Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

КОЙ-КОЧКОР БОРДОП БАЙЫӉЫЗ

№637 16-январь-22-январь, 2015-ж


«Койдун сүтү коргошун, кой бордогон оӊ жосун» демекчи, кой-козу, кочкор багып саткан кирешелүү иш. Айрыкча кышкысын мал эттен түшүп, бычак урганга семиз мал табылышы кыйын болот эмеспи. Эгерде сиздин мал багууга шартыӊыз болсо, кышкысын кой-козу, кочкор багып пайда тапсаӊыз болот.

КОЙ СЕМИРТҮҮНҮН ЫКМАСЫ

  • Конок келсе жыра тартып соё койгонго кой-козу жеӊил жандык. Аны килкилдетип семиртүү үчүн койдун жашына, дени сактыгына, эттүүлүгүнө жана тоюттун түрүнө карайт. Кой бордоодо күнүнө жеген азыгы: кургак чөп, жүгөрү, арпа, буудайдын шагы (кээ бирлер сенаж, төө буурчак, пахтанын чигити, күн жара, кызылча, сабиз, шекер беришет). Багууда турган бир баш кой күнүнө 2 килограмм чөп, 500 граммдан 1 килограммга чейин жем жеши шарт. Мындан сырткары тирүүлөй салмагына жараша минералдык тоюттар берилгени натыйжалуу болот. Чоӊ койго 2-2,5 грамм кальций (козу 5-6 грамм), 1-1,5 грамм фосфор (козуга 2-2,5 грамм), жумасына эки ирет туз берилиши керек. Тоюттун пайдалуулугуна жараша кой 30-40 күн, козу 50-60 күндө семирет. Кой багылган жер 15 градус жылуу, асты кургак болууга тийиш. Бир кой бир метр квадрат жерге турушу зарыл.
  • Багууга киргизерден мурун жүнүн кыркып, дарылардан альбен берип, ивермек сайып мал доктурга көргөзүү керек.
  • Жаӊы байлап баштаган койго азыкты аз-аздан берүү шарт. Бордолуп жаткан кой күнүнө 200-300 граммдан кошумча салмак кошуп баштагандан кийин кошумча жем-чөп берип, өлчөмүн көбөйтүү зарыл.
  • Кой ичине май топтогондон кийин азыктарды аз жеп калат. Ошол мезгилде кошумча азыктарды кыскартып койгонуӊуз жөн.
  • Жем-чөбүн бир убакта берүү зарыл.

Бишкек шаарынын жаӊы конуштарынын биринде кой багып пайда таап жаткан Канымет Шыгаев өзүнүн чакан бизнеси тууралуу буларга токтолду:
– Негизи 20-30 койду бир багуу ыӊгайлуу. Көпкө чама-чаркы келбегендер 5-10 койду деле багып жатышат. Мен койлорду багууга киргизерден мурун сөзсүз мал доктурга көрсөтүп алам. Анткени дени сак мал бат семирет жана сатып алып жеген адам үчүн дагы коопсуз. Денесиндеги бит, кенесине каршы ивермек сайдырып, ичиндеги куртун түшүрүү үчүн альбен дарыларын беребиз.
Сенаж (бедени казылган ороого салып, туз кошуп даярдаган малга берчү азык), жүгөрү, арпа берип багам. Чөптөн болсо беде малга жугумдуу. Таластык туугандар төө буурчак берип багып жүрүшөт. Майлуу болгондуктан малды бат көтөрөт экен. Туз багылган мал үчүн абадай зарыл. Үч күндө бир берип турам. Тузга канган мал жебей коюшу мүмкүн, андай учурда тузду жемге аралаштырып жиберем.
Алып сатуучулук да өзүнчө өнөр. Тирүү турган малдын канча салмак берерин, семиз-арыктыгын теринин сыртынан аӊдап, аны бир адамдан алып, экинчисине сатат. Мындай бизнести 7 жылдан бери аркалап келаткан Кубаныч Макешов алып сатуунун жол-жоболору менен бөлүштү:
– Биз Жумгал, Нарын, Каракол, Ат-Башыдан мал алып келебиз, мындан тышкары Чүйдүн, Бишкектин чет жакаларынан байлап саткандардан алабыз. Базарга 30-40 баш козу-кой алып келебиз. Кудайдын куттуу күнү базар десек болот. Борборубузда элдин саны көп болгондуктан, күнүнө соодадан куру эмеспиз. Кээ күндөрү 10 башка чейин сатабыз. Өтпөй калгандарын базарда кармап, жем-чөбүн берип турабыз. Малдын баасы анын көлөмүнө, эттүүлүгүнө жараша. Кочкор этти көп бергендиктен эт саткандар алышат. Ириктерге жана койлорго да суроо-талап жогору.
Алып сатуучулуктан тапкан кирешем, Кудайга шүгүр, үй-бүлөмдү бакканга жетет. Алып сатуучулук тобокелдин иши. Айрым учурда пайда тапсак, кээде алган баасын актабай калат. Нарын, Ысык-Көл облустарынан алган койлордун ар бирине 200 сом жол кире төлөп алып келебиз. 60 сомго жүнүн кырктырабыз. Сатылып бүткөнчө жем-чөбү бар дегендей.
Айылдардан сатылып алынган койлорду, сатармандардын тили менен айтканда, «сулуулук салондон» өткөзүшөт. Базарда койду сулуулап кыркып берген адамдар бар. Шуулдата кой жүнүн кыркып жаткан Уланбек Абдыкадыров бир койду 3 мүнөттө кыркып бүтөрүн айтып төмөнкүлөргө токтолду:
– Базарга кой алып келгендер канча кой кырктырса, ошого жараша биздин дагы кирешебиз жогорулайт. Бул жерде төрт адам кызмат көрсөтөбүз. Бир баш койду 60 сомго кыркып беребиз. Айына
4 миӊдей кой кыркылат. Ар бирибиз 60 миӊ сом акча табабыз. Ким шамдагайлык кылып көп кой кыркса, анын кирешеси жогору.

Кой-козу үчүн

  • Болжолдуу түрдө бир козуну 3000 сомго сатып алсаӊыз, ал айына 5 таӊгак чөп, 30 килограмм жем жейт. 5 таӊгак чөп 280 сомдон 1400 сом болот. Ал эми арпа-жүгөрүнүн баасы 17 сом болсо, 510 сомдук жем жейт. Кеткен чыгым – 1910 сом. Азыр кой эти базар баасында 350 сомдун тегерегинде. Сиздин семирген козуӊуз 20 килограмм эт берсе 7000 сом акча болот.
  • Кеткен чыгым: 7000-1910=5090-3000=2090 сом таза киреше.

"КЫРГЫЗ КОЧКОРЛОРУНА ТАЖИКСТАНДА СУРОО-ТАЛАП ЖОГОРУ"

Тажикстан менен Өзбекстанда кочкорго суроо-талап күч болгондуктан, өлкөнүн түштүгүндө бул жандыкты багып-сатып тиричилик кылгандар көп.

Лейлек районунун тургуну Абдыкуттуз Арзыбаев кочкор сатып алып, белгилүү мөөнөткө чейин баккан соӊ кайра сатып киреше табат.
– Абдыкуттуз мырза, кочкор алып жатканда эмнесине көӊүл буруу керек?
– Эгерде союш үчүн кочкор ала турган болсоӊуз, анда семиз, куйругу чыккан, башы чоӊун алсаӊыз, эти берекелүү болот. Ал эми бизнес кылып, багып сатуу максатында алам десеӊиз, 6-7 айлык жаш козуну алыш керек. Себеби мындай курактагы козулар бат жетилгендиктен, 6-7 айдын ичинде эле сатканга даяр болуп калышат. Ошону менен катар анын сырткы келбетине дагы баам салып, башы чоӊ, тулку-бою узун, куйругу чоӊоё турганына көӊүл буруу шарт. Мындан тышкары анын породасына дагы басым жасоо керек.
– Азыркы тапта кандай породадагы кочкорлор өтүмдүү?
– Лейлек чөлкөмүндөгү мал базарларда Тажикстандан келген гиссар кочкорлору менен өзүбүздүн кара кочкорлорго болгон талап жогору. Тажикстан менен чектешкендиктен, тажик туугандар ушул породадагы кочкорлорду калтырбай алып кетишет. Мындан тышкары бул породадагы кочкорлор Бишкектеги мал базарларда дагы өтүмдүү болуп жатат.
– Гиссар кочкору менен кара кочкордун айырмасы кандай?
– Гиссар кочкорлор кара кочкорго салыштырмалуу көлөмдүү келет. Куйругу дагы чоӊ болот. Жакшы багылган болсо, 1,5-2 жаштагысы 130-150 килограммга чейин эт берет. Баасы 35-40 миӊ сомго чейин болот. Ал эми кара кочкорлор буга салыштырмалуу арзаныраак жана кичине келет.
Мусурманкул Садиров, Лейлек районунун тургуну, сатуучу:
– Мусурманкул мырза, кочкорду кантип семиртесиз?
– Кочкорду семиртүү үчүн күн сайын жем-чөбүн, суусун өз убагында берип туруу абзел. Эртеӊ менен, кечинде арпа бериш керек. Арпаны адегенде 200 граммдан баштап, бара-бара күнүнө 2-2,5 килограммга чейин арпа жей турган болот. Качан гана жеткен чекке жетип, андан ары жей албай калганда кочкорду базарга алып чыгып сата берсеӊиз болот.
– Кандай жайда багуу зарыл?
– Кургак жана салкын жайда багуу туура болот. Себеби кочкор ысыкта турса эттенбейт. Андыктан жайында салкын, кышында жылуу сарайдын ичинде багуу керек.
Эргеш Мамасалиев, Тажикстандын Пролетарск районунун тургуну, сатуучу:
– Эргеш мырза, Кыргызстанга дайыма келип турасызбы?
– Аба ырайына карайм. Күн жылууда келип, кочкорлорду сатып алам. Мен жашаган аймакта жума күнү мал базар болот. Ошого карата Лейлектен Тажикстанга сатып алып кетем. 3-4 күн баккан соӊ базарга чыгарып сатып жиберем.
– Эмне үчүн кочкорго басым жасайсыз?
– Себеби Тажикстандын климаты нымдуу келет. Кочкордун этинде, куйругунда пайдалуу заттар көп болгондуктан, денеге өткөн суукту тез кууп чыгат. Мындан тышкары тажиктер той-мааракелерде дагы кочкорду союшат. Ошондуктан кочкорго болгон талап жогору.

Бир кочкор үчүн

  • Гиссар кочкорун 10 000 сомго алсаӊыз, салмагына карата күнүнө 300 граммдан 2 килограммга чейин арпа берилет. Арпанын килограммы – 18-20 сом. Эгерде суткасына орто эсеп менен 500 граммдан жем бере турган болсоӊуз, күн сайын арпа үчүн 10 сом коротосуз. Жарым жылда 1800 сом. Бирок, башында айткандай, кочкордун эт байлаганына жараша жемди аз-аздан көбөйтө бере турган болсоӊуз, бул сумма жарым жылда 2500 сомго чейин чыгуусу мүмкүн.
  • Бир таӊгак чөп бир кочкор үчүн 2-3 күнгө жетет. Баасы 200 сомдун тегерегинде. 1 айга он таӊгак кетет – 2000 сом. Алты айга 12 000 сом. Кочкорду көлөмүнө жараша баалап, 40 000 сомго чейин сатса болот. Кеткен чыгым: 2500+12 000=14 500 сом 40 000-14 500=25 500-10 000=15 500 сом таза киреше.
  • Эгер беде, арпа-жүгөрүнү өзүлөрү эксе, ага кеткен чыгым эсептелбейт. Андан сырткары көбүрөөк пайда табам десеӊиз, жем-чөбүн күзүндө камдап койгонуӊуз оӊ.

Султан Төрөбеков,
Темирбек Матаев
kenesh@super.kg



Кой-козу багып-сатуу кирешелүү иш!

Автор: Айзат Болотбек кызы
Оператор: Кайрат Сарбагышов

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(23)
Super TV
17.01.2015. 00:19 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
71
Катталган:
21-12-2014
Соӊку аракети:
08-10-2016 20:16
Жынысы:
Белгисиз
0
оной окат жок азыркы заманда.
Super TV
17.01.2015. 07:12 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
62
Катталган:
22-01-2014
Соӊку аракети:
15-02-2018 03:57
Жынысы:
Белгисиз
0
Кенешиниздерге рахмат. Мал багып этаж уй салып жип машина алгандар коп арабызда.
Super TV
17.01.2015. 07:18 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
102
Катталган:
09-10-2013
Соӊку аракети:
20-09-2015 23:18
Жынысы:
Белгисиз
0
атам байкуш омур бою оной окат издейбей кой багып жашап отту. Атамда кой алып сатат эле азыркы алып сатарлар бизде жалабадда бул жерден алып беш метр ар жактан устуно акча кошуп сата берет атам ал кудайга жакбайт деп дайым алган койду уйго алып келип багып кеминде 2жума анан базарга алып барат эле.
Super TV
17.01.2015. 12:03 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
390
Катталган:
05-10-2014
Соӊку аракети:
23-06-2018 19:10
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жалал-Абад
0
Жол киреси кырктырганы тузун кошкондо киреше анданда азаят экен.
Super TV
17.01.2015. 15:28 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
25-07-2014
Соӊку аракети:
01-02-2017 01:48
Жынысы:
Белгисиз
0
Алып сатар эле байып жатпайбы азыр. Өмүр бою сүйрөлүп кой артында талаалап жүргөн чабанга караганда
Super TV
17.01.2015. 18:28 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
0
Катталган:
03-01-2015
Соӊку аракети:
29-12-2015 18:47
Жынысы:
Белгисиз
+2
Менимче 200-300 кг жемге жана 20 тук чопко 1 жылкы семиртсе болот, бул адамдын койлору, жылкы окшойт.
Super TV
18.01.2015. 19:18 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
27-08-2014
Соӊку аракети:
19-10-2018 19:08
Жынысы:
Белгисиз
0
Men da mal bagam allaga raxmat 2uium,2mawinam bar...
Super TV
19.01.2015. 09:01 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
26
Катталган:
09-02-2012
Соӊку аракети:
08-10-2018 19:05
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Sant'yago Bernabeu
0
Койдон коп деле тушпойт, бука байлаш керек.
Super TV
19.01.2015. 10:52 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
2109
Катталган:
22-02-2011
Соӊку аракети:
19-11-2018 17:57
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
...
0
Sharipa-asia, Саламатсызбы! Катачылыктар дагы деле кайталанып жатабы?
19.01.2015. 17:12 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
24-06-2014
Соӊку аракети:
26-07-2017 10:09
Жынысы:
Белгисиз
0
Маанилүү кеңешке кулагым канды.
19.01.2015. 21:03 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
71
Катталган:
30-01-2012
Соӊку аракети:
31-08-2016 22:37
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош
+1
Ото пайдалуу кенештеринер учун чон рахмат Супер Инфо.мага койлорду кыркуу учун машинкалар керек эле,ким билет,Бишкекте же Ош Кара Суу шаарларынан табууга болобу,баасы канча ким билет,рахмат,бар болунуздар.
19.01.2015. 21:31 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
29
Катталган:
20-05-2010
Соӊку аракети:
17-03-2017 00:10
Жынысы:
Белгисиз
+1
Azamatsinar ushintip ishtep taap tapkan akchanar ash bolsun jigitter
20.01.2015. 10:20 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
24
Катталган:
07-11-2014
Соӊку аракети:
16-03-2018 01:02
Жынысы:
Белгисиз
0
Jakshy tema eken super info sizderge chon rahmat uwun jaryalap bergeninizder uchun sizderden suranam buka bakan firmerdi da tap jaryya kylyp koiunuzdar super info
20.01.2015. 11:33 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
4717
Катталган:
05-09-2011
Соӊку аракети:
19-11-2018 18:06
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
SUPER.KG
0
maksat2016, саламатсызбы! Төмөнкү шилтеме менен өтүңүз: http://www.super.kg/article/?article=20835
Модератор admin_superstan түзөттү 2015-01-20 11:46:57
20.01.2015. 21:24 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
26
Катталган:
13-03-2014
Соӊку аракети:
19-11-2018 23:43
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ноокен р
0
супер инфо маалымат ото сонун даярдалыптыр рахмат силерге! Ушул маалыматты Приньтер ден басып чыгаруу га болобу?
20.01.2015. 21:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
26
Катталган:
13-03-2014
Соӊку аракети:
19-11-2018 23:43
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ноокен р
0
супер инфо силерге рахмат абдан жакшы даярдалыптыр маалыматынар, ушул маалыматтарды Приньтер ден кагазга чыгарып алуу га болобу?
21.01.2015. 11:24 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
4717
Катталган:
05-09-2011
Соӊку аракети:
19-11-2018 18:06
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
SUPER.KG
+1
nuru95kg, саламатсызбы! Албетте, болот. Ал үчүн макаланын төмөн жагындагы принтердин сүрөтүн басып, жаңы барак ачылганда Ctrl+P баскычтарын басыңыз.
21.01.2015. 15:36 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
108
Катталган:
28-10-2014
Соӊку аракети:
09-04-2018 12:33
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан г.Балыкчы
0
Бул бишкеке керектуу кенеш экен. А биз жакта натуральный семирет десем болот. Тоонун чокусуна чыгат да анан озу отоп былтыйат. Антип акча коротпой деле шарты келген жерге баксанар зынк эле болот. Айына 2000 жем, чопко кетиргенден коро 50 .60 койго 15 сом менен малчыга кайтарт зынк болот.
21.01.2015. 15:37 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
108
Катталган:
28-10-2014
Соӊку аракети:
09-04-2018 12:33
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан г.Балыкчы
0
Ой 20.000 мин
15.000мин адашыпмын кечиргиле
22.01.2015. 12:13 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
01-05-2014
Соӊку аракети:
02-07-2018 12:45
Жынысы:
Белгисиз
0
Ассалааму алейкум баарыныздарга! Бул видеону кантип кочуруп алсам болот? Жардам берип койунуздарчы
22.01.2015. 12:27 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
4717
Катталган:
05-09-2011
Соӊку аракети:
19-11-2018 18:06
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
SUPER.KG
0
Nurgazy0818, саламатсызбы!
Шилтеме менен өтүп, видеонун төмөн жагында "Көчүрүү" баскычын басыңыз:
http://www.super.kg/media/stv/134171/
24.01.2015. 22:27 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
163
Катталган:
18-11-2011
Соӊку аракети:
22-12-2016 12:35
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
ростов-на-дону
0
Жыра тартпай дебей,жыга тартып деп жазсанар кулакка жагымдуу угулаар беле...
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: