Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ЧОКМОРОВ БАШКЫ РОЛДУ ОЙНОГОН "ЖЕТИНЧИ ОК" ТАСМАСЫН КӨРСӨТҮҮГӨ ӨЗБЕКСТАНДА ЭМНЕГЕ ТЫЮУ САЛЫНГАН?

№654 15-май-21-май, 2015-ж


«Кыргыз өӊү Чокморовдун өӊүндөй» деп келбетине таланты жуурулушкан инсанга суктанып айткан акындардын сөзү бекеринен эмес. Али Хамраев тарткан «Жетинчи ок» фильминде башкы образга алынып калышына биринчи кезекте Сүймөнкулдун келбети роль ойногонун кинорежиссёр жашырбайт. «Аны биринчи жолу «Ысык-Көлдүн кызгалдактары» фильминен көрүп, чыныгы эркектик келбетти, сейрек кездешүүчү талантты байкадым, ошондон кийин башкы ролго чакырдым», - дейт Хамраев. Төмөндө «Жетинчи ок» тасмасы жана аны тарткан Али Хамраев туурасындагы сөз орун алсын.

Жанры – Боевик, вестерн
Режиссёру – Али Хамраев
Сценарийин жазгандар – Андрей Кончаловский, Фридрих Горенштейн
Оператору – Александр Панн
Тарткан өлкө – СССР, «Өзбекфильм» киностудиясы
Тартылган жылы – 1972-жыл
Ролдордо – Сүймөнкул Чокморов, Дилором Камбарова, Хамза Умаров, Нурмухан Жантурин, Талгат Нигматулин, Болот Бейшеналиев жана башкалар

СЮЖЕТИН ЭСКЕ САЛАБЫЗ
Советтик доор келиши менен Орто Азияда басмачылар менен кармаш катуу күч алган. Кинорежиссёр Али Хамраевдин кыргыздын кайталангыс таланттуу уулу Сүймөнкул Чокморов башкы ролду ойногон «Жетинчи ок» тасмасы мына ошол жылдарга барып такалат. Райондун борборунан келген отряддын командири, милиция кызматкери Максумов кол алдындагылардын баарынын басмачы Хайрулла тарапка өтүп кетишкенин көрөт. Отряд жайгашкан жерге келсе, жалгыз гана Хашимов калган. Аӊгыча паранжы жамынган Айгүл аттуу жаш кыз жакында Хайруллага аял болорун, аны беш-алты адам келип алып кетерин, куткарып калуусун өтүнүп Максумовго келет. Кыз кеткен соӊ командир тапанчасына алты ок салып, жетинчисин Хайруллага багыштап фуражкасынын ичине катып алат. Андан соӊ отрядын куткаруу максатында Хайрулланын колуна түшүп берет. Отрядына кайрылып, басмачылардын күнү жакында бүтөрүн айтса, ага ишенбегендер командирин баса калып тепкилешет. Ошентип Максумов достору Исмаил, Хашимовдун жардамы менен душмандарын талкалап качып чыгат. Биринчи аялы менен качып бара жаткан Хайрулланы командир чын эле катып койгон жетинчи огу менен жайлайт. Эӊ өкүнүчтүүсү, он гүлүнүн бир гүлү ачыла элек Айгүлгө да ок жаӊылат.

РЕЖИССЁР КИНО ТУУРАЛУУ...
«Жетинчи ок» шедеврин жараткан кинорежиссёр Али Хамраевге 16-майда Бишкекте өтчү «Ак илбирс» улуттук киносыйлыгынын тапшыруу аземинде «Дүйнө кинематографиясына кошкон салымы үчүн» сыйлыгы тапшырылат. Бул күндү утурлай биз кинорежиссёр менен интернет аркылуу байланыштык. Баарлашуу ары кызыктуу, ары динамикалуу болду. 78 жаштагы режиссёрдун Түркиянын, Орусиянын аэропортторунан кат жазууга үлгүрүп жатканын, алдыда дүйнөнүн ар бурчунда жасай турган иштери пландалганын, жаштардай эле интернет айдыӊында активдүү экенин билип, ыраазы болдум.

– «Жетинчи ок» фильмин көргөндө оюӊузга эмне түшөт?
– Ал кинону карап отуруш мен үчүн оор. Башкы ролду ойногон Сүймөнкул Чокморов, Болот Бейшеналиев, сценарийин жазган Фридрих Горенштейн азыр жок. Бир кездеги жоро-жолдошторду эскерип, улутунуп алам. Ошол эле учурда сүйүндүргөнү – алар экранда өмүр бою жашашат.
– Ал кинону азыр тартсаӊыз кандай болот эле?
– Америкалык мыкты каскадёрлорду алып келмекмин. Фильмди тартып жатканда менде 3 гана каскадёр бар болчу, алар деле жыргатышкан эмес, дайыма мас абалда жүрүшчү. Бардык мушташтарды өзүм койгом. Анда менин жалындаган жаш курагым, жаӊычылдык киргизгим келип, изденүүдөн чарчачу эмесмин.
– «Чокморов трюктарды өзү аткарчу» дешет, ошондойбу?
– Ооба, ал дублёрдун аткарганына ыраазы болчу эмес. Бардык трюктарды өзү аткарган. Жадакалса Сүймөнкул минип киного тартылган аты да ага көнүп алган, дайыма жанында жүгөнсүз жүрө берчү. Кино тартылып бүткүчө Сүймөнкул экөөбүз эски үйдө чогуу жашадык. Короодо жылдыздардын алдында бир топко сүйлөшүп, анан уктачубуз. Эртеӊ менен сууга түшүп келип, ысык тандыр нан менен чай ичип алып съёмкага жөнөчүбүз. Съёмкада кичинекей уулу Бактыгул да чогуу жүрдү.
– «Тартуу учурунда Чокморовду массовка катуу тепкилешкен, ошондон улам оорусу күчөп кеткен» деген имиштерге кошуласызбы?
– Катуу сабалган дегенге кошулбайм, гриммдин жардамы менен ошондой образ көргөзгөнбүз. Бул съёмкадан он жыл өткөндө көз жумду. Сүймөнкул экөөбүз бир туугандай элек. Ал катуу ооруп калганда мен Италиядан ар кандай дары-дармек салып жиберип турдум. Анын бул жарыктан эрте кетиши мен үчүн орду толгус жоготуу болду. Анткени ал менин далай фильмдеримде башкы ролду ойношу керек эле. Сүрөтчү катары да мыкты талант болчу.
– Эмне үчүн Тажикстанда тартылган?
– Мен ага чейин Исфарада жети кино тарткам. Ал жерде мага керектүү чөл, талаа, кызгылт тоолор көп болчу.

  • Фильм Тажикстандын Исфара шаарында тартылган.
  • Тасмага казак, тажик, өзбек, түркмөн, кыргыз актёрлору катышкан.
  • Сүймөнкул Чокморов «Жетинчи ок» тасмасына чейин 1969-1970-жылдары Али Хамраевдин «Өзгөчө комиссар» фильминде башкы ролду ойногон.
  • Айгүлдүн ролун аткарган Дилором Камбарова «Жетинчи ок» тасмасынан кийин атактуу болуп кеткен.
  • Фильм акыркы жылдары Мексика, Голландия, Түркия, Норвегия, Польша, Францияда да көрсөтүлүп жатат.
  • Тасманы Орусия телеканалдары тез-тез көрсөткөнү менен, Өзбекстанда таптакыр тыюу салынган. Анткени жергиликтүү эл «коммунисттердин колуна мылтык карматып, биздин мыктыларды атышкан» дешет.
  • Өзбекстанда басмачылардын башчысы Хайрулланын эстелиги бар.

КИНОРЕЖИССЁР ТӨРӨЛГӨНДӨН КИЙИН АТАСЫ КАМАЛЫП КЕТКЕН
Белгилүү советтик режиссёр 1937-жылы 19-майда Өзбекстандын Ташкент шаарында жарыкка келген. Эки улуттун өкүлүнүн ортосунан жаралган талант десек болот. Атасы тажик, апасы украин. Апасы Анастасия «актриса болом» деп ак эткенден так эткени менен, ою ишке ашпай калган экен. Атасы тажик-өзбек элинин актёру, сценаристи, кинодраматургу болгон. Бир нече тасмаларда башкы ролдорду жараткан.
Режиссёр төрөлгөндөн кийин эле атасы 1937-жылы репрессиянын учкундары менен камакка алынып, эки жылдан соӊ бошотулган. Камактан чыккандан кийин деле көп жашаган эмес. 1942-жылы Улуу Ата Мекендик согушта курман болгон. Ал мезгилди өзү мындайча эскерет:
«Апам кара кагаз алганда такыр ишенген жок. Биз кыйынчылыкта жашадык. Үйдөгү буюм-тайымдарыбыздын баарын нан алыш үчүн сатып жаттык. Бирок атамды келет деген апам анын пальтосун, шляпасын, костюмун сатпай, шкафта сактачу».

УЧУРДА ИТАЛИЯДА ЖАШАЙТ
Ошентип канында актёрлук таланты бар Хамраев 1961-жылы ата-энесинин жолун жолдоп ВГИКти аяктап, Ташкентке келип «Өзбекфильм» киностудиясында иштеп калган. «Апапак илегилектер» («Белые, белые аисты») тасмасынан кийин колунан иш келерин байкаган жетекчилик революция тууралуу ленталарды тартууга ишеним көрсөтүп, «Жетинчи ок» («Седьмая пуля»), «Жан сакчы» («Телохранитель»), «Өзгөчө комиссар» («Чрезвычайный комиссар») деген тасмаларды биринин артынан экинчисин тарткан. Учурда Италияда жашайт. Италияда жашап жараткан эмгеги катары 1998-жылы тартылган «Бо Ба Бу» тасмасын атоого болот.
Союз тарагандан кийин Микеланжело Антонионинин чакыруусу менен баатыр Тамерландын тарыхын экрандаштыруу үчүн Италияга сапар алат. Темирлан туурасындагы тасма тартылбай калган, бирок ошондон кийин Италияда жашоону туура көргөн.
Италияда жашаган кинорежиссёрго баары бир Орто Азия жакын. Ташкент, Астана, Дүйшөмбү, Бишкек шаарларында өзүн жакшы сезет.
Эки кызы, бир уулу бар. Жубайы Кытайда төрөлгөн уйгур кызы, кинорежиссёрдун бир нече фильмдерине тартылган.
«Ак илбирс» улуттук киносыйлыгын алууну толкундануу менен кабыл алган кинорежиссёр мурун үй-бүлөсү менен эс алганы Ысык-Көлгө көп каттаганын айтат. Ар бир келишинде достору Төлөмүш Океев, Болот Шамшиев, Болот Бейшеналиев беш бармак жасап тосуп алып, майрамга айлантышканын мактануу менен эскерет.

Сүйүн Кулматова
star@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  1 
Комментарийлер(3)
22.05.2015. 09:38 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
191
Катталган:
20-09-2014
Соӊку аракети:
22-04-2016 11:38
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кереметтүү Көк-Арт өрөөнү.
+7
Ал ак чачтар кара болчу көмүрдөй,
Жаркын талант чайпалбай да төгүлбөй.
Элестелип бүт дүйнөгө таркады,
Кыргыз өңү Чокморовдун өңүндөй.
23.05.2015. 15:04 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
121
Катталган:
22-10-2013
Соӊку аракети:
19-12-2017 20:25
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан.
0
Мага жаккан эн сонун кинолордун бири. Мурда мектеп окуучуларына ушундай кинотасмаларды клубда корсотуп турчу. Суймонкул Чокморов улуу талант, анын ролдору дайым эсте.
19.06.2015. 20:21 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
08-05-2015
Соӊку аракети:
05-08-2015 23:00
Жынысы:
Белгисиз
0
жетинчи ок киносун кошуп коюнуздарчы сураныч
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: