Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

«ЖАРАДАР ЖООКЕРЛЕРДИ 8-10 ЖАШТАГЫ БАЛДАР КАРАШЧУ»

№648 3-апрель-9-апрель, 2015-ж


9-Май – Улуу Жеӊиш күнү... Согуш ардагерлери медаль-ордендерин тагынып, бул күндү чыдамсыздык менен күтүшөт. Тилекке каршы, ардагерлердин саны жыл санап азайгандан азайып баратат. Баатыр аталарыбызды өз учурунда урматтап, алардын эрдигин гезитибиз аркылуу баяндап, сиздин жүрөгүӊүздүн түпкүрүндө сакталып калуусун максат кылдык. Азыр бизге жомоктой сезилген Улуу Ата Мекендик согуштун кандуу талаалары ардагердин көз алдында...


«АЛГАЧКЫ СОГУШТУ АТ БАГЫП ЖҮРҮП КӨРДҮМ»
Борборубуздагы ардагерлер пансионунан согуш ардагери, Талас шаарынын 92 жаштагы тургуну Жумабек Көчмуратов атага кокусунан жолугуп калдык. Тыӊ, алдуу-күчтүү ата согуш талаасынан кеп кылып жатса да тамаша аралаштыра сүйлөп, маанайыбызды көтөрүп отурду.
– 1941-жылдын май айларында Казакстандын Акмоло (азыркы Астана) деген шаарына аскердик кызматка кеттим. 6 ай кызмат өтөгөндөн кийин мени, дагы бир топ аскерлерди Воронежге согушка жөнөтүштү.
Барганда эле кыргыз-казактардан турган бир топ жоокерлерди ат багууга бөлдү. Ар бирибизге төрттөн ат бөлүндү, аларды бактык. Багып жаткан аттарды айтылган жерге поезд менен алып барчубуз. 1942-жылдын май айлары болчу, немистердин учактары куштай сызып, биз бара жаткан эшелонду бомбалап киришти. Көптөгөн аскерлер, аттар кызыл кыргын болду. Аман калганыбыз соо аттарды жетелеп, талкаланбаган вагондорго камадык. Поездден алыс жыла албай, ээн талаада калып кеткенбиз. Эптеп жерди тырмалап чөп таап, аттарды тойгузуп жаттык. Темир жол да бузулган, аны эки сутка дегенде оӊдошту. Ал жерде өлгөндөрдүн даректери такталып, үйлөрүнө кара кагаз жиберилди. Алгачкы согушту ошол ат багып жүргөндө көрдүм.

«МЫНА ЭМИ, ЧЫНЫГЫ СОГУШКА АТТАНАСЫӉАР!»
– Он күндөн кийин бизге аскердик форма менен курал берип, «мына эми, чыныгы согушка аттанасыӊар!» дешти. Ошентип Украина фронтуна бөлүндүк. Командирибиз Константин Рокоссовский (Рокоссовский Константин Константинович - советтик жана польшалык аскер кол башчысы. Советтер Союзунун маршалы. 2-дүйнөлүк согуштагы эң мыкты полководецтердин бири. 2 жолку Советтер Союзунун Баатыры) деген киши болчу. Колго түшкөн немистерди «язык» деп коюшчу. Алардан душмандардын аскери, күчтүү техникалары кайда экендигин, алар бизге карай кандай чабуулдарды пландап жатышканы жөнүндө сурап, айттырып алышчу. Бир ирет ошондой «языктарды» кармап келишкен экен, алар эртеси таӊкы саат алтыда немистер бизге артиллериялык чабуул жасаарын айтышты.
Артиллериялык чабуул жарым саат болду. Жер көчүп, окоптор көмүлүп калып жатты. Жарым саат мурун көргөн жериӊди кайра тааныбай каласыӊ. Бомбадан улам дөӊсөө жерлер тегизделип, тегиз жерлер оюлуп калчу. Ракета менен жашыл сигнал бергенде даярданып турдук, кызыл сигнал берилгенде «ураалап» алдыга карай чуркадык. Немистердин окобу менен биздин окоптун аралыгы 100 метрдей эле экен. Согушуп отуруп биринчи күнү эле 30 чакырымдай жерди басып өттүк. Аз эле калыптырбыз, жаӊы аскерлерди алып келип кошушту. Көп өтпөй дагы согуш башталды. Жанымда 6-7 жоокер бар болчу, бир аздан кийин карасам бир-экөө эле калыптыр. Түнү менен окопто жатабыз, эртеӊ менен баягы эле сигнал берилип «атака!» дейт. Өлгөнү өлөт, тирүү калганыбыз ошентип согушуп жаттык.

«ӨЛГӨН ЖЫЛКЫ, МАЛДЫН ЭТИН КУУРУП ЖЕЧҮБҮЗ»
– Кудай эми андай күндү көрсөтпөсүн. Ачка калган учурлар көп болду. Талаада өлгөн жылкы, тоок, уйлардын сандарын кесип келип, кууруп жечүбүз. 1943-жылдын март айында Польшанын Белосток деген шаарына кирип бардык. «Ураалап» чуркап бара жатып жыгылдым. Туруп колумдан ыргып кеткен автоматымды алайын деп кайра жыгылдым. Ошол бойдон эсимди жоготуптурмун. Көрсө, сол жамбашыма ок тийиптир. Кечинде санитарлар согуш талаасын кыдырып жарадарларды чогултуп, өлгөндөрдүн чөнтөгүндөгү аскердик билетин алып кетишчү. Мен толмоч жигит элем, ок тийгенден кийин дагы шишип кеткендиктен «Көчмуратов өлдү» деп жазып, аскердик билетимди алып кетишиптир. Эсиме келип, түнү менен өлүктөрдүн арасында жаттым. Немис аскерлеринин баштыгында арак, сало, нан, кружкасы боло турган. Жергиликтүү тургундар өлгөн немистердин баштыктарын чогултуп алышчу. Ошентип чогултуп жүргөндөрдүн бири мени таап алып үйүнө алып барды. Ал жерде мен сыяктуулар көп экен, керебетке жаткырып жаныбызга бир чака менен дагараны коюп койду. Бизди карап 8-10 жаштагы балдар-кыздар гана жүрдү. Азыр силер уй чычып койсо жийиркенесиӊер, ал кезде ошол өспүрүм балдар биздин жараатыбыздан аккан кандарды чакалап төгүшчү.

«НЕМИСТИН ОГУНАН ЭМЕС, ТАМАГЫН ЖЕП ӨЛГӨНДӨР ДА БОЛГОН»
– Жараатым оор болгондуктан Москвада 4 ай дарыланып, 1944-жылы кайрадан согушка кирдим. Бир ирет калыӊ туман каптап, биз немис аскерлери менен аралашып калдык. Андай жерде атышуу жок, «штыковой бой» деп коёт. Куралыӊ менен чаап, сайып кете бересиӊ. Ошол учурда мени далыга чаап кетишти. Азыркыга чейин оӊ далым иштебейт. Германиянын бир шаарына барганда кайсы үйгө кирбе ысык тамагы даяр экен. Бизден мурун ал шаарга кирип барган жоокерлердин көбү тамактан ууланып өлүшүптүр. «Уу кошулуп жасалган тамактар, аны жебегиле» деп эскертип жатышты. Ачкабыз, эскертүүгө карабай ал тамактарды жеп алып өлгөндөр да көп болду.

«БЕРЛИНГЕ БИРИНЧИ БОЛУП КИРГЕНБИЗ»
– 1945-жылы 5-майда Рокоссовскийдин армиясы Берлинге биринчилерден болуп киргенбиз. Немистер болгон алтын, зер буюмдарын чыгарып беришчү. Үч күндөн кийин бизди кайра шаардан чыгарышты. Жерди казып, чуӊкурга кирип жаттык. Эртеӊ менен ойгонсок күн башкача, айлана тынч, баары шаӊдуу. «Жеӊиш!» деп кыйкырып, бири-бирибизди кучактап ыйлап жаттык. Өзүбүзгө тийиштүү буюмдарыбыздын жанына командирлер бирден алтын саат коюп коюшуптур. Анан 3-4 жоокерди дайындап, «кийим-кече, кездеме алып келесиӊер, аскерлер ата-энесине посылка салсын» деп Берлинге жиберди. Тапкан нерселерин көтөрүп келип жатышты. Эмне экенине карабай эле ар бир аскерге 10 килограммдан бөлүп беришти. Мен да алардын катарында Берлинден Таласка 10 килограмм кийим-кече жибергем.

«12 БАЛАЛУУ БОЛДУК»
– Согуш аяктаганда аскерлерди үйүнө бир айга жибере башташты. Алгач мурда мугалим, агроном болуп иштегендер кетти. Алардан кийин мага окшоп 2-3төн ашык жарадар болгондор кеттик. Согуштан келсем апам, бир туугандарым мен жиберген немистердин кийимдерин кийип оӊуп калышыптыр. «Таластын аскер комиссариатында иште» дешкенине карабай «эрежени бузбайын, аскердик кызматымды бир жолу жыйынтыктап келейин» деп кайра кеттим.
Ошентип аскерден 1946-жылы апрель айында келдим. Үйлөнүп-жайланып, кемпирим экөөбүз 12 балалуу болдук. 9 жыл мурун байбичемдин көзү өтүп кетти. Уул-кыздарымдын колундамын. Учурда 4 кыз, 4 уулум бар. Алардын ар биринен төрт-бештен неберелерим бар. Кудайга, жашоомо, өкмөткө ыраазымын, жыл сайын курортто эс алдырып, 18 миӊ сомдон пенсия берет.
Каарманыбыз кайра-кайра «алдын ала айтып койсоӊор болмок, мен орден-медалдарымды жаныма алдырып турмакмын»,- деп тынчсызданып жатты. Жумабек ата, сиз өзүӊүз биздин калыӊ журтка сыймыктанчу медалсыз. Ушул кайратыӊыздан тайбай, биздин көкүрөгүбүздө тирүү медаль болуп жанып жүрө бериӊиз.

Уулбү Каныбекова
koom@super.kg



"Немистердин огунан эмес, тамагына ууланып өлгөндөр көп болду"

Автор: Наргиза Бекжанова
Оператор: Кайрат Сарбагышов

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  5 
Комментарийлер(20)
Медиа-портал
03.04.2015. 20:39 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
390
Катталган:
05-10-2014
Соӊку аракети:
23-06-2018 19:10
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жалал-Абад
+5
Чон ата чон элелерибиз бар болушсун сиздер биз учун жан аябадыныздар бизге азыркы тынч жашоону тартуу кылдыныздар сиздерге таазим.
Медиа-портал
03.04.2015. 20:59 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
257
Катталган:
22-02-2012
Соӊку аракети:
08-07-2016 03:09
Жынысы:
Белгисиз
+5
Den sooluk bersin Allah! Siler bolbosonor biz jok bolmokpuz

Super TV
04.04.2015. 02:03 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
0
Катталган:
11-12-2014
Соӊку аракети:
23-09-2016 05:10
Жынысы:
Белгисиз
+3
Ден-соолугунуз чын болсун, еч качан согуш болбосун.
Super TV
04.04.2015. 02:51 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
19
Катталган:
05-02-2015
Соӊку аракети:
10-06-2015 04:59
Жынысы:
Белгисиз
+3
ДАНК АТАБЫЗГА!!!!дагы деле энергиялуу экени корунуп турат,денсоолукта болунуз эч оорубай бактылуу карылык доорун сурунуз.карыган чон ата апаларыбыз согуш мезгилиндеги кыйынчылыктарды айта келишсе ыйлагым келе берет.согуштан калган карыларыбыз аман болушсун!!!
Super TV
04.04.2015. 04:56 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
36
Катталган:
07-11-2011
Соӊку аракети:
10-03-2017 20:54
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
+3
Сиздер эч качан унутулбайсыздар.
Медиа-портал
04.04.2015. 09:52 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
93
Катталган:
04-05-2013
Соӊку аракети:
05-05-2016 03:21
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
москва
+3
тизе бугуп таазим етебиз Аман болунуздар ардагерлер...сиздер бар биз жарык жашоодо омур суруп жатабыз...денсоолукта болун ардайым..
Медиа-портал
04.04.2015. 19:11 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
620
Катталган:
05-11-2011
Соӊку аракети:
19-06-2018 18:27
Жынысы:
Белгисиз
+3
коз тийбесин чон атанын ден-соолугу чын болсун.айткандарын угуп чын эле ыйлгын келет экен.бар болунуз!
Super TV
04.04.2015. 20:11 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
7
Катталган:
16-12-2013
Соӊку аракети:
26-09-2018 03:45
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
токтогул
+3
Соз жок кыйын кишилер
06.04.2015. 09:49 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
35
Катталган:
04-06-2014
Соӊку аракети:
13-07-2015 14:28
Жынысы:
Белгисиз
+1
Бизге жаркын келечек тартуулаган сиздей аталарга терен таазим!!!
06.04.2015. 11:48 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
60
Катталган:
01-10-2014
Соӊку аракети:
22-09-2018 08:35
Жынысы:
Белгисиз
+1
Бар болунуз,омурунуз узуун болсун.Биз сиздер менен сыймыктанабыз.
06.04.2015. 12:25 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
216
Катталган:
08-12-2014
Соӊку аракети:
05-01-2017 19:43
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Успешный леди !
+1
Атакенин омуру узун,ден-соолугу чын болсун! Эч качан соогуш болбосун!
Super TV
06.04.2015. 20:27 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
10-02-2014
Соӊку аракети:
12-01-2018 15:57
Жынысы:
Белгисиз
+1
Сиз биздин сыймыгыбыз болосуз.Омурунузго кудайым дагы омур берсин неребе чеберелериниздин убайын корунуз.
07.04.2015. 08:43 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
15
Катталган:
10-03-2015
Соӊку аракети:
30-06-2018 05:08
Жынысы:
Белгисиз
+1
Окуп атып кино көргөндөй эле болдум.
09.04.2015. 17:21 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
0
Катталган:
12-07-2014
Соӊку аракети:
31-07-2015 10:10
Жынысы:
Белгисиз
+1
Patriot...kg,чын эле... кино коргондой эле болот экенсин,окуп.
09.04.2015. 14:30 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
20
Катталган:
01-11-2012
Соӊку аракети:
21-11-2018 12:58
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Алыс жактарда...
+1
Аллах таалам сизге ден соолук берсин атаке! Кандай гана эрки кучтуу, кайраттуу адам! Мына ушулар оз убагынын чыныгы эр журок, патриоттору! Сизге таазим!!!
10.04.2015. 07:06 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
117
Катталган:
09-03-2015
Соӊку аракети:
27-09-2018 22:00
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан
0
Коп жашаныз .
11.04.2015. 18:30 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
177
Катталган:
14-12-2012
Соӊку аракети:
17-11-2018 14:55
Жынысы:
Белгисиз
0
Кагылайын аталар
11.04.2015. 18:41 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
87
Катталган:
04-04-2015
Соӊку аракети:
20-11-2018 22:13
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ошингтон
0
Аталар ар дайым тируу биз учун
13.04.2015. 03:09 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
11
Катталган:
29-03-2015
Соӊку аракети:
10-12-2015 19:45
Жынысы:
Белгисиз
0
Аллахым узак омур берсин
14.04.2015. 15:14 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
421
Катталган:
11-09-2010
Соӊку аракети:
19-11-2018 21:39
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Белгисиз Арал
0
Кандай наамдары, медальдары бар экенин жазсанар болмок. Кантип билсе болот?
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21503;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: