Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

КАРДИОЛОГ КЕҢЕШ БЕРЕТ

№660 25-июнь-1-июль, 2015-ж


Ооруган адамдардын көбү врачка дароо көрүнбөй «айдоо бүтсүн» же « мал жайлоодон келсин» деп коёт. Минтип ден соолукту баалабастыктын аягы жаман болуп бүтүшү мүмкүн. Бүгүн жүрөк-кан тамыр оорусу барлар жайында өлүмгө эмне үчүн көп дуушар болушун сөз кылабыз. Суроолорго Бишкектеги дарт аныктоо жана кеңеш берүү эмканасынын башкы дарыгери, медицина илимдеринин кандидаты, кардиолог АБДИМИТАЛИП ХАЛМАТОВ жооп берет.

 

КАЙСЫ АЗЫКТАРДЫ КӨБҮРӨӨК ЖЕШ КЕРЕК?

– Жайында жүрөктүн иштешин жеңилдетүүчү азыктар бар дешет. Алар кайсылар?

Света, 45 жашта, Ош.

– Жүрөктүн иштешин жеңилдетип, кан тамырлардын тартылышынын (спазм) алдын алуучу азыктар булар:
Петрушка. Мунун 1 чай кашык ширеси артериалдык кан басымды ылдыйлатат.
Помидор жана андан жасалган жашылча салат. Помидордо жүрөктүн иштешин жакшыртуучу магний бар.
Сары өрүк. Бул жемиш калийдин булагы. Ширеси кан басымды төмөндөтөт. 1 күндө 200-250 грамм ичүү жетиштүү.
Капуста. Анда кан тамырларды тазалоочу C витамини жана башка заттар бар. Ширеси кан басымды төмөндөтөт.
Сарымсак. Күнүгө 1-2 тишчеден жеп жүрсө, кан айланууну жакшыртып, кан тамырлардын тартылышынын алдын алат.
Ал эми майлуу жана ышталган, туздалган, куурулган тамактарды жебей, сыра, кофе жана ичимдиктерди ичпөө зарыл. Жашылча-жемиштерге, диеталык тамактарга басым жасоо туура.

ЫСЫКТА НЕГЕ ЖҮРӨК ООРУКЧАНДАР КӨП КАЗА ТАБАТ?
– Жакында эле апамдын жүрөгү ооруй тургандыгы так аныкталды. Жайында андай оорукчандардын өмүрүнө көп коркунуч келерин билдик. Ага ысыкта иштөөгө болбойбу?

Калима, 46 жашта, Бишкек

– Аптап жүрөк-кан тамыр оорусу барларга терс таасир тийгизет. Мисалы, стенокардия, гипертония, инсульт менен жабыркагандарга. Анткени ысыктан улам кан тамырлар кеңейип, кан басым кескин төмөн түшүп кетиши мүмкүн. Ысыктан аба кургап, кычкылтектин жетишсиздиги да күтүлөт. Ушулардын айынан жүрөктүн пристубуна кабылгандардын саны өсөт. Андыктан алар аз кыймылдоолору оң. Огороддо иштейм десе, анда эртең мененки жана кечки салкында 1 сааттан иштесе болот. Бирок ийилип, башты кечке салаңдатып иштөөгө болбойт. Мындай абалда башка (мээге) кандын барышы бузулуп, баштын оорусу жана айлануусу күтүлөт. Адам жыгылып калуусу жана эсин жоготушу ыктымал. Эгер жүрөктүн кагышынын катуулашы, баш айлануу сезилсе, дароо салкынга кирип жатуу, сунушталган дарысын ичүү керек. Кокус эси ооп калса, анда жерге башын ылдый, бутун өйдө кылып жаткызып, нашатырь спиртин жыттатуу кажет. Ал жок болсо бетин муздак сууга жуу керек. Абалы оор болсо "Тез жардам" чакырыңыз. Жүрөк пристубу кармаса, нитроглицерин таблеткасынан бирди тилинин алдына салуу сунушталат.

СУУСУНДУКТУ КӨП ИЧҮҮ ӨЛҮМГӨ ЖЕТКИРЕБИ?
– Суусундукту көп ичүүдөн бөйрөк менен кошо жүрөккө да күч келип, адам көз жумат дешет. Канчалык чындыгы бар? Дарбызды да көп жегенге болбойбу?

Жамил, 50 жашта, Жалал-Абад.

– Өнөкөт жүрөк оорусу барлар суусундукту чектен ашык ичпөө керек ( 1 күндө 1,5 литрдей). Дарбыздын курамынын 90 пайызга жакыны суудан тургандыктан, аны да суусундуктардын катарына кошууга болот. Аны 1 күндө 500-700 граммга чейин гана жегенге уруксат. Жүрөгү оорукчандардын жүрөгү алсызыраак келип, жыйрылып иштеши начар. Суусундукту көп ичкенде алар канга барып кошулуп кандын көлөмүн көбөйтөт. Алсыз жүрөккө анча канды иштетүүдө күч келет. Бөйрөк да көбөйгөн заараны чыпкалап иштетүүгө жетишпей сезгенет. Дегеле адамдын өнөкөт оорулары да козголот. Булардын айынан адамда аба жетишпей жөтөлөт, ичинде жана буттарында шишик пайда болот. Ал тургай жүрөгү токтоп калышы да мүмкүн.
Айта кетчү нерсе, жүрөгү оорукчандар дамамат заара кубалоочу дары-дармектерди ичип жүрүшкөндүктөн, жайында алардын дозасын азайтып ичүү же убактылуу ичпөө боюнча врачына кеңешүүлөрү зарыл.

ЖҮРӨК КЕМТИГИ БАРЛАРДЫ КАНТИП БАГУУ КАЖЕТ?
– Баламдын тубаса жүрөк кемтиги бар. Күн ысыгандан бери абалы начарлап кетти. Катуу ооруп калбоосу үчүн кантип кам көрө алам?

Гүлнура, 34 жашта, Токтогул.

– Жүрөк кемтиги (порок сердца) тубаса жана кийин пайда болгон деп 2ге бөлүнөт. Кандай түрү болбосун андай балдарды карап-багууга карата кеңештер бирдей.
Ысып турган балага өтө муздакты (суусундук, балмуздак жана башка) берүүгө болбойт. Анткени бул өнөкөт ангинасы барлардын оорусун козгойт. Жүрөктүн иштешине да терс таасир тийгизип, оорусун курчутуп жиберет. Балмуздак же муздак суусундукту алгач бөлмө температурасында коё туруп, анан берүү оң.
Спорттук ийримдерге барууну азайттыруу. Анткени машыгып жатып суусайт, суусундукту көп ичүүдөн жогоруда сөз кылгандай абалы начарлайт.
Бийик эмес тоого же көлгө алып барып, эс алдырса болот.
Кан басымы жогоруларга тоого чыгууга болбойбу?

– Менин эжем жогорку кан басым оорусунан жапа чегет. Врачтар аны бийик тоого чыкпа дешиптир. Чыкса кандай жапа чегиши мүмкүн?

Ханзада, 26 жашта, Бишкек

– Жүрөк-кан тамыр оорулууларга бийик тоого чыгууда ал жердеги кычкылтектин жетишсиздиги (аба суюк) коркунуч туудурат. Ошондуктан оорулууларда жүрөк пристубу жана кан басымдын кескин жогорулап кетүү коркунучу жаралат. Башкача айтканда, деңиз деңгээлинен 1500-2000 метр жогору тоолорго чыкпоо сунушталат. Ал эми бийик тоолордо төрөлгөндөр ал жердин шартына көнүп калышат.

БИЛИП АЛ

САБИЗ НЕГЕ ЖАРЫЛЫП КЕТЕТ?
Жайында кээде жамгыр күндө жаап жерди нымдаштырат да, анан 15-20 күн жаабай, жер кургап кетет. Жер абдан нымдашканда сабиз күчтөнүп өсө баштайт. Түбү да чоңоюуга өтөт. Жер кургаганда деле сабиздин түбү чоңоюусун аздан улантат, бирок нымдын жетишсиздигинен клеткалары майда болуп калат. Качан жамгыр жааганда же сугарганда клеткалары сууга толо баштайт, бирок клеткалар майда болгондуктан жарылып кетет. Демек, жарылуусунун башкы себеби – сабизди абдан суусатып туруп кандыра сугаруу. Андыктан убак-убагы менен жетишерлик өлчөмдө сугаруу кажет. Күздө сугарууну казып алардан 1 ай мурун токтотсо, сабиз кышында бузулбай жакшы сакталат.

АШ СОДАСЫНЫН, ТУЗДУН ЖАШЫЛЧАЛАР ҮЧҮН ПАЙДАСЫ
Горчица (татымал). Жөөктөгү капуста, болгар калемпирлеринин арасына горчица упасын (порошок) чачып койсо, аларга курттар, үлүл жолобой калат.
Аш содасы. Бадыраңдар өсүп жатканда жалбырагы саргайып кетпеши үчүн алдын алып 10 литр сууга 1 аш кашык сода кошуп аралаштырып, сабагынын түбүнө аздан куюп коюу кажет.
Айран. 2 литр айранды 10 литр сууга кошуп, бадыраңдардын жалбырактарына чачса, саргайбайт.
Туз. Хренди түп тамырынан бери жок кылуу максатында кетмен менен чаап салсаң деле кайра түбүнөн өсүп чыга берери маалым. Минтип кыйналбай аны түбүнөн чаап туруп, үстүнө туздан чачып коюу керек.
10 литр сууга 100 грамм тузду салып эритип алып, аны пиязга чачса, курт-кумурска жолобойт.
Кызылчага туз эң жакшы азык болуп бере алат. Ал үчүн 100 грамм тузду 10 литр сууга салып, эритип, кызылчалардын түбүнө аздан куюп чыгуу кажет.

БАДЫРАҢДЫ АЛАЧЫКТА ӨСТҮРҮҮ
Эгер бакчаңыз чакан болуп, бадыраң өстүрүү үчүн жер тартыш болуп жатса, анда аны алачык түрүндө өстүрө аласыз. Мында бадыраңдын сабагы жерге узунунан эмес, тигинен өйдө сойлоп өсө турган болот. Алгач бадыраң өстүрүлө турган жерди айланта чийип белгилеп аласыз. Анан белгиленген жердин дал ортосуна узундугу 3 метрдей келген темирди (труба) же катуу шыргыйды жерди казып, шамалда кыйшайып калбай тургандай кылып бекем орнотосуз. Эми айлананын 4 жерине катуу шыргыйлардан жакшылап орнотуп, алардын башын ортодогу шыргыйга бириктирип байлайсыз. Жыйынтыгында алачык формасы келип чыгат. Шыргыйлардын ар жеринен жип же зым менен чырмап чыгасыз. Анан алачыкты айланта жерди казып, топурагын жумшартып бадыраңдын уругун сээп, өстүрө бересиз.

Канымжан Усупбекова
kenesh@super.kg



Аптап жүрөк оорусу барларга терс таасирин тийгизет. Сактануунун жолдору

Автор: Максат Орозумбетов
Оператор: Мелис Маматкулов

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(1)
Медиа-портал
29.06.2015. 22:04 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
288
Катталган:
05-10-2014
Соӊку аракети:
23-06-2018 19:10
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жалал-Абад
0
Пайдалуу кенеш учун чоон рахмат.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: