бергилечи кызыгып коруп аткан элек
22.10.2014. 14:32 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
5909
Катталган:
05-09-2011
Соӊку аракети:
20-09-2018 11:00
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Супер-Инфо
0
Aksy-13, саламатсызбы!
"Кинозал" бөлүмүнөн чет элдик тасмалар кыргыз тасмаларын өнүктүрүү максатында алынган.
22.10.2014. 23:43 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
59
Катталган:
21-10-2014
Соӊку аракети:
02-07-2018 23:07
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Лейлек. Ош
0
созсуз коруш керек экен
24.10.2014. 09:29 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
81
Катталган:
27-08-2014
Соӊку аракети:
29-03-2016 19:59
Жынысы:
Белгисиз
+1
Мустафа олсо бовой калат го
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: