Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

Эстебес Турсуналиевдин жубайы Райгүл Деркенбаева: “ЭСТЕБЕС МЕНИ ҮЙ-БҮЛӨЛҮҮ КЕЗИНДЕ СҮЙҮП КАЛГАН”

№379 5-11-январь, 2010-ж.


Атактуулар арзуусу

Төкмө акын, ырчы, сөзмөр Эстебес Турсуналиевди жакындан тааныгандар анын жубайына болгон сүйүүсүн узун жомок кылып айтып жүрүшөт. Ошондон улам Райгүл Деркенбаеваны Эстебес ага менен болгон сүйүү дастанын айтып берсе деп издедик. Ал төкмөнүн кан досу Талгарбек аганын байбичеси Сукен эжени карап ооруканада экен.

“ЖЕҢЕНИН РОЛУН ШЕКЕРБЕК БАЙКЕ АТКАРГАН”
– Мен өзүм Жумгалдан болом. Ыр-бийге шыктуу жаштардын арасында 1958-59-жылдары республикалык фестиваль болуп калды. Ырга шыктуу жаным ошол фестивалга катышып, лауреат болдум. Анан Маданият министри мени филармонияга чакыртып алды. Келсем Эстебес баштаган фольклордук топ Алматыга гастролдоп баратыптыр. “Ушул кызды да кошуп алалы” деп беш-алты ыр ырдатып көрүштү. Күбүр-шыбыр эле болуп жатышкан, акыры жактырышты окшойт, мени да алып жөнөштү. Кыздардан мен, анан Бүбүсара Бейшеналиеванын эжеси Сакен Бейшеналиева экөөбүз болчубуз.
Ал убакта артисттер гастролго төбөсү ачык жүк ташуучу машина менен барышчу. Машинанын бортунун эки капталына узун отургуч коёбуз да, кыркалекей тизилип отурабыз. Биринчи күнү эле жанымдан Шекербек Шеркулов чыкпай калды. Бул эмне жактырып калдыбы дейин десем, ал мага чыныгы агамдай мамиле жасайт. Бош убактыбызда “жүрү карындашым, сени киного алып барам, балмуздак сатып берем” деп ээрчитип алат. А Эстебес мени карап да койбойт. Көрсө, Шекербек байке жеңенин ролун аткарып жатыптыр. Эстебес мени бир көргөндө эле жактырып калыптыр. Үй-бүлөлүү, эки баланын атасы болгондуктан даап сөз айта албай, мени Шекербек байкеге кайтартып койгон экен.

“ЖИНИ КЕЛИП ТУРА КАЛАТ ДЕСЕҢ...”
– Бара-бара артисттердин жашоосуна көнүп кеттим. Жаныма бирөө отуруп же мени менен сүйлөшүп калса Эстебес жинденип, отурган жеринен тура калат десең. Ачыгын айтып сүйөм-күйөм деп койсо да, ии, кызганып жатыптыр деп каласың да.
Кочкорго концерт коюп бардык. Ошондо сүйүүсүн билдирди. Мындайды күтпөгөн мен коюңуз, сиздин үй-бүлөңүз бар эмеспи, бузбайм деп так секирдим. Кайсы жерге концерт менен барбайлы сыйлап, мага көңүл бөлө баштады. Анда деле моюн сунбай жаттым.
Бир жолу филармонияга концерт берип калдык. Анда азыркы “Туңгуч” театры турган имарат филармония болчу. Концертке Эстебестин энеси аялы менен келиптир. Эстебес жалгыз бала болчу да. Ошондо Эстебестин апасы “жалгыздын жары болчу жаркылдаган кыз экен” деп мени жактырып калат. Кийин билсем Эстебестин аялы аябай жоош, көп нерсе менен иши жок келин экен. Ошондон улам кайненем мени Эстебеске ылайыктап көрүптүр.

“БАЙКЕМ КАРШЫ ЧЫГА АЛГАН ЖОК”
– Эстебес өзү эле аракет кыла берсе, балким, турмуш жолубуз кайчылаш болуп калар беле, ким билет? Анын үстүнө билесиңер, Эстебестин мурду барбайган чоң эмес беле? Талантын билбеген кыз сөзсүз "кандай өңү серт неме?" деп качмак. Эстебес экөөбүздүн түтүн булатышыбызга кайненем чоң себепчи болду.
Мен анда байкемдикинде турчумун. Мага айтпай Эстебес апасы экөө барып байкем менен сүйлөшөт. Мен күйөөгө тийбейм, окуйм деп болбойм. Ал кезде Эстебестин “Кыз-жигит” деген ыры укмуш белгилүү болуп, аны жаш-кары дебей бүт таанып калган. Байкем ошондон улам болсо керек, Эстебестен баш тарта алган жок. Менин күйөөгө тийбейм, окуйм деп чоёктогонумдан улам "эмне болуп кетет?" дедиби, айылдан апамды алдырып кайтартып койду. Апам мени менен чогуу окууга барат, сыртка чыксам сыртка, үйгө кирсем үйгө кирет.
Анан Эстебес аялы менен ажыраша электе эле эки чемодан кийимин алып, үстүмө кирип алды. Ошентип, экөөбүз байкемдин времянкасында жашап калдык. Кайненемдикине барарда Эстебес узун тырмактарымды алдыртып, кыска юбкаларымды сандыкка салдыртып койду.

“АРДАК ТАКТАДАМЫН”
– Үйлөнгөнгө чейин мен ырдап эле койбостон, гастролдоп жүргөндө интермедияларга да катышчу элем. “Башкарма” деген интермедиябызда башкарманын көпкөн аялынын ролун аткарчумун. Кайын журтум, таластыктар менин ошол ролумду жакшы эстеп калышыптыр. Келин болгондо “Эстебес балпайган сонун келинин кетирип, кыска көйнөк кийген, тамеки тарткан баягы бузулган кызды алыптыр” деген сөз көпчүлүктүн арасына чагылгандай тарады. Эл мени интермедиядагы келин деп кабыл алышкан да.
Кайненем абдан кыйын аял эле. Туугандардын мени эмне деп кеп кыларын алдын ала эле сезген окшойт. “Таласка барганда көп деле оокат кылба. Сырттан кирген адамга эгер мен көзүмдү сүзсөм жүгүн, сүзбөсөм жүгүнбө. Сенин жумушуң мен сыртка чыгарда кепичимди, анан даарат алганга жылуу суу даярдап берүү” деди. Ошентип, кайненемдин айтуусу боюнча кээде жүгүнөм, кээде жүгүнбөйм. Бизди байкагандар аябай таңданышты. “Келини укмуш жакшы экен. Кайненесинин көзүн карап, сыртка чыгам десе көлөчүнөн бери камдап турат экен” деп мактап эле жатып калышты. Таластыктардын ардак тактасына келин болуп барганда эле ушинтип кайненемдин аркасы менен илингем. Ошондон азыркыга чейин түшө элекмин.

“ТААРЫНЫШСАК КАТ АРКЫЛУУ СҮЙЛӨШЧҮБҮЗ”
– Эстебес өмүрү катуу айтпаган, жини келсе да сөгүнбөгөн адам эле. Таарынышып кеткенде сүйлөшпөй калчубуз. Аябай керек болгондо бири-бирибизге кат менен кайрылчубуз. Көп убакыт таарынышып баратсак, мага айтпай туруп үйгө конок ээрчитип келчү. Конокторду көргөн мен уялганымдан айтып койбойт белең деп талпактап дүкөнгө чуркап, ошонун артынан сүйлөшүп кетчүбүз.
Бир жолу Алтай Республикасына барып калдык. Кафесине кирсек, эмнегедир тамагынын баары чочконун эти менен чөп-чардан жасалган экен. Же биз жалаң чочконун эти даярдалчу кафеге кирип алганбызбы, билбейм. Ал кафеден эч нерседен ооз тийген жокмун. Эртеси туулган күнүм болуп калды. Эстебес туулган күнүмдүн урматына атайын бир кой сатып алып, эки тоонун ортосуна боз үй тиктирди. Анан “кемпирим кечээ тамак жеген жок. Бүгүн туулган күнү...” деп койду өзү союп, өзү бышырып берген.

“ТАППАЙ КАЛГАНЫМА БЕШ ЖЫЛ БОЛДУ“
– 2005-жылдын 10-октябры. Филармонияда саат үчкө чейин иштедик. Мен иштер менен бир жакка тийип, анан үйгө бармай болдум. Иштеримди бүтүрүп коюп келсем, жаңы эле тамак ичкени жатышыптыр. Эстебес этти укмуш туурачу. Эт жеп болгондон кийин өзүнүн бөлмөсүнө кирип кетип бирдеме жазып отурган. Мен тамашалап балык тазаласаң күнөөң азаят экен деп каткырып жаткам. Бир убакта эле боюн таштап, үстөлгө шылкыйып отуруп калды. Эмне болду десем, “демим кысылып жатат” деди. Баарыбыз чурулдап эле “Тез жардам” чакырып калдык. Дарыгерлер 10 мүнөттүн ичинде жетип келишти. Бирөөсү укол сайып жатып эле “жашоосу токтоп калыптыр” деди. Эмне болгонун түшүнүп-түшүнө элегимде таластыктар кирип калышты. Дарыгердин эмне укол сайганын көрөлү деп бөтөлкөсүн издеп таппай койдук. Кээде отуруп туура эмес дары сайып алышкан жокпу деп ойлонуп кетем. Ошентип, кыраанымдан айрылдым. Эстекемдин караанын таппай калганыма беш жылдын жүзү болду.

“БАЛДАРЫ ЫРГА ЖАКЫН”
– Эстебес экөөбүздүн бирге сүргөн өмүрүбүз ысык болду. Күнүмдүк майда-чүйдөнү эске албаганда катуу урушуп, бири-бирибиздин көңүлүбүздү ооруткан жокпуз. Менинби же балдарынынбы, кыскасы, кимдин туулган күнү болсо, унутпай сөзсүз роза алып келчү. Көрүшпөй калсак сагынып-кусаланып кетчүбүз. Мына ушундай ыйык мамиле бизге алты уул, эки кыз тартуулады. Азыр 14 небере, 3 чөбөрө бар.
Балдарынын ичинен төкмө акын чыкпаганы менен ырга шыктуулары көп. Мисалы, Насбек деген балабыз композитор. Медер деген неберебиз аранжировкачы. Неберем Төлөн “МКД” тобунун ырчысы. Кызымдын кызы Адилет юридикалык факультетте окуп, кечкисин ресторанда ырдайт.

Сүйүн Кулматова
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: