Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

БИРӨӨГӨ КОР, БИРӨӨГӨ ЗАР БАЛА

№368 20-26-ноябрь, 2009-ж.


Мезгил үнү

Көп жылдан бери бирге жашашса да кандайдыр бир себептер менен балалуу боло албаган түгөйлөр кездешет. Алар бала багып алууну көздөшсө, ошол эле учурда баласынан баш тартып таштап кеткендер толтура. Андыктан бул ирет таштанды балдар жана аларды кандай жолдор менен багып алууга болорунан маалымат беребиз.

ЭНЕ МЭЭРИМИНЕ ЗАР 100 НАРИСТЕ
"Асырап бала бакпаган айбандын бирин көрбөдүм, Жылдыздай жанган балаңды, ата, жырткычча неге көрбөдүң?.."
Ооба, бүгүнкү күндө адам баласынын кээ бир жаман жоруктарын жырткыч да жасабайт. Мисалы, өз канынан жаралган баласын таштап кетишет. Учурда Бишкек шаардык адистештирилген балдар үйүндө 100 бала тарбияланат. Булардын 30у энелери өз каалоосу менен таштап кеткен балдар, 45и көчөдө ташталган жеринен алып келингендер, 19у шартына байланыштуу жалгыз бой энелердин убактылуу калтырган балдары. Ал эми үчөө ата-энеси абактагылар, дагы үчөө катуу оорулуу балдар. Бул жайда ар түрдүү улуттун балдары болсо да, кыргыз наристелер басымдуулук кылышат.

«ЖАКШЫ АДАМДАРДЫН КОЛУНА ТҮШҮШСӨ ЭКЕН»
Балдар үйүндөгү наристелер топторго бөлүнүп тарбияланат. Бир топто 10-15 бала болот.
Балдар отурган бир бөлмөгө баш багып, андагы мотурайган кыргыз бөбөктөргө көзүбүз түштү. Көрсө, Айдана, Аман жана Айшоола жарыкка келгени энелери жээрип балдар үйүндө тарбияланып келе жаткандардан экен. Демек, үчөө тең эне жытын искеп, ак сүтүн татпаган. Булар мында ак шейшептүү төшөктө уктап, курсагы ток болсо да эне мээримине зар балдар.
Бул үчөө “Мээрим” тобуна киришерин билдик. Наристелерди энесиндей карап, убагында тосуп, алдын тазалап, тамак берген тарбиячысы Кыял Рожанова: “Албетте, бул жердеги балдар үйүндө ата-энесинин мээримине бөлөнгөн балдардан айырмаланат. Анткени аларга салыштырмалуу ар тараптан өсүүсү жай.
Балдар бири-биринен мүнөздөрү менен айырмаланат. Мисалы, Айшоола баарынан “шустрая”, шыпылдап баары менен тил табышып, урушпай ойноп кете алат. Айтканды тез түшүнүп аткарат. Ал эми Аман болсо өжөр, айтканынан кайтпаган бала. Анын бул мүнөзү мени кубандырат. Себеби болочокто өжөрлүгү менен көп нерсеге жетет деп ойлойм. Ал эми Айдана аябай жоош. Өзү менен өзү жүрө берет. Бирок кээде кыялы кармаса турган жеринде чыр салат. Бул наристелердин балбылдаган көздөрүн карап туруп, эх, жакшы адамдардын колуна туш болуп, адам болуп чыгышса экен деп тилейсиң”,- деп баяндайт.

АПА ДЕГЕНДИН ОРДУНА ЭЖЕ ДЕШИП...
Балдардын улуу тарбиячысы Саражинова Жумагүл биздин сөзгө аралышып төмөнкүчө кеп салды:
– Баланын тили чыкканда эле апа-ата деп чыгат эмеспи. Бул балдардын тили чыккканда апа-ата дейин десе же апасы, же атасы жок. Андыктан эже дегенге үйрөнүшөт. Булар мында ата-эне мээримине зар болушса, ушул эле учурда канчалаган адамдар балага муктаж болуп Жараткандан бала тилеп жүрүшөт.
Буларды ойлоп бирөөгө кор, би­рөөгө зар бала деп аргасыз үш­күрүнөсүң.

«КӨБҮНЧӨСҮ ООРУЛУУ БАЛДАР»
Балалуу боло албай жүргөн түгөйлөр кантип бала багып алышса болору тууралуу Бишкектин Октябрь районунун Камкордук жана көзөмөл бөлүмүнүн адиси Дина Исабекованы сөзгө тарттык.
– Биздин бөлүмгө бала багып алам деген атуулдар өлкөбүздүн ар тарабынан келишет. Кайрылгандардын көпчүлүгү орто жашаган үй-бүлөлүүлөр. Балдардын 90 пайызга жакыны оорукчан. Кээси тубаса жүрөк оорулуу же нышан болуп төрөлсө, кээсине энесинен сифилис жуккан. Айтор, түрдүү оору менен төрөлгөн балдар. Мындай балдардын диагнозун көргөзгөнүбүздө багып алам дегендердин көпчүлүгү баш тартышат. Учурда багып алууну каалаган 125 адам арыз таштаган. Алардын арасынан улам-улам келип, кабар алып кетип жатышкандардын саны 15. Булар кезекке жазылып коюшуп, ден соолугу чың баланы күтүшүүдө.
Акыркы 9 айдын ичинде балдар үйүнөн 16 баланы орто жашаган үй-бүлөлөр багып алышты. Учурда алар менен байланышып, балдардын багылышын көзөмөлдөп турабыз.
Негизи, балдар үйүнөн бала багып алган ата-энеге эстелик тургузуш керек. Анткени ден соолугу чың эмес баланы багып алып, анын кыйынчылыгына чыдап багып чоңойтом деп бел байлоонун өзү эрдик эмеспи. Бирок ошол эле учурда багып алгандардын катарында баланы кайра кайрып бергендер да кездешет. Учурда эки үй-бүлө ушинтип кайра “отказ” кылып жатышат.

КОШУМЧА МААЛЫМАТ

  • Буга чейин оорулуу балдарды чет өлкөнүн жарандары көбүрөөк багып алышчу. Анткени чет өлкөдө мындай балдарды дарылап, айыктырып алууга бизге караганда көбүрөөк мүмкүнчүлүктөр бар. Бирок бүгүнкү күндө чет өлкөлүктөрдүн биздин мамлекеттен бала багып алууга укугу жок. Анткени чет өлкө жарандарынын бизден бала багып алуусу тууралуу токтомдун мөөнөтү 2009-жылдын февраль айында бүтүп, учурда жаңы токтом кабыл алына элек.
  • Балдар үйүндөгү наристелердин туулган күнүн 1 айда бир белгилешет. Айдын аягында ашпозчуларга таттуу токоч заказ кылышып, туулган күн ээлерин куттукташат.

БАЛА БАГЫП АЛУУ ҮЧҮН ТӨМӨНДӨГҮДӨЙ ДОКУМЕНТТЕР КЕРЕКТЕЛЕТ:

  • Бала багып алуучулардын балдар үйү жайгашкан райондун Камкордук жана көзөмөл бөлүмүнүн башчысына арызы;
  • Багып алуучулардын паспортунун көчүрмөсү;
  • Багып алуучулардын нике күбөлүгү (эгер үй-бүлөлүү болсо);
  • Туруктуу жашаган жериндеги үйүнүн документинин көчүрмөсү;
  • Иштеген жерин жана эмгек акысынын көлөмүн так көрсөткөн маалымдама, мүнөздөмө, өмүр баяны;
  • Камкордук жана көзөмөл бөлүмү тарабынан үй-бүлөлүк шарты бардык талапка жооп бергендигин тастыктаган акт;
  • Ички иштер органдарынан соттолбогондугу тууралуу маалымдама;
  • Медициналык текшерилүүдөн өткөндүгү тууралуу маалымдама. Башкача айтканда, тубдиспансерде каттоодо жокпу, онкологиялык, тери же психоневрологиялык оорулуу эмеспи, мына ушулар туурасында маалымдама.

«ТӨРӨЛӨ ЭЛЕК БАЛАСЫНАН КУТУЛУУ АРАКЕТИН КЫЛЫШАТ»
Дина Керимовнанын “балдар үйүндө жалаң оорулуу балдар багылууда” деген сөзүнөн улам балдар үйүнүн башкы врачы Турман Майтиковго кайрылдык. Ал сурообузга төмөнкүдөй жооп берди:
– Ооба, учурда балдар үйүндө ден соолугу чың төрөлгөн ымыркай жокко эсе. Буга күнөөлүү – аны бул жарыкка алып келген ата-энеси. Жаш кыздар сактанбай жүрүп боюна бүтүрүп алышат. Анан курсактагы баласынан кутулуунун аракетинде ар кандай зыяндуу дарыларды ичишет. Же ичин жашырып, бууп байлашат. Натыйжада майып, оорулуу балдар төрөлөт. Анан да кээ бир балдардын ата-энеси венерикалык оору менен ооругандар же баңгилер.
Замандаш, илгери кыйынчылык кезде да кыргыздарда баласын таштагандар болгон эмес. Анан эле азыркы жакшынакай доордо ташбоор, кайдыгер энелердин чыгып жатканына эмне себеп? Мүмкүн жеңил ой жаштар көбөйүп жатабы? Же куру намыска алдырып, баланы жээрүү модабы? Айтор, суроо көп.

Бактыгүл Сокушова
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: