Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

КИЙИМДИН БИТИНЕН ИЧ КЕЛТЕ ООРУСУ ЖУГАТ

№636 9-январь-15-январь, 2015-ж


Адамдын бити таракан, бүргө сымал эле атам замандан бери жашап келе жаткан жандык. Мындан 5,5 миллион жыл мурун жаралган деген маалыматтар бар. Мисирде, Перуда табылган байыркы мумиялардан кургап, катып калган биттер табылган. Биттин кандай түрлөрү бар? Алардан оору жугабы? Кантип кутулууга болот?

КӨЗҮ ЖОК, 1 АЙ ГАНА ЖАШООЧУ МИТЕ
Адамдын бити (латынча «рediculus humanus») – кан соруучу, ээсинин эсебинен жашоочу мите жаныбар. Ургаачылары эркегине караганда чоӊураак келет. Биттердин көбүнүн көзү болбойт, эгер болсо да көз ордуна пигменттүү тактар (өнүкпөгөн көздөр) жайгашат. Андыктан алар жыт сезүүсү менен айлана-чөйрөсүн баамдап кыймылдайт, жылат. Жытты мурутчалары менен аныктайт. Биттер күнүгө 2-4 ирет "тамактанат". Ургаачысы бир соргондо 1 миллиграммга, ал эми эркеги 0,5 миллиграммга чейин кан сорот. Тамактануусу 3-10 мүнөткө чейин созулат. Кан соргондо шилекейи кандын уюшуна тоскоолдук кылып, курмандыгынын терисин дүүлүктүрүп, кычыштырат.
Жашоосунун узактыгы максимум 30-38 күн. Сиркелер +36 градуста 4-8 күндө, +23 градуста 16 күндө өсүп, жетилип калат. Ургаачысы күнүгө 10го чейин жумуртка (сирке) тууп, аларды чачтын түбүнө же кийимдин тигишине денесинде иштеп чыгарган жабышкак зат менен жабыштырат. Бир ургаачы бит өмүрүндө 200-250 сирке таштаганга жетишет.
Биттер азыктанбай 2-4 күн жашай алышат. Адамдын бити адамда гана жашайт.

ЧАЧТЫН, КИЙИМДИН, ЖУКА ЧУРАЙДЫН ӨЗҮНҮН БИТТЕРИ БОЛОТ
Адамдын бити 3 түргө бөлүнөт: чачтын, кийимдин жана жука чурайдын бити. Баштагы бит чачтын түбүнө, кийимдин бити көбүнчө кийимдин тигишине, бүгүшүнө, ал эми жука чурайдын бити (чат) түктөрдүн түбүнө 3 жуп буту менен бекем жабышып алып, жашоо кечиришет. Чачтын битинин узундугу 4 миллиметрге, кийимдики 4,7, ал эми жука чурайдыкы 3 миллиметрге чейин жетет. Кээде мындан да көлөмү чоӊдорун кездештирүүгө болот.
Денеде биттер көп болсо, адам алардын чаккан жерин тырмай берип, канталатып жара кылып жиберүүсү да мүмкүн. Баштын жана жука чурайдын битинен оору жукпайт. Ал эми кийимдин бити ич келте оорусун алып жүрүүчүлөргө кирет. Алар ич келте менен ооруган адамдын канын соруу менен, ооруну алып жүрүүчүлөргө айланышат. Бирок ооруну кан соргондогу шилекейи менен жуктурушпайт. Кан менен кошо кирген ич келтенин оору козгогучтары биттин ичегисинде жашап, анан биттин заӊы менен сыртка чыгат. Оору ошол заӊдар бит чаккандан канталаган жарага же тытылган, сыйрылган жерге сүрүлгөндөн улам жугат. Оору козгогуч канга өтүп, оору жаралат.
Ич келте ачарчылык, табигый кырсыктар жана согуш кездеринде жөнөкөй эле санитардык-гигиеналык эрежелер сакталбагандыктан эпидемияга айланып турган. Учурда аталган оору жаӊыдан өнүгүп келе жаткан, жашоо деӊгээли төмөн айрым өлкөлөрдө кездешет.

БАЛА БАКЧАДАН, ЛАГЕРДЕН КӨП ЖУГАТ
Бит бала бакчада орун жетишпей балдардын чогуу жатканынан, лагерде жана жатаканада, жатак-мектептерде достордун кучакташып уктоо адатынан, анан гигиеналык-санитардык эрежелер сакталбаган үйлөрдөн, конок үйлөрдөн, поездден көп жугат. Адамдан адамга колдонгон буюмдары, мисалы, тарак, баш кийим, шейшеп, сүлгү, кийим, төшөнчү-орун аркылуу жугат.
Биттеп кетүү, бит басуу педикулёз деп аталат.

КАНТИП АРЫЛУУГА БОЛОТ?
Баштын битинен. Шампундардан паранит, анти-бит, педилин, хигия, веда-2, аэрозолдон пара плюс колдонулат. Ниттифор крем-лосьону, медифокс аралашмасы, никс креми да жакшы жардам берет.
Шампунь, аэрозолдор бит, сиркелерди өлтүргөнү менен, аларды чачтан чыгаруу кыйын. Андыктан алардан арылуу үчүн тиши жыш жана майда келген тарактар менен тароо, тырмак менен сыдырып чыгуу керек.
Элдик медицинада колдонулган өсүмдүктөрдүн кайнатмасын, зайтун майын, керосин, бит дары (дуст), лаванданын эфир майы дегендерди колдонууга врачтар тыюу салат. «Алардан жардам жок, анын үстүнө керосин, бит дары деген уулуу» дешет.
Кийим битинен. Албетте, кийим, шейшептерди, сүлгүлөрдү ысык сууда кайнатуу, күн тийген жерге шамалдатып жаюу, кийимдердин ар бир тигиш, бүктөмдөрүн ысык үтүк менен үтүктөө керек. Мындан тышкары атайын каражаттар да бар. Мисалы, кийим, шейшептерди чылап жуучуларга: акромед, авицин, чистотел, форсайт-антивошь кирет. Аэрозолдон а-пар колдонулат.
Жука чурай битинен. Буларды кетирүү үчүн түктөрдү улам-улам кырып туруу зарыл. Биттерди жок кылууда спрей-пакс аэрозолу, нитилон жана лонцид лосьону, антиэнтом самыны жана башкалар колдонулат.
Эскертүү! Биттердин түрүнөн кутулуу үчүн колдонулган каражаттардын көпчүлүгү кош бойлууларга, бала эмизгендерге, астма, аллергия жана тери оорусу менен ооругандарга, кичине балдарга (көбүнчө 2 жашка чейинкилерге) каршы таасир берет. Андыктан сөзсүз врач менен кеӊешип, анан колдонуӊуздар!

БИТ САРЫКТЫ АЙЫКТЫРБАЙТ!
"Сарык менен ооруганда битти тирүү жедириш керек деген туура эмес нерсе. Бул илгери медицина өнүгө электеги эски түшүнүк. Мүмкүн, кимдир бирөө биттен акча табуу максатында ойлоп чыгаргандыр?! Анткени бит ашказанга барып түшкөндө ашказандагы туз кычкылынын таасиринен улам өлөт. Анан кайдан ал өлгөн бит сарыкты айыктырсын?!" дешет гепатологдор.

Канымжан Усупбекова
kenesh@super.kg


Жыныстык катнаштан да бит жугабы?

Автор: Айзат Болотбек кызы
Оператор: Кайрат Сарбагышов

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(24)
Super TV
10.01.2015. 11:13 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
16
Катталган:
18-10-2010
Соӊку аракети:
03-05-2018 16:43
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Илгертеден бит ырыскы алып келет деп айтып коюшчу, айылдан дерматологу жок эле биттерди жок кылчубуз, анан сарык оорусуна жардам берээрине ишенем, илимий жактан тастыкталбаган канча элдик медицина ар турдуу ооруларга жардам берип атат.
Super TV
10.01.2015. 16:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
288
Катталган:
05-10-2014
Соӊку аракети:
23-06-2018 19:10
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жалал-Абад
+1
Ох ий денем дуркуроп кеттиго.
Super TV
11.01.2015. 04:32 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
328
Катталган:
09-10-2013
Соӊку аракети:
20-09-2015 23:18
Жынысы:
Белгисиз
0
Денем кыбырап олдум кичинемде садиктен бит жугузуп келип битеп эле басып журот элем жашырганда эмне олло битейт элем апам байкуш айласы кеткенде басакалып чачымы кырып салат эле.
Super TV
11.01.2015. 10:51 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
119
Катталган:
04-02-2013
Соӊку аракети:
09-09-2018 16:10
Жынысы:
Белгисиз
0
Менин сарык болгом эч айыкпай койгом болнитцага коп жаткам! Анан ушул битен айыкам!Жетти бит жегем айранга кошуп беришиптир!мен азыр айыкам!Жардам берет бит!
Super TV
11.01.2015. 22:35 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
56
Катталган:
15-11-2014
Соӊку аракети:
19-05-2015 09:31
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Рахмаат!!!! Керектүү кеңеш экен
Super TV
12.01.2015. 04:55 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
75
Катталган:
15-01-2014
Соӊку аракети:
27-06-2015 21:12
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Moscow
+2
Битти!Билбедим! Бирок Москвадагы батирдегии "клооп" деген нерсе абдаан!Коркунучтуу!!!
12.01.2015. 11:54 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
288
Катталган:
05-10-2014
Соӊку аракети:
23-06-2018 19:10
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жалал-Абад
0
Корунушу эле дененди дуркурототко
Super TV
12.01.2015. 13:25 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
233
Катталган:
08-11-2014
Соӊку аракети:
07-04-2015 09:36
Жынысы:
Белгисиз
+5
Битти Айнура Сагынбаева деген дерматолог да билбейт окшойт,корсотуп жаткандар бит эмес клоп же мал кене экен го.Битти мына биз билебиз илгери биз биттегенде,биттер бизди тан атканча бир метр ашык жаткан тошоктон суйроп кетээр эле.Чынында Айнура айым шаарда осуп чонойсо битти билбейт да.Азыр бит жоголду мобилдик телефон чыкканы биттер адамга жолобой калды.Бит азыр жок болуп жатат,сарыка дары имиш,азыр бир биттин баасы 5300 сом болуп жатат бир койдун эле баасы.
Super TV
13.01.2015. 01:43 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
41
Катталган:
23-03-2012
Соӊку аракети:
14-05-2018 08:51
Жынысы:
Белгисиз
+1
бул врачка караганда кочологу биттеген бомж тушунуктуу кылып айтат анткени ал бит менен чогуу жашайт жон эле бирдени суйлоп койду интернеттен окуган ошону дооруп кыргызча чала була тушундурумуш болду
Super TV
13.01.2015. 01:48 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
36
Катталган:
03-11-2010
Соӊку аракети:
21-09-2018 13:34
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
germanija
0
Men bilgenden bitti taza emes adam ele bittei degen tuura emes,bolboso nemister myncha bittebesh kerek ele deim,bul jakta sadkite mektepte ishtep bittegen baldardy ene atalardy kop keziktirgem,ii bittegen ujat emes men bashynda tyrkyldap kulchumun bittep atababyz deshe azyr kulgonum uchun ujalam .
Super TV
13.01.2015. 02:33 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
24
Катталган:
12-02-2014
Соӊку аракети:
01-11-2015 23:13
Жынысы:
Белгисиз
0
Leili.капа болбонуз)) абдан ката жазат екенсиз,бироолор м-н ой болушоордо катанызды ондоп анан жазыныз.
Super TV
13.01.2015. 10:37 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
68
Катталган:
07-04-2011
Соӊку аракети:
12-03-2018 12:35
Жынысы:
Белгисиз
0
ай супер инфо адаштынар бул бит эмес бул кене денеге жабашып кан сорот
Super TV
14.01.2015. 11:13 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
7530
Катталган:
22-02-2011
Соӊку аракети:
21-09-2018 18:13
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
...
-6
chicago14,
Сын-пикирлер же сунуштар болсо admin@super.kg электрондук дарегине жазып жөнөтүңүз.
Модератор admin_media түзөттү 15.01.2015 10:07
Super TV
14.01.2015. 12:10 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
793
Катталган:
12-08-2013
Соӊку аракети:
03-05-2018 12:09
Жынысы:
Белгисиз
-2
Битке очошуп, кийиминди орттобо. Макал.
14.01.2015. 19:50 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
12
Катталган:
05-10-2014
Соӊку аракети:
10-05-2016 14:43
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
+1
итиркейим келип кетти... азыр биттеген киши жок го..
Super TV
14.01.2015. 23:46 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
102
Катталган:
31-12-2013
Соӊку аракети:
01-10-2016 02:22
Жынысы:
Белгисиз
0
Кичинемде биттен арылчу эмесмин. Самынга аран жетсек кундо жуунмай кайдан. Уйдо коп бала болгондуктан бири бирибизге жуктура берсек керек. Бош болсок эле бири бирибиздин баштарыбызды карап отурчук. Апам аябай кучоп кеткенде керосин суйкоп туруп чачтарыбызды сиркеден тазалачу.
Мен Германиядан бала бакчадан балдарынарды текшергиле бир баладан табылды дегенин окуп алып аа кундо жуунган буларда деле бар тура деп кулгом. 2012 жылы кг барсам Бишкекти кантала каптап атыптыр.
Super TV
14.01.2015. 23:48 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
102
Катталган:
31-12-2013
Соӊку аракети:
01-10-2016 02:22
Жынысы:
Белгисиз
0
Синдимдин квартирасында толтура экен. Алар мебелдин кычыктарына жабышып алып кечинде чыгышат экен. Уйго келип чемодандарымды балконго чыгарып алып бирден карап анан уйго киргизгем. Кудай жалгап таза калыптырбыз.
15.01.2015. 13:49 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
38
Катталган:
28-08-2014
Соӊку аракети:
24-07-2018 16:22
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
соннун жер,тимеле уккмуш
0
мынча коркунчтуу биттер.
15.01.2015. 17:13 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
111
Катталган:
19-10-2014
Соӊку аракети:
22-09-2018 12:26
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан.
0
Бир кызыктай болуп кеттим.
18.01.2015. 22:18 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
824
Катталган:
03-05-2012
Соӊку аракети:
12-06-2018 12:41
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
жолдошумдун хан сарайы...
0
Иий дегенем кытышса суротту элестетип итиркейим келип кызыктай болуп атам, Кудай сактасын эми биттен
Super TV
17.02.2015. 18:26 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
8
Катталган:
08-01-2015
Соӊку аракети:
19-04-2016 18:34
Жынысы:
Белгисиз
0
Койгулачы ай талашпай,врач туура эле айтат, бирок бул бит эмес эле тир шумдук го,мен битти корбосом дагы булар бит экенине ишенбей турам.
Super TV
15.04.2015. 06:40 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
8
Катталган:
02-01-2015
Соӊку аракети:
27-04-2017 09:24
Жынысы:
Белгисиз
0
:D:DАййй супер инфоооо таппаган теманар жокко, чиркин. теманы окуп аябай кулдум))
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: