Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

«ДАРТКА ЧЫРМООК ДА ДАБА БОЛО АЛАТ»

№381 19-25-февраль, 2010-ж.


Элдик дарыгер

Табыпчылык өнөр эл ичинде илгертеден тарта бүгүнкү күнгө дейре жашап келет. Тамыр кармоо менен дартты аныктоо жана ооруну дары чөптөр менен айыктыруу тууралуу Дүйшөнбек Чомо уулу ой бөлүшөт.

– Сизди эл кыл тамырчы, табып катары тааныйт. Алгачкы суроом, тамыр кармоо менен кантип дартты аныктоого болот?
– Мен сыркоолоп калган адамдын тамырын кармап, анын кагышын байкап, оорунун эмнеден келип чыкканын аныктайм. Ички оорулар ысыктан, сууктан же экөөнүн аралашып кетишинен (чарбысын) келип чыгат. Андыктан тамыр да ошого жараша согот. Мисалы, жел ысыкчан оорулуунун тамыры эт менен терини жара бөлүп, лакылдап согот. Андай адамдын кан айлануусу бузулгандыктан, денесинде уюган кан болот жана дайыма үшүп жүрөт. Дарылоо да денедеги жел ысыкты чыгарууга багытталып, мүнөз тамак чектелет.
– Мүнөз тамак эмне үчүн чектелет?
– Тамак адамдын ысыгынын же суугунун ашынып кетишине таасир этет. Андыктан дарыланып жатып мүнөздөп тамак ичпесе (диета), анда дарылоо натыйжа бербей калат. Мүнөздөп тамак ичүүнүн мөөнөтү бүткөндө адам толук кандуу тамактанууга акырындап өткөрүлөт.
– Азыр кыш болгондуктан циститтин, бронхиттин күч алып турган учуру. Мындан кандай ыкмалар менен айыгууга болот?
Дары чөптөр менен айыгууга болот.
Циститте. Петрушканын данынан жана нокоттон 100 граммдан алып талкалоо кажет. Муну 1 килограмм балга кошуп аралаштыруу зарыл. Сыркоолуу күнүгө 1 чай кашыктан 4 маал ичет. Кечинде петрушканы кайнатып, жылуусунда бууга отуруу керек. Бул ыкма адам айыкканча колдонулат.
Бронхитте. Сезгендирүү (ташты ысытып, үстүнө дары сууну сээп, оозду тосуу), чөптөрдүн кайнатмасын ичүү жана оозду чайкоо, тамакты буулоо (ингаляция) ыкмалары сунушталат.
– Аялдарда мастопатия, башкача айтканда, эмчек безинин сезгениши жана жел кабыш (жел капты) оорулары учурайт. Буларды кандайча дарылайсыз?
Мастопатияны чөптөрдүн аралашмасын эмчекке тартуу менен дарыласа болот. Башкача айтканда, казтаңдай, чалкан, төө уйгактын жалбырагы, сасык маталдын түбү, согон, уу коргошун, бака жалбыракты аралаштырып, майда туурап алам. Анан ак самынга ачытып, спирт кошом. Эмчекке 5-7 күн, шишик кайткыча тартылат. Мүнөздөп тамак ичилет.
Жел кабыш (жел капты) тууралуу айтсам, бул оору менен эркектер сейрек, ал эми аялдар көп ооруйт. Аялдар төрөгөндөн кийин суукка урунуп, жел кабышка кезигишет. Башкача айтканда, шишип кетишет. Бул ооруга туш келбеш үчүн бойдон бошонгон аял 40 күн катары менен кордо (сүзмө катыкталган күрүчтүн кайнатмасы) ичкени оң. Ооруну айыктыруунун бир нече ыкмасы бар. Алардын бири ороодогу бууга отургузуу менен дарылоо. Мында кара топурактуу жерге чатыр же боз үй тигилет. Так ортосуна адамдын башы гана чыгып тургандай кылып ороо (чуңкур) казылат. Айланасы чий менен курчалат. Ороого кайнаган сууну сиңбей калганча куюп, үстүн буу чыкпагыдай кылып жабат. Аял киши ал ороого күндө 1 маал жылаңач отургузулуп, буу чыкпагыдай болуп кымтыланып коюлат. Башы сүлгү менен оролот. Дарылоо курсу 3-7 күн. Ороодон чыккан аял 2 саат жылуу жатуусу керек.
– Сизге рак, анын ичинде залалдуу шишик менен кайрылгандар да барбы?
– Ооба, андайлар да келишет. Өтүшүп кетпеген залалсыз шишиктерди айыктырууда түркүн ыкмалар бар. Бирок залалдуу шишиктерге келгенде иш башкача. Анткени андай шишиктерди башталышында бат өөрчүп кетүүгө жеткизбей гана кармап турууга болот. Башкача айтканда, адамдын өмүрүн канча бир убакытка узартууга мүмкүн. Шишиктерде, негизинен, чөп дарылар колдонулат. Арасында уулуу чөптөр да бар.
– Канча дары чөп түрүн колдоносуз жана аларды кайдан терип келесиздер?
– 700гө жакын чөп түрүн колдоном. Аларды үй-бүлөм менен Токтогулдан, Суусамырдан, Тогуз-Тородон жана башка жерлерден терип келебиз. Дарылыкка кээ бирлердин тамыры колдонулса, кээ бирлеринин жалбырагы, кээлеринин сабагы, уругу, гүлү да колдонула берет. Ар бир чөптү өз убагында терип албаса, дарылык касиети төмөндөп кетет.
– Кадимки медицинада колдонулуучу дары-дармектерден чөп дарылардын айырмасы эмнеде?
– Химиялык кошундулардан жасалган дарыларды колдонгондо алардын терс таасирлери адамда ооруну пайда кылышы мүмкүн. Мисалы, дарыдан аллергиялар келип чыгууда. Кайсы бир органды айыктырганы менен, экинчи органга запкы келтирет. Ал эми дары чөптөрдүн андай терс таасирлери жок. Болгону, канчалык өлчөмдө жана кайсы ооруда ичүүнү билүү керек.
– Эл арасында жалаң кыз төрөп, уулдуу боло албай же тескерисинче жалаң уул төрөп, кыздуу боло албай жүргөндөр бар...
– Суроонун төркүнүн түшүндүм. Мындай учурда аялдын тамырын кармап, жатыны ысыкка же суукка кирерин аныктап алам. Мисалы, жатыны ысыктар уул, ал эми жатыны суукчандар кыз төрөшөт.
Андыктан кызды каалагандардын жатынын сууктап, ал эми уулдуу болгусу келгендердин жатынын ысыктоо керектелет. Ошондо алар өздөрү күткөндөй уулдуу же кыздуу боло алышат.
– Төрөбөй келгендерге дарылап жардам бере аласызбы?
– Төрөбөй калуунун себептери көп. Мисалы, жатыны буралып же жыныстык органдары сезгенип дегендей. Мындайда чөп-дарылардан баштап жаныбарлардын терисине чейин колдоном. Айта кетсем, кашкулактын териси жатындын сезгенүүсүн жок кылып, төрөөгө шарт түзө алат. Ал үчүн жаңы союлган кашкулактын териси аялдын белине оролот. Эмдөө мөөнөтү 15 күн. Эгер аял тубаса төрөбөй турган болуп жаралып калса, анда айла жок.
– Тери ооруларын айыктыруу ыкмалары боюнча да кеп салып берсеңиз.
– Тери оорусуна экзема, чакалай, диатез жана башкалар кирет. Мындай оорудан жапа чеккен адамдын алгач канын тазалоо кажет. Бул үчүн чөптөрдүн кайнатмасы, тундурмасы берилет. Аларды сыркоолуу ичет, жарасына сыйпайт же компресс жасайт. Анан кан алуу ыкмасын колдоном. Булардан тышкары курт-кумурскалардан дары жасап берем. Кан алуу жайкы жана кышкы чилдеде гана жүргүзүлөт. Анткени жаз, күз жел убагы деп аталат. Мындай учурда кан алса, адамдын организми желге кабылып, майып болуп калышы мүмкүн. Чеге турган устара болоттон жасалып, мизи курч болот.
– Талма оорусун айыктырууда жаныбарлардын эти менен шорпосун да колдонот деп уктук эле...
– Ооба, бул үчүн кирпинин этин колдонуу оң. Ал үчүн этин сууга бышырып, шорпосун куюп алуу зарыл. Анан шорподон күнүгө эртең менен кечинде 1 аш кашыктан ичип жүрүү керек. Улардын этин бышырып жеп жүрсө да талмадан айыгууга салым кошот.
– Отоо чөп катары саналган чырмооктун да дарылык касиети болушу мүм­күнбү?
– Дарылыкка сары чырмоок пайдаланылат. Анын өпкөнү тазалап, өнөкөт жөтөлдү баса турган касиети бар. Дары жасоо үчүн аны кургатып, жанчып, 100 граммына 0,5 килограмм сары май кошуп коюу керек. Анан 1 стакан ысык сүткө 1 аш кашыктан салып 3 маал ичкен оң. Дарылануу курсу 2 ай.
– Маек соңунда окурмандарга эмне деп кайрылат элеңиз?
– Айта кетчү нерсе, чөп дарыларды өз алдынча колдонууга болбойт. Анткени оорусу ысыктан же сууктан экенин билбей туруп колдонсо, айыкмак түгүл дартын күчөтүп алышы мүмкүн. Ошондой эле бир адамга сунушталган чөп дары, өнөкөт оорусу барларга сунушталбашы мүмкүн. Ооруга кезиккенде адам аны өнөкөткө өткөрбөй дарыланса, организмине көп залал келбейт. Адам өзү да кыйналбайт. Андыктан ден соолукка жакшы көңүл буруу кажет.

ТАБЫП ТУУРАЛУУ

  • Табыпчылык менен 1988-жылдан бери эмгектенет.
  • 700дөн ашык дары чөптөрдүн “тилин” билет.
  • КМШдагы элдик дарыгерлер арасында өтүүчү семинарларга катышып турат.
  • Табыпчылык өнөр таятасы Чомодон (Токтогулдук) өткөн. Ал Кетмен-Төбөдө, Суусамырда, Жумгалда элге белгилүү тамырчы-табып болгон. Андыктан Дүйшөнбек табып Чомонун уулу эмес, жээни болуп эсептелет.
  • Өз апасы Сайрагүл сыныкчы да, табып да болгон.

Канымжан Усупбекова
kenesh@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(1)
21.04.2010. 13:52 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
80
Катталган:
30-05-2008
Соӊку аракети:
13-11-2018 21:09
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Беттеги купероз оорусун кантип кетурууго болот? кееде кызарып кычышат.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 1 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 1) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: