Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

«АВЕП» УЮМУ МЕДРЕСЕЛЕРДЕ КЕСИПТИК БИЛИМ БЕРҮҮДӨ

№687 1-январь-7-январь, 2015-ж


2014-жылдын октябрь айынан бери Чүй облусунда «Медресе – айыл жергесинде кесиптик окутуу» аттуу долбоор иштеп келүүдө. Аталган программа АКШнын Кыргызстандагы элчилиги тарабынан каржыланып, «АВЕП» коомдук фонду тарабынан ишке ашууда. Сиздердин назарыӊыздарга долбоорду ишке ашыруучу «АВЕП» коомдук фондунун директору Нурлан Токонов жана долбоордун координатору Нарынбек Кыдыргычев менен болгон маекти сунуштайбыз.

«МЕДРЕСЕ ОКУУЧУЛАРЫ ДИНИЙ БИЛИМ АЛУУ МЕНЕН ЭЛЕ ЧЕКТЕЛБЕСИН ДЕДИК»
– Саламатсызбы, Нурлан мырза? Алгач «АВЕП» уюму тууралуу айтып берсеӊиз?
– Саламатчылык! Аябай туура суроо болду, бул суроону мага көп беришет. Негизи эле «АВЕП» деген аттын пайда болгонуна дээрлик 15 жыл болду. AVEP – бул кыскартылган сөз, англисчеден которгондо «айылдык кесиптик билим берүү долбоору» деп которулат. «АВЕП» долбоору швейцариялык «Хельветас Свисс Интеркооперейшн» уюму тарабынан каржыланып, 2001-жылы алгач Нарын облусунда өз ишмердүүлүгүн баштаган. Жөнөкөй тил менен айтсак, «Хельветас» уюму аркылуу биз түзүлдүк же биздин атабыз Хельветас болот. Долбоор негизинен кесиптик билим берүү жаатында айылдык кесиптик окуу жайларды колдоо, билим берүү жаатында жаӊы инновацияларды тааныштыруу менен реформаларды жасоону максат кылган. Кийин бул долбоор донорлор тарабынан колдоого алынып, Ысык-Көл, Чүй, Талас жана Баткен облустарында өз ишмердүүлүгүн жүргүзүп келди. Долбоор деген башталышы жана аягы бар ишмердүүлүк эмеспи, анын сыӊарындай, долбоорду ишке ашырууда топтогон тажрыйбаларды, жаӊы инновацияларды долбоордун бүтүшү менен эле токтотуп койбостон же компетенттүү штатты долбоор бүткөндөн кийин таратып жибербестен 2007-жылы «АВЕП» деген коомдук фондду уюштурдук. Биздин уюмдун кыскача тарыхы ушундай.
– «АВЕП» уюму кайсы аймактарда, кайсы багытта жана кимдер менен иш алып барат?
– Деги эле биздин уюмдун миссиясына кайрылсак – бул региондорду жана жалпы эле өлкөбүздү туруктуу өнүктүрүүдө инновацияларды тааныштыруу менен калктын жашоо шартын жакшыртуу болуп саналат. Ушул багытта биз 15 жылдан бери өлкөбүздүн дээрлик бардык облустарында ар кандай өнүктүрүү жаатындагы долбоорлорду ишке ашырып келүүдөбүз. Учурда Бишкекте жана Балыкчыда 2 кеӊсебиз бар жана 20 штаттык кызматкер менен иш алып барабыз. Ошол эле учурда биздин кесиптик билим берүү жаатында коӊшу Тажикстанда да 2-3 жылдык иш жүргүзүү тажрыйбабызды айта кетсек болот.
Негизинен биздин «АВЕП» уюму «Хельветас» уюму менен кесиптик билим берүү жана энергияны үнөмдүү пайдалануу жаатында, «Кумтөр» компаниясы менен «КАРАГАТ+» же мөмө-жемиш, деги эле айыл чарбасында жаӊы технологияларды тааныштыруу жаатында, АКШ элчилиги менен медреселерде кесиптик окутууну киргизүү багытында, ошондой эле ЮСАИД уюму менен туризм жаатында жана Финляндия элчилиги, Евробиримдик уюмдарынын каржылык колдоосу менен ар кандай багыттагы долбоорлорду ишке ашырып келүүдө.
– Медресе окуучуларын кесипке окутуу долбоорун жыйынтыктап жатып кандай пикирде калдыӊыз?
– Коомчулукка маалым болгондой, акыркы кезде медреселердин саны өсүп, аны менен кошо медресеге тартылган балдардын да саны өсүүдө. Көпчүлүк медреселер окуучуларына диний билим берүү менен гана чектелип калууда. Ал эми медреселерде окуган балдардын жашы орточо 10 жаштан 18 жашка чейин. Медреселерге тартылган балдардын социалдык абалын эске алсак, негизинен жашоо шарты оор. Бул жаштагы балдар медреседе окуусун бүткөндөн кийин дин билими менен гана чектелип калууда. Ошентип өздөрүнүн жашоо турмушун андан ары улап кетүүгө же иш табууга кыйынчылыктар түзүлүүдө. Ушул көйгөйдү чечүүдө медресе окуучуларына кошумча кесиптик билим берүү үчүн ушул долбоорду түзүп, Кыргызстандагы АКШ элчилиги тарабынан 2014-жылы колдоого алынган. Долбоор өзүнүн иш алып барган 15 айлык мөөнөтүндө алдына койгон тапшырмаларын ашыгы менен аткара алды деп эсептейм.
– Бул долбоордун негизги кандай жетишкендиктерин айта аласыз?
– Долбоордун деталдуу ишке ашуусу жана жетишкендиктери тууралуу долбоордун координатору айтып бергени туура болот го. Сөзүмдүн аягында сиздерге жана жалпы коомчулукка жаӊы 2016-жылы тынччылык, ар бир үй-бүлөгө бакыт, иштерибиздин ийгиликтүү болушун жана өлкөбүздүн алдыӊкы бай өлкөлөрдүн катарына киришин каалап кетмекчимин.

«БУЛ ДОЛБООРДУ БАШКА АЙМАКТАРГА ДА ЖАЙЫЛТАБЫЗ ДЕП ИШЕНЕМ»
– Нарынбек мырза, сөздү сиз менен уласак. Адегенде «Медресе – айыл жергесинде кесипке окутуу» долбоорунун алдына койгон милдеттери жана максаттары жөнүндө айтып берсеӊиз...
– Жогоруда айтылып кеткендей, акыркы жылдары динге берилип бараткан жаштардын саны көбөйүүдө. Ошондуктан өлкөбүздүн аймагында диний билим берүүчү медреселер, институттар ачылып иш жүргүзүп келет. Тилекке каршы, медреселерде окуган жаштар бир тараптуу эле диний билимге ээ болуп чыгып, медреседен алган күбөлүктөрү кийинки жашоосунда киреше таап, өздүк кирешесин жогорулатканга көмөк бербей келет. Аталган долбоордун эӊ башкы максаттарынын бири – медресе жаштарынын карьералык өсүүсүнө кесиптик билим берүү аркылуу жардам берүү. Тактап айтканда, медреседе окуган жаштарга диний билим менен катар кыска мөөнөттүк кесиптик билим берүүнү уюштуруу болуп саналат.
 Ал эми долбоордун милдеттерине токтоло турган болсок, эмгек рыногу талап кылган кесиптерди аныктоо үчүн изилдөө жүргүзүү, кыска мөөнөттүк модулдук пакеттерин иштеп чыгуу, окутуу, окутулган кесипке ылайык жабдуулар менен камсыз кылуу, медресе мугалимдеринин квалификациясын жогорулатуу, тажрыйба алмашууну уюштуруу, бүтүрүүчүлөрдүн кийинки абалына изилдөө жүргүзүү болуп саналат.
– Долбоордун медреселерде ишке ашышы кыйынчылыктарды жараткан жокпу? Себеби диний мекемелерде буга чейин мындай иштер жүргүзүлбөсө керек? Кайсы медреселер менен иш алып бардыӊыздар? Окутуу канча мөөнөттү талап кылат?
– Ооба, туура айтасыз. Мындай долбоор Кыргызстандагы диний мекемелерде биринчи жолу ишке ашырылып жатат. Бирок медреселерге кесиптик билим берүүнү киргизүү кыйынчылыктарды жараткан деле жок. Тескерисинче, муну Кыргызстан мусулмандарынын дин башкармалыгы жана медресе жетекчилиги колдоого алып, долбоордун ишке ашышына чоӊ жардамдарын беришти. Негизи, долбоор алкагында Чүй облусундагы 5 медресе менен иш жүргүзүп келдик. Тактап айтсак, Кара-Балта шаарындагы «Куран Нуру» медресесинин окуучуларына жана Ислам институтунун студенттерине ширетүүчү, Сокулук районунун Жаӊы-Жер айылындагы «Равза» медресесинде тикмечи, Аламүдүн районунун Арашан айылындагы «Абдуллах Ибн Аббас» медресесинде ширетүүчү, Бишкек шаарынын Арча-Бешик жаӊы конушундагы «Абдуллах Ибн Масьуд» медресесинде ашпозчу жана Ысык-Ата районунун Кеӊ-Булуӊ айылындагы «Нурил Ислам» медресесинде электр монтаждоочу кесиптери боюнча 1,5 айлык кыска мөөнөттүк кесиптик курстар өткөрүлдү.
– Семинарларга, окутууларга медресе мугалимдерин, мүдүрлөрүн тартуу кыйын болгон жокпу? Ошондой эле медресе жаштарын, мугалим жана
мүдүрлөрүн окутууда тренерлер кандай негизде тандалып алынды?
– Ишти баштаар алдында бул долбоорго тартылган бардык медреселер жана диний мекемелердин ишин жөнгө салып, көзөмөл кыла турган Кыргызстан мусулмандарынын дин башкармалыгы менен кызматташуу меморандуму түзүлгөн. Бул меморандумда долбоорду ишке ашырууга керек болгон талаптар камтылган. Ошол талаптардын бири – долбоор тарабынан өткөрүлгөн иш-чаралардан калбай катышып туруулар каралган. Ошол себептен кыйынчылык деле жаралган жок.
Ошондой эле долбоорду ишке ашырып жаткан «АВЕП» коомдук фондунун долбоорлорду ишке ашырууда 10 жылдык тажрыйбасы бар болчу. Чүйдө, Ысык-Көлдө, Нарында,
Таласта бир нече долбоорлорду ишке ашырып келгенбиз. Окутуу – «АВЕП» коомдук фондунун эӊ негизги компетенциясынын бири болуп саналат. Биз «Төмөндөн жогоруга карай» деген ыкманы колдонуу менен муфтияттын окуу бөлүмүнүн жана медресе мүдүрлөрү менен бирге окуу программасын иштеп чыгып, анан колдондук. Ал эми тренерлерди тандоо боюнча жарыя аркылуу кыска мөөнөттүк окуу жүргүзө ала турган, айыл жергесине чыгып окутууга мүмкүнчүлүгү бар окутуу борборлоруна сынак жарыяланган. Сынактын негизинде Чүй облусундагы «Билим» окутуу борбору медресе жаштарына кесиптик билим берүү үчүн тандалып алынган. Ал эми медресе мүдүрлөрүнө жана мугалимдерине тренингдерди уюштуруу «АВЕП» коомдук фондунун ресурстук тренерлери аркылуу уюштурулду.
– Эмгек рыногунун талабына ылайык, кесипке ээ болуу үчүн бир жарым айлык мөөнөт аздык кылбайбы?
– Чындыгында, 1,5 айлык мөөнөт кыска болуп калат. Бирок модулдук программанын өзгөчөлүгү ушунда да. Кыска мөөнөт ичинде базалык-техникалык шык билимге ээ кылууга мүмкүнчүлүк берет. Азыр жумуш берүүчүлөрдүн талабы да ушундай, кыска мөөнөттүн ичинде жумуш берүүчүнүн талабына ылайык жумушчу кадрын даярдоо.
– Медреседе окуган жаштардын кесиптик билим алууга болгон кызыкчылыгы кандай болду?
– Жогоруда айткандай, кызыкчылык өтө жогору болду десем жаӊылбайм. Себеби долбоор боюнча 100-150дөй жаштарды окутуу пландалган болсо, долбоордун аякташы менен 268 бүтүрүүчү сертификаттарын алып элге кызмат көрсөтөбүз деп турган убагы.
– Медресе мүдүрлөрү менен мугалимдери кандай окууларга муктаж экенин байкай алдыӊыз?
– Мүдүрлөрдүн окууга болгон муктаждыгын аныктоо боюнча атайын сурамжылоо жүргүзүлгөн. Бул сурамжылоонун жыйынтыгында мүдүрлөр, мугалимдер төмөндөгү тренингдерге муктаж экендиктерин көрсөтүшкөн. Өнөктөштүк, менеджмент, бизнес-долбоор жазуу, компьютердик сабаттуулук, өндүрүш иши деген темалар. Ошондуктан аларга бул темалар боюнча 2 күндүк тренингдер уюштурулду.
– Долбоордун алкагында медреселер эмнелерге жетишти деп ойлойсуз?
– Медреселерге долбоордун жасаган иштери жаӊылык болду десем жаӊылбайм. Себеби модулдук окутуу деген ыкманы биринчи жолу колдонушту. Кыска мөөнөттүк курстун ичинде техникалык шык, билим менен катар турмуштук шык, билимдерди алганга жетишти. Мындан тышкары ар бир медресе тандаган кесибине ылайык бир жарым миллион сомдук заманбап, инновациялык жабдуулар менен жабдылган устаканалар менен камсыздалды. Медресе мүдүрлөрүнүн квалификациялык деӊгээли жогорулады. Мындан тышкары долбоордун туруктуулугу үчүн бирден мугалим кесиптик билим берүү боюнча окутулду.
– Бул долбоорду башка аймактарга да жайылтуу боюнча кандай ойлоруӊуз бар?
– Албетте, мындай долбоорлор диний мекемелер үчүн өтө зарыл. Себеби жумушсуздуктун айынан же өз ишин ачып, киреше табууга керектүү билиминин жоктугунан улам башка өлкөлөргө иш издеп кетип, үйүнө кайтпай калгандар да жок эмес. Ошондуктан аталган долбоорду каржылап берген АКШнын Кыргызстандагы элчилигине ыраазычылык билдирүү менен, биз тараптан долбоорду түштүк жергесине жайылтуу боюнча жазган сунушубузду карап көрөт деп ишенем. Ошондой эле мен да жалпы элибизди келе жаткан 2016-жаӊы жылы менен куттуктап кетмекчимин.
– Рахмат! Көп жылдан бери ар тараптуу, көп кырдуу иш алып барып, коомго көп жакшы иштерди кылып жатасыздар. Ишиӊиздерге дагы да чоӊ-чоӊ ийгиликтерди каалайбыз!

Ибрагим Жусуев

Бул макаланын чыгышын АКШнын Кыргызстандагы элчилиги каржылайт. Андагы ой-пикирлер, жыйынтыктар жана тыянактар автордун гана көз карашын билдирет дагы, АКШнын Кыргызстандагы элчилигинин позициясын чагылдырбайт.


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(4)
04.01.2016. 14:46 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
35
Катталган:
26-12-2015
Соӊку аракети:
01-12-2017 07:53
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Moscow,Russia
0
Мен террордук уюм го деп ойлоптурмун...
15.01.2016. 11:27 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
43
Катталган:
01-09-2014
Соӊку аракети:
25-07-2018 16:07
Жынысы:
Белгисиз
0
Genar.benicio,бул уюм коптогон жаштарга кесип табуу жагынан коп жардам берди
09.01.2016. 21:51 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
49
Катталган:
23-08-2012
Соӊку аракети:
25-05-2018 23:11
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кара-Көл
0
АВЕП коомдук фонду ЕСтин каржылоосу менен биздин окуу жай да иштешип уч кесип боюнча жаны заманбап жабдууларды алганбыз, кесиптик билим беруунун онугушуно жакшы салымдарын кошушту, ишиниздерге ийгилик.

18.01.2016. 14:02 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
72
Катталган:
29-01-2014
Соӊку аракети:
18-09-2018 01:15
Жынысы:
Белгисиз
0
ушундай долбоорлор кобуроок болсо жаштарга ошончо оной болот
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: