Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

МЕН БААРЫ БИР БАКТЫЛУУМУН...

№219 12-18-январь, 2007-ж.


Бишкектин так борборунда жайгашкан жер астындагы өткөөлдүн чыга беришинде майыптардын коляскасында отуруп алып майда-бараттарды сатып, өз оокатын өткөргөн бир инсанды көп байкачумун. Керээлден кечке жайдын ысык аптабына, кыштын ызгаар суук күндөрүнө да карабай ушул жерден карыш жылбайт эле. Ары-бери өткөн сайын, анын жарым жан экендигине муңайбай, кабагын да түйбөй иштеп отурганын көрүп мүнөзүнө баа берчүмүн. Акырында анын жашоосуна болгон кызыгуум аны менен болгон аңгемелешүүмө алып келди. Өзүн Эсенгелди Токтосунов деп тааныштырган бул адам өзүнүн тагдыры тууралуу буларды айтып берди.

ШОКТУГУМ БАСПАЙ КАЛУУМА СЕБЕПЧИ БОЛГОН

Алты саным аман төрөлсөм да шоктугумдун айынан бир бутумдан айрылып калганыма жалгыз өзүм күнөөлүү болуптурмун.
Эми жаштайыңда ооруй берет эмессиңби. Бир жолу ооруп, алсырап таенеме “көтөр, көтөр” деп асылганымдан жонуна көтөрүп алат. Жонунда жөн олтурбай силкилдеп, бир кезде артка өзүмдү таштап ийипмин. Буга чейин томпоңдоп басып жүргөн мен ошол жыгылган соң баспай калыпмын. Ал эми үйдөгүлөр болсо “эч нерсе эмес, басып кетет” дешип көңүл бурбай коюшат.
Арадан көп убакыт өтсө да баса албай кыйналгандыгымды көрү­шүп, чочушуп ойлонууга аргасыз болушат. Анан бирөөлөрдөн “паланчанын баласы табыптан, түкүнчө көзү ачыктан жакшы болуп кетиптир” дегендерди угушуп, биз жашаган Токтогулдун айлана-чөйрө­сүндөгү, дагы башка жерлердеги уккан-билген табып, молдо, көзү ачыктарга көрсөтүшөт. Эч бир майнап чыкпайт.
Зымырык куштай арадан бат эле сегиз жыл өтүп кетет. Ал эми баягы ата-энем көзү ачыктардан, табып, молдолордон түк көңүлдөрү калып, мени борборубуздун Улуттук ооруканасына алып келип жаткырышат. Мени догдурлар көрүп, алар менен маектешкенибизде мага эртең эле айыгып басып кете тургандай сезилди. Бирок, алдыдагы зор кыйынчылыкты ойлоп чачым тик турду. Анткени, бутума операция жасатуу керек эле. Айла жок, алдыда эмне күтүп турганын ойлоп чочуласам да кала бердим.
Операция жасашты. Андан соң Улуттук ооруканада алты ай жатып калдым. «Аттиң» дейсиң тилиңди тиштеп. «Бала кезимде эл катары балдар менен ойноп-күлүп, жол чаңытып доорду ширин өткөрсөм болбойт беле» деп сырттагы балдарды карап жашымды төгөм.
Мындай дарттын айынан оорукананын төрт дубалын карап, үйдө­гүлөрдү абдан сагынып, акыркы күндөрү көп жашычу элем. Ичкен дарылардан, жасалган операциядан шыпаа табылбады. Кээде түнү уйкум келбей кыялымда «жакында басып кетсем, үйгө барганда атамдар мага велосипед алып беришет. Анан мен кечке көчө чаңытып айдасам, кошуна балдардын баары менин велосипедиме суктанышса» деп ичимден кубанычым койнума батпай сүйүнүп алат элем. Бирок, убакытты үмүт менен оорукананын короосунда өткөрүп жүрүп, анан үйдөгүлөр алып кетишти.
Үйдө короодогу мен теңдүү балдардын жан-алы калбай чуркап ойноп жатышкандыгын көрүп, “эх, эгер менин алты саным аман болгондо...” деп өз арманымды ичиме салам. Өзүмдү-өзүм алаксытып музыка угуп, теледен кызыктуу көрсө­түүлөрдү көрүп, китеп окуп алектенем. Музыкага кызыгуумду үйдө­гүлөр да байкаштыбы, мага гитара сатып беришти. Ырларды ырдап, бош убакта обондорду акырын гитара кылдарынан тере баштадым. Кээде күңкүлдөп ырдап, жүрөк эзген арманымды ыр менен чыгарып алчу болдум. Антсе да, менин бутумдун майып экендигине карабай, кыялымда ойлогон максаттарымдын баарын ишке ашырууну көздө­чүмүн.

ҮЗҮЛБӨГӨН ҮМҮТ

Айыктыруунун дагы бир айласын издешкен ата-энем кимдир-бирөө­лөрдөн Алабука районундагы Шакафтар айылынын ооруканасындагы бир врач оорукчандарды дартынан арылта тургандыгын угушуп, мени ошол жакка алып барышты. Ал жерде да алты ай бою дарылашты. Бирок, операция, эмдөөлөр жасалбай эле дары-дармектерди ичип жата бердим. Анын үстүнө жакшы карашпагандыктан,аябай арыктап кеткенимди сезбептирмин. Жашоодон түңүлүп, үйгө кетем деп кат жазууга кириштим. Ичимдеги уйгу-туйгу ойлордун баарын жаза берип, кайра өзүм окуп алып жашып кайрадан жыртып салдым да:“Ата, апа, мени алып кеткиле!” деп жазып эле заматта жиберип ийдим.
Алар келишти. Алып кетээрдин алдында дагы кичине чыдап коёрумду суранышса такыр көнбөй “кетем эле кетем” деп туруп алдым. Үйгө алып баса беришти.
Кандай сонун “өз үйүң, өлөң тө­шө­гүң”. Ошентип, эки жыл айланып өтүп кетти. Атамдын бир тааныш доцент дарыгери “балаңды Улуттук ооруканага алып кел, жакшылап дарылайлы” дептир. Бул жолу ооруканага келгенден кийин соо бутумду да кошо гипстеп жаткырып коюшту. Айтканга оңой экен, сегиз ай гиптсте жаттым. Дегеним ушул, убакытты керебеттен жылбай өткөрүү мен үчүн азап менен тозок болуп жаткандыгын өзүмдөн башка эч ким сезбестир. Үйдөгүлөр келип мени алаксытышып, “сабырдын түбү сары алтын, айыгып кетесиң” дешип, ар кандай болгон окуяларды айтып берип сооротушат. Адамдын денсоолугу үчүн алпурушкан догдурлардын кесиби эң оболу чоң жоопкерчиликти талап кылаарын, шалаакылыкка жол бербөөнү ар бир дарыгер сезе билсе жакшы болмок. А бирок, иштин дайынын билбей жатып, баягы Крыловдун тамсилиндеги маймыл көз айнекти бирде мойнуна такса, бир куйругуна таккандай менин соо бутумду да жөн жай гипстеп койгонун көрүп эч нерсеге түшүнбөй таң калдым. Же булардын дарылоосунун жаңы ыкмасыбы? Балким, мага чейин да бул догдурларга кайрылган канча адамдар дартынан арылбастан тескерисинче, башка ооруга чалдыгып кетишкендир.
Сегиз айдан кийин гипсти алып салышты. Келгенимде таяк таянып басып жүргөн жаным гипсти алган соң эки бутум тең кыймылдабай, такыр баса албай калсам болобу?! Анын үстүнө арыктап сөөгүм эле калыптыр. Муну байкаган кенже дарыгер Светлана Александровна мага карап:
– Сен басып эле келген элең го, баспайсыңбы?- деди.
– Жок, бутумду шилтей албай жатамын,- деп эле кыйналып, бет маңдайымдан тер куюлуп оор абалда туруп калдым.
Эми жашоого болгон үмүтүм жоктой, жарык күнүм караңгы түндөй сыяктанып турду. Андан да буга чейин жасалган аракеттердин баары бир паста шамал менен учуп кеткендей, дарттын дабасы жоктой сезилди. Негедир, бир келген өмүрүмдө мен ушинтип майып бойдон өтүп кете береримди ойлоп жатып, оозума тамак барбай нес болуп жата бердим. Адамга бир гана өмүр берилген жашоодо буга окшогон түйшүктөрдү белиме өңөрүп жүрүүнүн өзү эле жанымды кейитип, жүрөгүмдү эзип жүрдү. Менин дартым тууралуу эчен китептерди барактап да тажадым. Жашоодон үмүт үзүп, өз өмүрүмдү кыюуну эчен ойлосом да ага бара албадым. Баары бир жүрөгүмдүн түпкүрүндө үмүттүн кичине жалбырт­таган жалыны күйүп турду.

АРТКА ЖОЛ ЖОК

Ооруканадагы массаж жасоочу Валентина Сергеевна деген эжей мени көрүп боору ооруп кеттиби, айтор, мага өз жардамын сунуштады:
– Дени сак жүргүң келеби?
– Албетте, денсоолугум жакшы болуп калса кана...
– Анда эмесе, эртеңден баштап экөөбүз спорт менен машыга баштайбыз.
– Макул.
– Мен сага азыр гантель алып келемин,- деп дароо эки гантель алып келип таштап кетти.
Ошентип, күндө спорт менен машыга баштадым. Баса албагандыктан отуруп эле гантель көтөрүп, дагы башка көнүгүүлөрдү жасап жаттым. Ал эми тамактануу мезгилинде “кел, тамактын баарын жеп алчы” деп күтүп отуруп жедирчү. Күндөн-күнгө көңүлүм көтөрүлүп, табитим ачылып, акырындап оңоло баштаганым байкалды. Машыгуулардан улам кичине жылыш сезилип, кылдырап басып калдым. Догдурлардын пайдасы жок дары- дармектерин ичпей ыргытып ийдим.
Күндөрдүн биринде догдур келип:
– Эмне берген дарыларды ичпей жатасың?- деди.
– Мен ал дарылардан айыкпасам эмне үчүн ичишим керек? Ичпейм!- деп таптакыр айтканымдан кайтпай койдум.
Анан экинчи дарыгерим келип, өз бөлмөсүнө чакырып алып мени менен катуу сүйлөшүүгө киришти. Оболу, мага альбомдогу ооруканада жатып үйлөрүнө чыгып кеткендердин сүрөттөрүн көрүүнү сунуштады. Калп эле көрүп жаттым. Маегибизде бири-бирибизди алдай бердик. Себеби, ал сүрөттөгү адамдар жарым-жартылай айыгып кеткенин мен жакшы билчү элем. Ал болсо мага “алар толук айыгып кетти, сен да ооруңдан арыласың, эгер биздин тилди алсаң” деп какшай берди. Мен ага:
– Канча жатамын, чынын айтчы?- дедим.
– Операция жасайм. Ошондо да он жылга дейре баспайсың,- дегенде ичимден макул болбой баарын түшүнүп ага:
– Мейли, эгер сен менин бир шартыма көнсөң,- дедим.
– Кандай?
– Үйгө барып келейин, аябай үйдөгүлөрдү сагындым,- деп унчукпай туруп калдым башымды жерге салып.
– Үч ай болобу?
– Болот,- дедим.
Атамды чакырттым. Ал келип, мен үйгө даярданып жатсам доктурлар:”Кала бер, сени баары бир айыктырабыз” дешсе көнбөй атам менен кетип калдым.

ТЕЛЕМАСТЕР БОЛУП ЧЫГУУ

Мындан кийин догдурдан да кө­ңү­лүм калып, көзү ачык болобу, дарыгериби түк ишенбей жалгыз жанымдын азабын өзүм тартып, жашоого күрөштү өз колума алдым. Кылдырап жүрүп отуруп он алтыга толдум. Өз алдымча акча табуунун айласын ойлоно баштадым. Радиотехниканы мыкты түшүнүп оңдоо менен акча тапканды туура көрдүм. Алгач үйдө атам алып берген радиоприёмник бузулуп калганда аны оңдоого такыр акылым жетпей койду. Андан соң дүкөндөн керектүү аспаптарды сатып алып, үйдөгү кичинекей телевизорду чачып, кайра чогултуп жатканда ар бир тетиктерин өз алдынча изилдеп, окуп үйрөндүм. Акырындап отуруп радио же телевизор бузулуп калса оңдоп койчу болдум. Кошуналардын телевизору же радиосу бузулса дароо мага көрсө­түшүп, оңдотуп калышты. Чөнтөккө акча түшө баштады. Элден кем калбай каалаган нерсемди алып жеп, жактырган кийимдерди сатып алууга кудуретим жетип калганыма ичимден сүйү­нүп жаттым. Ата-энеме жардам берип, алар да мага ыраазы болушуп батасын беришчү. Телемастер деген атка кондум.
Жалындаган жаш курактын мезгилине жетип, жоро-жолдошторум менен кээде отуруш уюштуруп бир аз көңүл ачып отурчубуз. Албетте, кыздар менен таанышып, достошуп жүрдүм. Биздин убактагы кыздар аябай акылдуу эле. Себеби, мени кемсинтишпестен, тескерисинче, жактырып да калышчу. Анткени, кечелерде элден калбай ырдап, гитарада ойноп, башка балдардан кем калбаганга аракеттенчүмүн. Карасам жашоо керемет эле, бирок, жалгыздыкты сезип, үйбүлө курууну көз­дөдүм.

БАКТЫМДЫ ТАПТЫМ

Баягы эле сүйдүм, күйдүм кыздардын бирине үйлөндүм. Аны менен турмуш болбой, аз убакыттан соң ажырашып кеттик. Экинчи аялым менен да айрым бир келишпестиктердин айынан чогуу түтүн булата албадык. Баламды ээрчитип алып, апасыныкына кетип калды.
Күндөрдүн биринде жолдош кызым бир курдашын үйгө ээрчитип келип, мени менен тааныштырып койду. Мен аны көргөндө эле дароо жагып калган. Андан кийин көпкө дейре экөөбүз жолугушуп, достошуп жүрдүк. Бул убакта мен анын адамкерчиликтүү,кичипейил, түшүнүктүү экенин байкадым. Оор басырыктуу келин болуп, түбөлүккө жашап кетээрге көзүм жетти. Үйүнө ата-энемди жөнөттүм. Алар өз макулдугун беришиптир. Той өткөрүп, чогуу турмуштун татаал даңгыр жолуна түштүк. Чындыгында, улам эле үйбүлө бузула берсе анча-мынча чырлардан чочулай берет экенсиң. Бирок, андай нерседен алыс жүрүп, бири-бирибизди жакшы түшүнүп оокат кылып жатабыз.
Балалуу болдук. Дагы эле тиричиликтин айынан үйдө тим эле отуруп албай кылдырап майда-барат нерселерди сатып акча таап жүрөм. Чоң балам азыр жыйырма беш жашта, кичүүсү он төрттө. Убагында эгер мага баягы орус эжей жардам бербей койсо эмне болмок элем. Ал мага жашоонун башка бир каалгасын ачып берип “мына, сен өз бактың, денсоолугуң үчүн өзүң күрөш! Баардык мүмкүнчүлүк жалгыз сенин колуңда!” дегени менин өмүрүмдү улантып, андан да ойлогон максаттарымды ишке ашырууга өбөлгө түздү десем жаңылышпайм.

Даярдаган Айзада Атаханова



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21442;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: