Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

Айымдарды азапка салган ЭМЧЕК РАГЫ

№370 4-10-декабрь, 2009-ж.


Мезгил үнү

2008-жылы Кыргызстанда 451 аял эмчектин рак оорусу менен катталган. Алардын ичинен 244ү дүйнө менен кош айтышып, калганы учурда дарыланууда. Бул илдеттен жабыр тарткандардын саны дүйнө жүзүндө, Кыргызстанда да күн санап көбөйүүдө.

КЕЗЕК КҮТКӨН АДАМ КӨП
Эмчектин рагы – ооруган айымдын гана эмес, анын жакындарынын, балдарынын да кайгысы. “Бул дартка чалдыкпаш үчүн аялзаты алдын-ала эмне кылуу керек?” деген суроого жооп алуу максатында Улуттук онкология борборун көздөй бет алдык. Врач-маммологдун кабинетине жете бергенибизде эшик алдында кезек күткөн бир нече айымды көрдүк. Бир күндө эле ушунча айым текшерүүдөн өтөбү? Мунун баары ооруга чалдыккандар болсо керек деген ойго жетелендик. Кезекке тургандардын баары жаш-кары дебей колдорунда кагаз кармап терең ойго чөмүлүшөт. Ошондой эле бул жерден жубайынын сумкасын, пальтосун кармай күтүп турган мырзаларга да көзүң урунбай кой­бойт.
Кезегим келип врач, онколог-мам­молог, хирург Мамаджанов Закир Курбановичтин кабылдамасына кирип, эмчек рагы жөнүндө төмөндөгү маалыматтарды алдык.

ЭМНЕДЕН ПАЙДА БОЛОТ?
Эмчектин рагы организмдеги гормоналдык өзгөрүүлөрдөн пайда болот. Буга ар кандай стресс, жаракат алуу (травма), сексуалдык жашоонун туруксуздугу, төрөгөндөн кийин мастит оорусу, организмдеги ар кандай өзгөрүүлөр себеп болот. Ошондой эле эмчек рагы тукум куучулук касиетке да ээ. Муну энеси ооругандын кызы да ооруйт деп түшүнбөш керек. Мындай кырдаал сейрек кездешет. Мындан тышкары айымдар дайым таза ич кийим кийип жүрүш керек. Ич кийим аркылуу инфекция кирип, козголо албай жаткан дартты козгошу мүмкүн.

АЛГАЧКЫ БЕЛГИЛЕРИ
Эң жаманы – эмчек рагынын баштапкы стадияларында такыр байкалбаганы. Оорутуу да билинбейт. Билинбей отуруп эле ракка айланып кетет. Ошондуктан ар бир айым жылына эки жолу атайын текшерүүдөн өтүп туруусу зарыл. Ал эми айыл жергесинде маммологдор болбогондуктан, гинекологдорго текшерилип турушу керек. Гинекологдор эмчектеги шишикти кармап көрүп эле билишет.
Мындан тышкары ар бир айым күн тийген бөлмөгө кирип чечинип, күзгүдөн эки эмчектин түзүлүшүнүн бирдей болушун байкап турушу шарт. Шишик болсо бир тарабы чоңураак болуп калат. Эгер шишик пайда болуп, үрпүнөн суюктук чыга баштаса, анда сөзсүз маммологдорго кайрылуу керек. Маммологдор маммограмма, ультраүн аппараттарынын жана гисталогия, цисталогия лабораторияларында текшеришип, диагноз коюшат. Андан соң дарылоо жүргүзүшөт.

РАК КЛЕТКАСЫ КАЙСЫ УЧУРЛАРДА ӨӨРЧҮЙТ?
«Узловая мастопатия», «фиброаденома» «киста» деген диагноз коюлгандарга мончого, саунага барууга жана күнгө күйүүгө болбойт! Себеби радиация көп болгондуктан, оору күчөп, рак клеткаларын өстүрүп жиберет.

ДАРЫЛОО
Дарылоо комплекстүү жана аралаш (комбинированное) болуп экиге бөлүнөт. Химия терапиясын алгысы келбегендерге сунушталат. Негизинен, дарылоо жалаң операция жолу менен гана эмес, нур, химиотерапия жолдору менен да жүргүзүлөт. Ал шишиктин залалсыз же залалдуулугуна байланыштуу болот. Эмчек рагын нур, химиотерапия жолдору менен дарылоо көп учурда ийгиликтүү болуп, узак жашоого мүмкүнчүлүк түзүлөт. Аталган оорунун 3-4-стадиясы менен ооруп келгендер деле ушул жол аркылуу дарыланып жакшы болуп кетишет. Бирок онкологияда таптакыр айыгуу деген түшүнүк жок. Жакшылап дарылангандардын арасынан 25 жылдан ашык жашагандарды кездештирүүгө болот. Азыр илгеркидей “кокуй, рак оорусу менен ооруйт экен! Болду жашабайт” деген түшүнүк жок. Азыр залалдуу шишикке каршы күрөшүүчү жакшы дарылар, мыкты дарыгерлер бар. Эң башкысы, оорулуу оптимист болуп, жакшы тилек кылып, жашоо үчүн күрөшүшү керек.

ӨТҮШҮП КЕТСЕ ЭМЧЕК АЛЫНЫП САЛЫНАТ
Эгер эмчек рагы өтүшүп кетсе, анда оор операция жасалып, колтуктун, акыректин, далынын астындагы бездердин баары тазаланып алып салынат. Тагыраак айтканда, эмчекти орду-түбү менен кесип салышат. Анан үч жумадан кийин жиби алынып, кандай өзгөрүүлөр бар экендиги аныкталат. Оорулуу химиотерапиядан, дарылоонун 3-6 курсунан өтүп, токко какталат. Дарыгердин каттоосуна туруп, башында бир айда бир жолу, кийин алты ай сайын текшерилип турушу керек. Рактын 1-2-стадиясында чоң операция жасоонун кереги жок. Мындай учурда жеңил операция жасалып, шишик гана алынат да, токко кактап, дарылоо жүргүзүлөт.

ТАБЫПТАРГА КАЙРЫЛУУ ТУУРА ЭМЕС!
Учурда көпчүлүк айымдар “эмчегим сезгенип калыптыр” деп табыптарга кайрылышат. Бул таптакыр туура эмес. Муну менен оорулуу өмүрүн кыскартышы мүмкүн. Убакытты созуп жүрө беришет да, күчөгөндө гана дарыгерлерге кайрылышат. Эч кандай табып эмес, медициналык жол менен гана дарылануу керек.

“ӨТҮШҮП КЕТИШИНЕ ДОКТУРЛАР КҮНӨӨЛҮҮ”
Закир Курбанович менен баарлашкан соң операция жасатканбейтаптардын палатасына баш бактык. Ал жакта онтолоп жаткандарды көрүп зээниң кейийт. Гезиттенбиз деп айтсак, палатадагы алты айымдын бешөө өздөрү тууралуу айтып берүүдөн баш тартышты. Алардын арасындагы Салима (аты өзгөртүлдү) эже гана “сү­рөткө түшпөйм жана атымды өзгөртүп бересиңер” деген шарт менен төмөнкүлөрдү айтып берди:
43 жаштамын. Аксы районунан болом. Мен 3 баланын энесимин. Бала эмгизип жүргөндө эмчегимдин бир каналында сүт чогулуп калып калган экен, оорум ошондон башталыптыр. Ошко барып доктурларга көрүнсөм туура эмес диагноз коюшуп, дарылоону да туура эмес жазып берип коюшкан. Ош-Бишкек деп ары-бери сүйрөлүп жүрө берип, мына 3-4-стадияга өтүп кетти. Менин оорумдун күчөшүнө дарыгерлер күнөөлүү. Операция жасалганына 20 күн болду. Сол эмчегимди толугу менен кесип ташташты. Чачым болсо түшүп, калбай калды. Эми анализдеримдин жыйынтыгы жакшы чыкса экен деп жатам”,- деп бет аарчысы менен көз жашын аарчып жатты. Сүйлөшүп бүткөн соң эжеге тезирээк сакайып, бул күндөрдү унутта калтырып балдарынын жакшылыгын көрүшүн тилеп чыга бердик.

Жашоонун айбатына, жандын кайраты туруштук берет дейт эмеспи. Бул татаал күндөр да өтөт. Келечекте рак оорусун жеңген дары-дармек чыгарына толук ишенебиз. Ага чейин ден соолугубузга өзүбүз кам көрүп, эч кандай дартка моюн сунбайлы.

Бактыгүл Сокушова
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(1)
10.12.2009. 08:51 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
122
Катталган:
15-09-2009
Соӊку аракети:
15-12-2013 17:06
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Эльмира эже тезирээк сакайып кетиниз , балдарыныз сизди чыдамсыздык менен кутушуп жатышат..
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: