Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ИЛЕӉ-САЛАӉ ИРЛАНДИЯНЫ НАМЫС ОЙГОТКОНБУ?

№638 23-январь-29-январь, 2015-ж


Өнүккөн өлкөлөрдү сүрөт-видеодон көрүп калганда, же өзүбүз ошондой жактарга барып келгенден кийин сөзүбүз жомок болуп, тамшанып айтып бүтө албай калат эмеспизби. «Кыргызстан качан өнүгөт? Биз качан көр тириликтин артынан кубалабай калабыз?» деп кыял кура баштайбыз. Былтыркы жылы өлкөбүз биринчи жолу эӊ төмөн кирешелүү мамлекеттердин катарынан чыгып, кийинки тепкичке секирик жасады. Бул да жеӊиш. Ажобуз быйылкы жылды «Улуттук экономиканы чыӊдоо жылы» деп жарыялады. Бул да сөздөн иш-аракетке өтүүгө болгон чакырык.
Кызыктуу макалалардын жаӊы сериясы менен «экономикалык кереметтин» жаратмандарын баяндап берүүнү туура көрдүк. Кыска убакыттын ичинде жакыр өлкөлөр өнүккөн дөө-шаа державалардын жанынан кантип орун таба алышты?

Ирландияны коӊшулары «Европанын оорукчаны, байлардын арасында эӊ жакыр, анын келечеги да күмөн» деп мазактай турган. 1990-2000-жылдар аралыгындагы он жыл... Бул убакыт кичинекей аралга, бийлик менен калкка намыстан ойгонууга жана тездик менен бутка турууга жетишерлик болду.

БИР МИЛЛИОНДОЙ АДАМДЫН ӨМҮРҮН ЖАЛМАГАН АЧКАЧЫЛЫК
1840-жылдардагы «улуу ачарчылык» кезинде башталган жер которуу 1950-жылдарга чейин уланган. Өз мекенинде курсагын тойгуза албай калгандар АКШ, Австралия, Улуу Британия жана Канадага сапар тартып, бүгүнкү күндө кошмо штаттарда эле 40 миллиондон ашуун теги ирландиялык америкалыктар жашайт. АКШнын президенттери болуп турган Рональд Рейган, Жон Кеннеди, керек болсо Билл Клинтондун дагы ата теги дал ушул Ирландиядан болушат. Массалык миграциялык агымга экономиканын чабал болгондугу себеп. Кен байлыктарга кедей Ирландия эки жүз жыл бою мал чарбачылыкка, айрыкча сүт өндүрүүгө таянган өлкө болгон. Аралга Улуу Британиянын колониячыл саясаты да кедергисин тийгизген.

Ирландиянын «экономикалык кереметин» жаратууда өкмөт башчы Патрик Бартоломью Ахерндин эмгеги мол болгон дешет. Ал аталган өлкөнүн министрлер кабинетин 1997-2008-жылдар аралыгында башкарып турган.


МАЛЧЫЛАР САРАЙДАН ОКУУ ЖАЙГА ЖӨНӨШКӨН
1960-жылдарда аталган өлкөнүн бийлиги билекти бекем түрүп, чоӊ реформаларга киришкен. Орто билимди алуу милдеттүү деп жарыяланып, акы төлөп окуу жоюлган. Өкмөт бюджеттин тартыштыгына карабай жыл өткөн сайын кесиптик-техникалык окуу жайларга бөлүнгөн каражатты көбөйтүп турган. Билим берүүдө өнөр жай жана компьютердик технологияга артыкчылык берилген. Ал кезде ар бир онунчу окуучу гана университетке тапшырса, азыр ирландиялык окуучулардын дээрлик бири калбай дипломдуу болуу дымагын ишке ашырат. Квалификациялуу кадрларды даярдоо менен өкмөт өлкөдөгү жол, көпүрө, портторду оӊдоодон өткөрүп же жаӊысын кура баштаган. Реформанын негизги бөлүгү салыктарды кескин кыскартуу менен капиталды өлкөгө алып келүүдөгү административдик тоскоолдуктарды жоюуга да багытталат. Бизнес ачуу үчүн керектелген процедуралар өтө жөнөкөйлөтүлгөн. Инвесторлорду тосуп алууга кулач кенен жайылат.

ИРИ КОМПАНИЯЛАРДЫН БОРБОРУНА АЙЛАНУУ
Чет жердеги ири компаниялар күттүргөн эмес. Биринчи болуп АКШнын фармацевттик компаниялары менен IT-гиганттар көчүп келишкен. Microsoft, Google, Apple, Dell, Intel, IBM, Panasonic, Fujitsu, Motorola – бул Ирландияда ишин алып барууну чечкен 300дөн ашуун ишканалардын чети гана. Анын артынан 400дөй дүйнөлүк банк өз өкүлчүлүктөрүн ачышкан. Мунун баары миӊдеген жаӊы жумуш орундарын түзүүгө жол ачкан. Иш издеген мигранттар да келе баштап, 2007-жылы аралдагы ар бир онунчу киши сырттан келгенин айткан.
«Кельт жолборсу» деп атыккан Ирландияны «экономикалык керемети» жогорку технология продукциясын экспорттогон эӊ ири мамлекеттердин бирине айлантты. Мисалы, Европада сатылган
компьютерлердин ар бир үчүнчүсү Ирландиядан чыгат. 2000-жылы аталган өлкө ички дүӊ өндүрүмүнүн көлөмү боюнча, Улуу Британия менен Германияны чаӊында калтырган.
Бирок 2008-жылкы дүйнөлүк каржылык каатчылыкта Ирландия чоӊ зыян тарткан. Ошентсе да акырындык менен аталган өлкөнүн экономикасы Европалык союздун жардамы менен өз калыбына келип жатат. Эӊ башкысы, аянты жагынан Кыргызстандан үч эсе кичинекей Ирландия кыска убакыттын ичинде дүйнөгө өзүн жар сала алды.

Эльвира Караева
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  4 
Комментарийлер(16)
26.01.2015. 09:13 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
54
Катталган:
13-04-2013
Соӊку аракети:
25-09-2018 11:28
Жынысы:
Белгисиз
+2
Бизге да ушундай мамлекет, окмот башчылар жетишпей турат
26.01.2015. 09:40 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
172
Катталган:
16-06-2012
Соӊку аракети:
15-05-2018 11:03
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Сахалин
0
Акаев да Патриктей саясатын жургузуп баштады эле.... Жаштар билимдуу бололу. Билими бар минди жыгат дегендей.
27.01.2015. 14:31 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
46
Катталган:
20-01-2014
Соӊку аракети:
17-10-2016 13:22
Жынысы:
Белгисиз
+1
Begim8678, Акаев бардыгын сатып жесе каяктагы саясатын жургузот, биздеги чечилбей жаткан бардык проблемалардын фундаменттин Акаев тузуп кеткен!
15.05.2015. 22:51 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
326
Катталган:
06-12-2014
Соӊку аракети:
23-05-2018 19:36
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Begim8678,ооба. А.А жакшы баштап,бирок жаман таштап койбодубу
26.01.2015. 16:19 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
19-01-2015
Соӊку аракети:
14-02-2015 02:47
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Москва
+1
Билим-байлыктын булагы.Жаны муунга жакшы,сапаттуу билим берсе биздин олко да онугот.
26.01.2015. 22:22 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
100
Катталган:
03-06-2010
Соӊку аракети:
08-09-2018 12:20
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
+1
Кандай гана олко болбосун,саясий эрк кучтуу болсо ошол олко онугууго толук мумкун.
27.01.2015. 00:27 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
7
Катталган:
03-01-2015
Соӊку аракети:
30-09-2017 20:06
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
+1
Биздин олкодон коррупция тамыр алып алган аны кыркып салып, инвесторлорго жол ачыш керек.
27.01.2015. 16:19 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
4715
Катталган:
05-09-2011
Соӊку аракети:
25-09-2018 15:18
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Супер-Инфо
0
youngyoung, саламатсызбы!
Ката оңдолду, рахмат!
27.01.2015. 23:00 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
37
Катталган:
06-01-2015
Соӊку аракети:
08-06-2015 00:02
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
kyrgyzstan
+1
Бизде кекиртегин тыя албаган чондор кетип,ордуна таза,билимдуу жаштар келсе онугобуз Кудай буюруса.
28.01.2015. 03:03 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
74
Катталган:
13-06-2012
Соӊку аракети:
30-11-2016 03:24
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
osh
+3
Биз диплому кызыл эмес мээси кызылдарды иштетсек өнүгөбүз
28.01.2015. 19:06 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
0
Катталган:
02-10-2013
Соӊку аракети:
29-08-2018 19:35
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жаран.
-1
айланайн алтындарым Кыргызстан буйруса 1000жылда онолот,мага ишенип койгула.
30.01.2015. 19:05 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
29-09-2013
Соӊку аракети:
09-02-2015 11:16
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош эле
0
Seitbek.93 сен кайдан билип койдуң? ойлонуп сүйлөсөң
08.02.2015. 03:15 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
45
Катталган:
16-01-2014
Соӊку аракети:
03-08-2018 14:54
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жалал-Абад
0
Ирландия кичинекей болсо дагы...учурда компютердик оюундарда озулорунун туусун которуп журушот...мисалыга алсак онлайн гонкада ...80 % ирландиянын картасында ойногонду жактырат...
08.02.2015. 03:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
45
Катталган:
16-01-2014
Соӊку аракети:
03-08-2018 14:54
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жалал-Абад
+1
Биздикилер 2011 жылдан бери кыргыз тилин google киргизе албай журушот...Казак же Озбекке тенелбей эле койолу...бизден кийин аракет кылган Тажиктер уже толук киргизип болду....

муну айтканымдын себеби :Биз соз менен аябай чон иш баштайбыз ..бирок аягында да соз менен буторуп коебуз..башкача айтканда коробойбуз...Биз дагы иш жузуно ашырып онугуп кетсек жакшы болмок
15.05.2015. 22:52 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
326
Катталган:
06-12-2014
Соӊку аракети:
23-05-2018 19:36
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Abdyrawit,эң туура сөз
05.08.2015. 01:29 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
74
Катталган:
21-12-2011
Соӊку аракети:
19-09-2017 03:34
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Талас, Бакай-Ата
0
Ирландия 'Виски' экспорттоо жагынан да 2-орунда турат. Молодцы Ирланцы!
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: