Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

АЙЛАН КУРДИ – КАЧКЫНДАР ТРАГЕДИЯСЫНЫН СИМВОЛУ

№677 23-октябрь-29-октябрь, 2015-ж


Жээкте уктап жаткандай болуп наристе жатат. Бирок ал уктап жаткан жок, ал өлгөн. Анын денесин толкун жээкке сүрүп чыгарып салган. 2-сентябрда Түркиянын курорт шаары болгон Бодрумдун пляжына сириялык баланын сөөгү чыгып калган ушундай сүрөттөр тынч жаткан дүйнө элин дүрбөлөӊгө салды. Ошондон бери 3 жаштагы Айлан Курдинин өлүмү чоӊ талкуу жаратып, анын тагдыры качкындар трагедиясынын символуна айланды.

АЙЛАН КУРДИ КИМ БОЛГОН?
Пляжда көмкөрөсүнөн түшүп өлүп жаткан чолок шымчан бала – Сириянын Кобани шаарынын 3 жаштагы тургуну Айлан Курди. Анын да үй-бүлөсү башка жүз миӊдеген мекендештери сыяктуу өлкөсүндө болуп жаткан согуштан улам айласыздан башка өлкөгө журт которушкан. Алар алгач коӊшу Түркияга качып барышкан. Айландын атасы Абдулланын 20 жыл мурун Канадага көчүп кеткен эжеси Тима Курди инисинин үй-бүлөсүн Канадага алып өтүүгө, качкын статусун алып берүүгө аракет кылган. Бирок Канаданын бийлиги аларга баш паанек берген жок.

Андан соӊ Абдулла деӊиз аркылуу мигранттарды ташыган контрабандисттерге акча берип, Европа аркылуу кетүүгө аракет кылган. 1-сентябрь түнү Абдулла, аялы Рехан жана уулдары 5 жаштагы Галип менен 3 жаштагы Айлан Түркиядан Грециянын Кос аралын көздөй Эгей деӊизи аркылуу сапар алышкан. Жолго чыккандан көп өтпөй аларды жана башка мигранттарды алып бараткан ичинде 23 кишиси бар 2 кайык чоӊ толкундардан улам көмкөрүлүп кетип, 12 киши сууга чөгүп каза болгон. Алардын арасында Айлан, анын агасы жана энеси да бар. Бул окуядан кийин кишилерди контрабандалык жол менен ташып өтүүгө шектелип сириялык 4 киши кармалган. Алар Айлан жана аны менен кошо каза болгон 11 мигранттын өлүмүнө айыпталышууда.

СИРИЯДАН КАЧКАНДАРДЫН САНЫ 4 МИЛЛИОНДОН АШТЫ
Сирияда согуш башталгандан бери өлкөсүнөн качкан бозгундардын саны 4 миллиондон ашты. Ошондой эле өз үйүн таштаган 7,6 миллион сириялык жаран өлкөсүнүн аймагынан чыгып кете албай жүрүшөт. Качкындардын 2 миллионго жакыны Түркияда, 600 миӊден ашууну Иорданияда, калгандары Египет, Ирак жана Ливанда баш калкалашууда. Жыл башынан бери согуштан жана жакырчылыктан качкан 500 миӊдей адам Европага келген, бул сан күндөн күнгө өсүүдө.

Жакшы жашоону издеп жүргөндөрдүн арасында Курдилердин үй-бүлөсүнүкүнө окшош тагдырларга кабылып же ит-кушка жем болгондор да көп. Миграция боюнча эл аралык уюмдун маалыматына караганда, 2014-жылы Жер Ортолук деӊизден өтүүдө 3072 адам каза болгон же дайынсыз жоголгон. Ал эми ушул жылдын башынан бери Европаны көздөй агылган 2657 мигрант деӊизге чөгүп өлдү. Жыл башынан бери Жер Ортолук деӊизди 350 миӊден ашуун адам сүзүп өткөн.

ДҮЙНӨДӨ
БУУнун маалыматына караганда, 2014-жылы дүйнөдө качкындардын саны 60 миллион кишиге жеткен. Качкындардын көбөйүшүнө Сириядагы согуш, Ирак, Украина, Судан, Нигерия жана башка өлкөлөрдөгү кризис себеп болууда.

КЫРГЫЗСТАНДА
Эмгек, миграция жана жаштар министрлигинин качкындар менен иштөө бөлүмүнүн жетекчиси Чыӊгыз Сарыбаевдин билдиришине караганда, 2015-жылдын 1-октябрына карата Кыргызстанда Ооганстан, Сирия жана Украинадан келген 187 качкын бар. Мындан сырткары документ тапшырып, бирок качкын статусун ала элек 166 киши бар. Сириядан келген 54 адам качкын статусун алуу үчүн кайрылган. Качкындарга мамлекет тарабынан качкын деген документ эле берилет, аларга башка жардам берилбейт. Кааласа качкын статусун алган соӊ 3 жылдан кийин жарандык алуу үчүн президенттин алдындагы жарандык алуу комиссиясына кайрыла алышат.

«ООГАНСТАНГА КАЙРА КАЙТПАЙМ»
«Ооганстандан 1992-жылы келип, жакында Кыргызстандын жарандыгын алганы турам» деген 50 жаштагы Омар Кыргызстанга качан, кантип келип калганын айтып берди:
– Мен Орусиянын Краснодар шаарында Жогорку аскер авиациялык окуу жайын аяктагам. 1984-жылы окууну аяктаган соӊ Ооганстанга кайтып барып, 5 жыл аскер учкучу болуп кызмат өтөгөм. Ал убакта өлкөдө жарандык согуш жүрүп жаткан. 1989-жылы мен башкарган истребителге моджахеддердин огу тийип, жерге кулап жарылып кеткен. А мен ийинимден жаракат алып, парашют менен секирип кетүүгө үлгүргөм. 3 ай госпиталда дарыланган соӊ Кабулдагы терроризм жана баӊги бизнесине каршы күрөшүү бөлүмүнө которулдум. Ал жакта 1 жылга жакын иштегенден кийин жетекчилик мени Москвадагы аскердик академияга окууга жөнөтүштү. Академияда 2 жыл окуган соӊ мекениме кайттым. Бирок бул убакта талибдер бийликке келип калган экен, мен сыяктуу коопсуздук кызматтарында иштегендердин «кара тизмеси» түзүлүп, аларды камап же жок кылып жатышыптыр. Өзбекстан аркылуу Ооганстанга өтүп кетем деген оюм ишке ашкан жок. Өзбекстанда калайын десем, өзбек бийлиги мага окшогондорду талибдерге өткөрүп берип коюшу мүмкүн эле. Ошондуктан Кыргызстанга келип, документ тапшырып, 1993-жылы качкын статусун алгам. Жарандык алуу боюнча да жол-жоболорум аяктап калды, эми 1-2 ай ичинде Кыргызстандын жарандыгын алганы турам.

Кыргызстанга келгенде алгач Бишкектеги ЦУМдун жанындагы базарда майда-чүйдө сатып иштеп жүрдүм. Кийин «Дордой» базарынан контейнер алып, Түркиядан товар ташый баштадым. Ошону менен катар эле 5 жылдан бери БУУнун Качкындар менен иштөө башкармалыгынын укуктук бөлүмүндө да иштеп келем.

Кыргызстан менен Ооганстандын ортосунда асман менен жердей айырма бар. Кыргызстанды мен экинчи мекеним деп билем. Бул жакта жашап жүрүп көп нерсе таптым, аялым да кыргыз кызы. Таластык болот, ортобузда 4 балабыз бар. 2007-жылы Ооганстандан апамды, карындашымды алдырып алгам, алар качкын статусуна ээ. Кайра Ооганстанга кайталы деген оюбуз жок.

Нурбек Абдыкадыров
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(10)
26.10.2015. 10:47 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
86
Катталган:
03-04-2015
Соӊку аракети:
09-10-2016 17:49
Жынысы:
Белгисиз
+5
Байкушум...
26.10.2015. 11:04 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
51
Катталган:
16-12-2013
Соӊку аракети:
31-10-2018 01:44
Жынысы:
Белгисиз
+10
Азыр эле одноклассниктен бир видео кордум озбек балдар жуздорун жаап алышып жакында Озбекстанга,Таджикстанга, Кыргазстанга барабыз иншалла кан арыктарда суу болуп агат дейт. Чынын айтсам ушуга окшош видеолор акыркы учурда коп болуп,адамдын журогун тушуро баштады. Дуйно эли тынч болсо экен.
26.10.2015. 18:41 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
26
Катталган:
04-11-2014
Соӊку аракети:
24-04-2018 11:25
Жынысы:
Белгисиз
+3
Динге берилбеш керек. Ушунун айынан болуп атат баары....тынчтык болсун дуйнодо.
26.10.2015. 19:57 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
12-11-2014
Соӊку аракети:
20-05-2018 13:18
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Bish city
+1
Иииий байкуш бала. Балада эмне куноо...Соз жок...
26.10.2015. 22:33 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
23
Катталган:
27-05-2012
Соӊку аракети:
12-11-2017 09:33
Жынысы:
Белгисиз
+8
Аraika. сен айткан террорчулардан коркор жерибиз жок! коркпойбуз дагы. эли журтум учун алар менен акыркы каным калганча согушууга даярмын.биз турганда сен коркпо гулум
27.10.2015. 00:55 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
35
Катталган:
05-04-2015
Соӊку аракети:
12-10-2018 11:28
Жынысы:
Белгисиз
+1
rios.07,азамат.Силердей патриоттор турса коркуу сезим болобу
03.11.2015. 14:46 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
51
Катталган:
16-12-2013
Соӊку аракети:
31-10-2018 01:44
Жынысы:
Белгисиз
0
rios.07, албетте рахмат! Сиздей азаматтар элибизде коп болсун!
26.10.2015. 23:09 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
267
Катталган:
01-04-2013
Соӊку аракети:
10-11-2018 16:42
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жалал-Абад,Кыргызстан.
+2
Журогунду оютуп,оорутуп,козундун чолок жашын ылдый тоголоткон корунуш,адамдардын мыкаачылыгынын чеги жоголуп барат,Аллах Таалам тынччылык берсинчи,Айландай канчалаган куноосуз омурлор кыйылып жатат...((((((( Эхх...
28.10.2015. 13:21 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
68
Катталган:
25-03-2013
Соӊку аракети:
29-08-2018 01:17
Жынысы:
Белгисиз
0
Super_admin саламатсызбы!
Виза боюнча суроо берейин деп кайда жазаарымды билбей койдум.
Египетке Кыргыз жарандары учун виза ачтыруу керекпи же аэропорт он ачабы маалымат бере аласыздарбы ? рахмат
30.10.2015. 13:30 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
127
Катталган:
01-02-2015
Соӊку аракети:
03-09-2018 20:41
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
+2
Бизде качкын статусун бергенди токтотсо жакшы болмок.. Айрыкча Сириядан, Өзбекстандан качкандарды... Элдин коопсуздугу үчүн чек арадан.өткөрбөө керек. Чек араны бузуп өтсө мыйзам чегинде жоопко тартышы керек...
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: