Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

БАЛДАРГА ЗОМБУЛУК КӨРСӨТКӨНДӨРДҮ КАНДАЙ ЖАЗА ТОКТОТОТ?

№639 30-январь-5-февраль, 2015-ж


Үстүбүздөгү жылдын 10-январында Бишкек шаарындагы №3-балдар ооруканасына атасы 2 жаштагы баласын оор абалда алып келген. Ал наристенин өз туугандары тарабынан токмоктолуп, атүгүл зордукталганы да аныкталган. Акыркы убактарда көп катталган мындай кылмыштар коомчулуктун үрөйүн учуруп, башкы темага айланды. Балдарды зордуктагандарга өлүм жазасын киргизүү боюнча кол топтогондор да чыкты.

МЫЙЗАМДА:
Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 129- (зордуктоо) жана 130-беренелери (сексуалдык мүнөздөгү зомбулук аракеттер) боюнча күнөөлүү деп табылган кылмышкер 5 жылдан 8 жылга чейинки мөөнөткө эркинен ажыратылат. Ушул беренелердин 3-бөлүмүнүн 1-пункту (18 жашка чыга электерге карата жасалганда), 2-пункту (атасы же мыйзамда жашы жете электи тарбиялоо милдети жүктөлгөн башка адам, ошого тете мыйзамда жашы жете электерди көзөмөлдөө милдети жүктөлгөн билим берүү, тарбиялоо, дарылоо, же болбосо башка мекеменин педагогу же башка кызматкери тарабынан жасалганда) боюнча 15тен 20 жылга чейин, ал эми 4-бөлүмү (14 жашка чыга электерге карата жасалганда) менен күнөөлүү деп табылса 20 жылга же өмүр бою эркинен ажыратылат.

СТАТИСТИКАГА ҮӉҮЛСӨК...

  • 18 жашка толо электерге карата 2013-жылы 1145 кылмыш катталган.
  • 2014-жылы 909 кылмыш (анын ичинде 140 сексуалдык мүнөздөгү) катталган.
  • 2006-жылдан бери зомбулуктун кесепетинен 92 жашы жете элек бала каза болгон.

ӨЛҮМ ЖАЗАСЫ ТУУРАЛУУ:
Илгертеден эле элде өлүм жазасы колдонулуп келген. Бирок бир нече жылдар мурун көптөгөн өлкөлөрдө бул жазаны колдонуу токтотулган.

  • Учурда 58 өлкөдө өлүм жазасы колдонулат.
  • 95 өлкөдө бул жазаны колдонуу токтотулган.
  • 9 өлкөдө өзгөчө абалда (мисалы, согуш убагында) оор кылмыш кылгандарга карата өлүм жазасы сакталып калган.
  • 2012-жылы өлүм жазасы 22 өлкөдө колдонулган. Өлүм жазасына тартуу боюнча биринчи орунда Кытай, андан кийинки орундарда Ирак, Иран, Сауд Арабиясы жана АКШ турат.
  • Кыргызстанда 1998-жылы өлүм жазасына тартууга мораторий киргизилген. Ошондой эле жаӊы Конституциянын 21-беренесинде «Ар бир адам ажыратылгыс жашоо укугуна ээ. Эч кимдин өмүрү өзүм билемдик менен кыйылышы мүмкүн эмес. Өлүм жазасына тыюу салынат» деп жазылып турат. Ошондуктан өлүм жазасын киргизүү үчүн Конституцияны да өзгөртүүгө туура келет.

БАЛАСЫН КАРАБАГАН АТАСЫ ДА КҮНӨӨЛҮҮ
2 жаштагы наристени ушул абалга жеткиргенге шектелип баланын атасынын аталаш агасы менен жеӊеси кармалган эле. Ал эми 26-январь күнү "баланы коркунучка таштаган" деп күнөөлөнүп наристенин атасы да кармалды. Анын үстүнөн Кылмыш-жаза кодексинин 161-беренеси (жашы жете элек баланы тарбиялоо боюнча милдеттерди аткарбоо) боюнча кылмыш иши козголду.

ЖАКАӉДЫ КАРМАТКАН ОКУЯЛАР
Мындай окуялар өтө көп катталууда. Алсак, 2014-жылдын декабрь айында Ош облусунун Өзгөн районунун 47 жаштагы тургуну укук коргоо органына кайрылып, кызын таякелери зордуктап жүргөндүгүн билдирген. Иликтөөдө 2010-жылы ошол убакта 10 жаштагы ал кызды өзүнүн эле 65 жаштагы таякеси жана анын 36, 32 жаштардагы 2 уулу зордукташкандыгы белгилүү болгон. Кылмышка шектүү катары кармалганда, үчөө теӊ күнөөлөрүн моюндарына алышкан. Жабыр тарткан кыздын ата-энеси ажырашып кетип, ал апасынын колунда калган. Бирок апасы башка турмушка чыкканда кийинки жолдошу өгөй кызын кабыл албай койгон. Айла жок апасы кызын туугандарынын колуна таштап, Казакстанга жумуш издеп кеткен.
21-январь күнү Сокулук РИИБинин кызматкерлери тарабынан "6 жаштагы жээнин сабап жүргөн" деп шектелип Сокулук районунун 35 жаштагы Руслан аттуу тургуну кармалган. Текшерүү учурунда анын үйүнөн наристени сабагандан кандын тактары калган камчы, кур жана таяк табылган. Кыздын бүт денесинде көк ала тактар болгон жана баш мээси чайкалгандыгы аныкталган. Ал кызды апасы 2014-жылдын июль айында атасынын үйүнө таштап, Орусияга иштегени кеткен.
19-январдан 24-январга чейин Нарын облусунда жүргүзүлгөн рейддин алкагында Ак-Талаа районунун Баетов айылында жашы жете элек кыз зордукталганы аныкталган. 29 жаштагы Ж.Б. аттуу жаран бир тууган агасынын 8 жашар кызын ур-токмокко алып, бир жылдан бери зордуктап жүргөнү белгилүү болгон. Алдын ала маалыматтарга караганда, кыздын ата-энеси ажырашып кеткен жана ал атасынын кичүү инисинин үйүнө кароого калтырылган. Кылмышка шектүү кармалып, анын үстүнөн кылмыш иши козголду.
Үстүбүздөгү жылдын 19-январында Чүй райондук ИИБине Токмок шаарынын 42 жаштагы тургуну кайрылып, 10 жаштагы кызын тууганы зордуктап койгондугун билдирген. Күйөөсүнүн мурдагы аялынан туулган 44 жаштагы уулу 11-январь күнү жабырлануучу кызды коркутуп, унаасында зордуктап салган. Жабырлануучу кыз ооруканага жеткирилген. Ал эми зөөкүр кармалып, тергөө иштери жүрүп жаткан чагы.
Мындан сырткары Бишкек шаарынын милиция кызматкерлери өткөн жылдын 1-декабрында мектепке бара жаткан 15 жаштагы кызды сабап, зордуктап койгон 35 жаштагы кишини кармашкан.

«ИЛГЕРИ ТАШ БАРАӉГА АЛЫП ӨЛТҮРҮШЧҮ»
Мындай үрөй учурган окуялар өлүм жазасын киргизүү жөнүндө кептерге жем таштады. Жаш балдардын кордолуп жатканына нааразы болгон энелер тобу Ак үйдүн алдына акция өткөрүшүп, андай кылмышкерлерге жазаны күчөтүүнү талап кылышты. Кээ бирлери "мындай жырткычтарды өмүр бою абакта багабызбы, таш бараӊга алып эле өлтүрүп салуу керек" деп сунушташса, дагы бирлери каршы чыгышууда.
«Кыргыз журтум» коомдук фондунун жетекчиси САПАРГҮЛ БЕРДАЛИЕВА төмөнкүлөрдү билдирди:
– Акыркы убактарда жаш балдарга карата зомбулук көрсөтүү көбөйүп кетпедиби. Мындай адамдар коомго коркунучтуу, аларды өлүм жазасына тартуу туура деп эсептейбиз. Жаш балдарды зордуктап, кордук көрсөткөн аӊгилерди илгерки заманда деле асып же таш бараӊга алып өлтүрүп келишкен. Бирок биздин өлкөдө өлүм жазасына тартууга мораторий киргизилген. Ошондуктан мындай кылмышкерлерге карата мораторийди алып салуу боюнча кол топтоп жатабыз. Бүгүнкү күнгө карата 7 миӊдей кол топтолду, 10 миӊден ашкандан кийин Жогорку Кеӊешке, президентке жөнөтөбүз.

"КАНЧАГА ЧЕЙИН ЧЫДАЙБЫЗ?"
Премьер-министр Жоомарт Оторбаев да өлүм жазасын киргизүүгө каршы эмес. Ал мындай оюн 27-январда өкмөттүн жарандык коомчулук жана бейөкмөт уюмдар менен балдарга карата зордук-зомбулук маселесине арналган жыйында билдирди.
"Алардын сүрөттөрүн аянтка илип коюу керек. Же болбосо өлүм жазасына да жеткирүү керек. Болду эми, канчага чейин мындайга чыдай беребиз?!"- деди өкмөт башчы.
Балдарды зордук-зомбулуктан коргоого сиз да катышыӊыз! Мындай кылмыштардын алдын алалы! Үй-бүлөлүк зомбулук боюнча милицияга же бекер юридикалык жана психологиялык жардам алуу үчүн тиешелүү борборлорго кайрыла аласыз:

«Зомбулуктан жана ырайымсыз мамиледен жабыр тарткан балдарга жардам берүү борбору»:
(0312) 54-29-34, 44-25-10
«Баланын укугун коргоо лигасы» коомдук фонду:
(0312) 66-25-87, 90-86-18

ЭСКЕ ТҮЙӨ ЖҮРҮӉҮЗ!
Баланы зомбулуктан коргоонун эӊ мыкты жолдорунун бири – бул мындай болуу кокустугунун алдын алуу.

  • Ата-эне балага зомбулук эмне экендигин, андай коркунучта кандай аракет кылуусун түшүндүрүүсү зарыл.
  • Бала кайда бара турганын ата-эне сөзсүз билиши керек.
  • Баланын бейтааныш адамдар менен сүйлөшүүсүнө жана сиздин уруксатыӊызсыз бир жакка баруусуна тыюу салыӊыз.
  • Жардамга чакыруу – бул коркоктуктун белгиси эмес, коргонуу каражаты, ал тургай кутулуу жолу экенин түшүндүрүӊүз.
  • Балдарды кароосуз калтырбаӊыз, бейтааныш же чала тааныш адамдарга да ишенип таштабаӊыз.
  • Баланын жүрүм-турумунда кандайдыр бир өзгөрүүнү байкасаӊыз, аны эмне тынчсыздандырып жатканы тууралуу сүйлөшүӊүз.

Нурбек Абдыкадыров
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(17)
02.02.2015. 10:07 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
22-01-2015
Соӊку аракети:
18-04-2017 05:35
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек.
0
Менимче буга окшогон айбандарды БЫЧЫП салыш керек ошондо туура болот, олтурсо эч кыйналышпай олуп кете берет да.
02.02.2015. 10:41 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
8
Катталган:
13-08-2013
Соӊку аракети:
30-07-2016 22:36
Жынысы:
Белгисиз
0
Кудай сактайгөр 1 жылдан бери бойуна бүтүп калбады бекен
02.02.2015. 13:06 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
24-01-2015
Соӊку аракети:
25-04-2016 10:08
Жынысы:
Белгисиз
0
туура буларды пычып салыш керек же ошол жерин түбүнөн кесип салыш керек ,өлүм жазасы жок болгондон кийин.
02.02.2015. 13:43 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
10
Катталган:
31-12-2013
Соӊку аракети:
13-05-2018 23:49
Жынысы:
Белгисиз
0
олум жазасын киргизиш керек мындайларга.
Модератор admin_superstan түзөттү 02.02.2015 13:46
02.02.2015. 13:56 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
27-01-2015
Соӊку аракети:
25-02-2015 11:03
Жынысы:
Белгисиз
0
олум жазасын киргизип,ХХХ ХХХ ХХХ,ХХХ ХХХ ХХХ,ошондо башкалар да коруп корко турган болот.Мин мертебе наалат зоокурлорго
Модератор admin_superstan түзөттү 2015-02-02 14:14:27
02.02.2015. 14:14 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
4715
Катталган:
05-09-2011
Соӊку аракети:
25-09-2018 20:16
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Супер-Инфо
0
Kaku12, этика нормаларын сактап, провокация жаратпаңыз!
02.02.2015. 15:19 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
4715
Катталган:
05-09-2011
Соӊку аракети:
25-09-2018 20:16
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Супер-Инфо
0
Nuri-Alina, провокацияга жол жок! Эскертүү!
02.02.2015. 16:54 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
9
Катталган:
09-08-2012
Соӊку аракети:
14-07-2018 04:14
Жынысы:
Белгисиз
0
Эгерде балдарга зомбулук корсоткон зоокурлорду жазалоо жогорку жактагылардын колунан келбесе элдик сот аркылуу жаза бериш керек. Анткени акчанын кучу менен баары бир акталып чыгышат да кайрадан оздорунун зоокурлук иштерин уланта беришет. Наристелерге зоокурлук кылган адамдардан жакшылык жок, олум жазасына кесиш керек!
02.02.2015. 18:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
34
Катталган:
07-01-2011
Соӊку аракети:
24-09-2018 16:40
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бактылуулук жана ыймандуулуктун жолунда...
+1
Бычып салыш керек дейсинер,алты саны аман туруп, акылга сыйбасты кылгандар, тигинисинен айрылгандар ого бетер психически нагрузка болуп,башкасын кылгычакты, олуп эле ар жакка кеткени жакшы.Мен олум жазасына макулмун 7001 болуп кол койду деп эсептей бергиле.
03.02.2015. 00:03 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
36
Катталган:
03-11-2010
Соӊку аракети:
24-09-2018 23:01
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
germanija
0
astynda jazylgan keneshter tuura emes jazylgan eger pedofilden korgoo maksatynda jazylgan bolso.
03.02.2015. 04:24 
Тайпасы:
Аким
Комментарийлердин саны:
76
Катталган:
15-10-2012
Соӊку аракети:
23-08-2018 15:08
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Москва
0
Кандай кылмыш болбосун акты ак, көктү көк деп эле жазаласа токтойт. Токтобосо да азаят. Анан эле делону акча менен, "жогору" жактагы тааныш менен жаап койсо, албетте андайлар кылмышка кол ура берет да. Ал эми балдарга зомбулук көрсөткөндөрдү ташбаранга алыш керек. Ким жана кимдин тууганы болгонуна карабастан. Анан албетте, кудай жазасына кою керек.
03.02.2015. 20:04 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
16-12-2014
Соӊку аракети:
04-05-2015 22:29
Жынысы:
Белгисиз
0
Бугун ушул маселе менен тегерек стол болуп, анда ар кайсыны суйлоп тарадык. эч нерсени кыйратпайбыз. Жыйналыш коп болот, жыйынтыгы жок болот деп бир акылмандын айтканы келди. Эгер олум жазасын киргизсе эле токтойт десек, андай практика деле айрым мамлекеттерде колдонулат, бирок зомбулук, адамды жок кылуу токтобой эле ошондой. Азыр мындай кылмыш боюнча АКШ биринчи, Россия экинчи орунда турат. Чийки, иштебеген мыйзамдар, органдын кызматкерлерине коом дагы жардам бериш керек, баарылайлы!!!
04.02.2015. 03:05 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
24
Катталган:
16-01-2015
Соӊку аракети:
11-04-2016 20:11
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Москва
+1
Мындайларды турмодогу ангилердин колдоруна салып берсе оной жаза болот. Алар бул акмактардын жазасын соонун кылып эле берип коюшат. А бычтырганга каражат коп кетет. Олум жазасына конечно эч ким макулдугун бербейт. Ошол учун ушул гана вариант бар. Кыз теке болуп чыгышат турмодон!
05.02.2015. 06:00 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
19
Катталган:
14-08-2014
Соӊку аракети:
10-03-2017 04:44
Жынысы:
Белгисиз
0
оз туугандары кылып жатса башкага кантип ишенесин, мумкун коркуп айтпагандар канча???
05.02.2015. 15:49 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
15
Катталган:
06-01-2015
Соӊку аракети:
24-09-2018 07:15
Жынысы:
Белгисиз
0
булардын атыш керек
07.02.2015. 08:29 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
319
Катталган:
10-11-2013
Соӊку аракети:
12-07-2018 04:47
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
киндик каным тамган жер
0
бычып салса дарыланып туруш керек экен майып катарында. дары дармеги кымбат болгон учун мамлекет колдой албай жатат. ал эми олум жазасын киргизсе зордуктап туруп анан айтып койбосун же билинип калбасын деп олтуруп да коюшу мумкун. булар учун жети олчоп бир кесиш керек. жаакшы чара колдонуш керек.
12.02.2015. 14:08 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
62
Катталган:
25-06-2014
Соӊку аракети:
15-08-2018 22:06
Жынысы:
Белгисиз
0
Суранам, чиновниктер гумандуулукту башка жактан эле корсоткуло! Олум жазасын киргизгиле, антпесек болбой клады!
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: