Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

МАРГАРИНДИ АШЫКЧА КОЛДОНУУ ТҮРДҮҮ ООРУЛАРДЫ ЖАРАТАТ

№638 23-январь-29-январь, 2015-ж


Эмнени сүйүп жесек, дароо ал тамактын ордун алмаштыра турган экинчи нерсе иштелип чыгат. Себеби азык-түлүк, тамак-аш рыногунда ал нерсеге болгон талап жогору. Табигый азыктын үлгүсүндө иштелип чыккан тамак бир жагынан пайда алып келгени менен, экинчи жагынан сөзсүз зыянын тийгизери бышык. Кадимки сүттөн бөлүнүп алынган каймак майдын (сливочное масло) «түгөйү» маргарин кантип, качан пайда болгон, анын зыяны жана пайдасы эмнеде экенин ачууга аракет кылабыз.

МАРГАРИНДИН ТАРЫХЫ
Маргариндин негизин өсүмдүк майы түзүп, ашканада пайдалануучу тамак-аш азыгы болуп саналат. 1860-жылы Франциянын императору Наполеон Бонапарт илимпоздор арасында «каймак майды алмаштыра турган азык тапкыла!» деген сынак жарыялайт. Француз химиги Ипполите Мега-Мурье алгачкылардан болуп маргаринди иштеп чыккан. Каймак май аскерлер үчүн жетишсиз болгондуктан, анын ордун алмаштыруучу мындай арзан май алгач бермет түстүү, жыты жагымсыз болгон. Мындан улам анын түсүн каймак майга окшоштурушуп, сары кылып чыгара башташкан. Алгач бул азык «oleo-oil», «oleomargarine» деп аталып, латын тилинен которгондо «бермет түстүү май» дегенди түшүндүрүп келген.

ПАЙДАСЫ
Маргаринди нан, булочка, кекс, пирог жана башка кондитердик азыктарды даярдоодо көп колдонушат. Себеби ал камырга кошордо оӊой эрийт. Муздаткычка салганда тоӊбой, оӊой кесилгендиктен, бутерброд даярдоодо да колдонуп келишет. Эгер сиз кекс, «кумурска уюгу» таттуусу, печенье даярдоодо каймак май колдонсоӊуз, камырга жыты чыгып, даамы артканы менен, электр мешине салып бышырганда калдырак болуп катып калат. Ушул себептен азык жумшак болушу үчүн каймак майдын ордуна маргаринди колдонуу кыйла ылайыктуу дешет көпчүлүк кожойкелер.

ЗЫЯНЫ
Маргарин даярдалып жатканда май кычкылынын изомерлери (май кычкылынын каныкпаган эритиндиси) 40 пайызга чейин жогорулайт. Май кычкылынын адам колдонгон азыкта 40 пайыз болуп кетиши организмдеги ашыкча майлардын жаралышын шарттап, натыйжада целлюлитти пайда кылат дешет диетологдор. Андыктан маргаринди көп колдонуу холестеринди жогорулатып, ар түрдүү кан тамыр ооруларына алып келет. Ашыкча пайдалануу клеткалардын иштешин начарлатат. Зат алмашуу процесси бузулуп, организм токсиндерди иштеп чыга баштайт. Бул азыкты тамак-ашка көп колдонуу эркектердин жыныстык жактан алсыз болуп калышына алып келет. Чоӊ адамдар үчүн маргариндин 1 күндүк өлчөмү 20-30 гана грамм болушу керек.

ДАЯРДАЛЫШЫ
Маргарин гидрогенизация ыкмасы менен даярдалат. Бул процесс учурунда ал суюк абалдан катуу абалга өтөт. Маргаринди даярдоо үчүн эӊ арзан пахта, соя, жүгөрү майлары алынып, аларга металл бөлүкчөлөрү, башкача айтканда, никель оксидинин күкүмү кошулат. Өтө жогорку басымдагы ысык температуранын жана суутектин жардамы менен бул кошулма бири-бири менен аралашат. Мындан соӊ даяр болгон аралашмага самын сыяктуу эмульгаторлор, крахмал жана тиешелүү химикаттардын кошулмасын кошуп, буу менен тазалоо үчүн дагы ысытылат. Буу менен тазалоо маргаринди жагымсыз жыттан арылтат. Мындан соӊ маргариндин өзүнүн түсү боз жагымсыз түскө айланат. Бул көрүнүштү жымсалдоо үчүн агартуучу каражаттар колдонулат. Даамын арттырыш үчүн туз жана кант кошулат. Ал эми белгилүү бир түрлөрүн даярдоо үчүн какао порошогу, түрдүү жыт берүүчү каражаттар, кургак сүт, табигый кофенин сыгындысы, лимон эссенциясы жана ванилин кошуп жасашат.
Эми сортуна жараша бөлүштүрүшөт да, тамак-ашка колдонуучу боёгучтардан колдонуп түсүн жасалмалап, майдыкына окшош ароматизаторлордон кошуп коюшат. Маргаринди май же каймак деп атап, ал тургай нандын бетине да шыбап жей беребиз.
Дания, Швейцария, Австрия сыяктуу өлкөлөрдө маргаринди сатыкка чыгарууга тыюу салынган. Ал эми Орусия, Украинада жана Батыштын бир нече өлкөлөрүндө маргариндин кутучасына «май», «каймак» деген жазууларды жазып, сатыкка чыгарууга мыйзамдын негизинде тыюу салынган.

КАЙМАК МАЙДЫ МАРГАРИНДЕН КАНТИП АЙЫРМАЛООГО БОЛОТ?

  1. Эӊ алгач азыктын курамына көӊүл буруӊуз. Каймак майдын курамында өсүмдүк майы болбойт. Анын ордунда бир гана табигый сүт жана каймак болушу керек. Эгер кагаздан жаӊгак майы же пальма, жүгөрү майы сыяктуу башка майлардын атын окуп калсаӊыз, анда ал талашсыз – маргарин!
  2. Таӊгакты жакшылап караӊыз. Башка жазуулардан айырмаланып «май» деген жазуу бир аз чоӊураак берилип, баса белгилениши керек.
  3. Сатып аларда азыктын баасына көӊүл буруӊуз. Мурда маргарин алып жүрсөӊүз билесиз, андан каймак майдын баасы кымбатыраак болот жана майлуулугу 82,5 пайызга жетет.
  4. Чыныгы каймак майды тандап жатканыӊызда анын түсү да чоӊ айырмачылыкты байкоого жардам берет. Каймак май өтө сары түстө десеӊиз жаӊылышасыз. Эгер тандаган майыӊыздын түсү ак болсо, анда жаӊылышкан жоксуз. Ошондой эле каймак майдын жыты болбойт. Эгер күмөн туудурган жыт таӊгактын сыртына чыгып турса, анда ал – маргарин.
  5. Кармап көрүӊүз, эгер шарт болсо. Азыктын майлуулугу канчалык аз болсо, ошончолук жумшак болот. Ал эми каймак май катуу болушу керек. Ошондой эле уйдун сүтүнөн алынган каймак май болсо сыртынан оролгон таӊгак кагазына жана кескен аспапка жабышып калбайт.
  6. Сактоо мөөнөтүнө көӊүл буруӊуз! Таразага тартып алууга ылайыкталган каймак майдын акыркы мөөнөтү 10 күн гана. Ал эми металл челекте сакталганы 3 айга чейин жарамдуу. Эгер мындан да көп мөөнөт жазылган болсо, анда колуӊуздагы «майдын» курамында консервант бар.
  7. Үйгө алып келген соӊ да колуӊуздагы азыктын каймак май экенин бышыктасаӊыз болот. Ал үчүн бир аз бөлүгүн эритип көрүӊүз. Эгерде үстүндө суунун тамчылары пайда болсо, анда ал маргарин. Ал эми каймак май текши эриши керек.
  8. Алган майыӊыздын кичине бөлүгүн жылуу сууга эритип көрүӊүз. Эгер текши аралашып кетсе, анда баары жайында. Эгерде ошол боюнча бир нече бөлүккө бөлүнүп кетсе, анда сиз маргарин эле сатып алган болосуз.

Гүлжан Асанкожоева
kenesh@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  6 
Комментарийлер(8)
26.01.2015. 12:39 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
10
Катталган:
05-01-2014
Соӊку аракети:
20-03-2016 19:41
Жынысы:
Белгисиз
+6
Бул кенеш шаардыктарга гана тиешелуу болбосо, айылда эчкандай маргарин эчкандай каймак май эмес! Каймак каймак деп 100% натуральный, май, бул сары май 1000% натуральный сары май.
28.01.2015. 00:54 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
28
Катталган:
19-09-2011
Соӊку аракети:
31-07-2017 17:30
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
москва
+1
kuba-kj,Туура айтасын, шаардын тургундары учун жакшы маалымат.
26.01.2015. 14:34 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
102
Катталган:
31-12-2013
Соӊку аракети:
01-10-2016 02:22
Жынысы:
Белгисиз
0
Жаны эле Lätta менен завтрак кылып аттым эле. Тамагыма тыгылып кала жаздады. Lättaны аябай завтрак учун деп реклама кылышканынан кээде сатып келип калчым. Ал эми Рама болсо такыр эле жакпайт. Негизи эле мындай майларды коп жейм. Балам да май эле суйкоп бер дей берет.
26.01.2015. 15:39 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
96
Катталган:
23-05-2014
Соӊку аракети:
22-04-2015 22:09
Жынысы:
Белгисиз
+1
Рама,латта, шедрое лето,мето деп рекламага чыгып аткан майлар баары маргарин.
26.01.2015. 23:21 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
42
Катталган:
04-06-2012
Соӊку аракети:
04-01-2018 09:03
Жынысы:
Белгисиз
+1
Пайдалуу кенеш экен супер инфого чон рахмат.
28.01.2015. 23:54 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
43
Катталган:
22-03-2014
Соӊку аракети:
15-03-2017 15:16
Жынысы:
Белгисиз
0
Жакшы кеңеш экен.
29.01.2015. 20:05 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
39
Катталган:
14-06-2014
Соӊку аракети:
25-04-2016 02:44
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Беловодское крестьянское сливочное масло жакшы.Менимче ал маргарин эмес.
30.01.2015. 10:33 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
101
Катталган:
28-02-2007
Соӊку аракети:
28-05-2018 11:46
Жынысы:
Белгисиз
0
Негизи эле майды жебей эле коюш керек (животного происхождения). Май-организмге май бойдон сакталат. башка жеген нерселерибиз чыгып кетсе, май чыкпайт.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21442;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: