Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

БЕЙКҮНӨӨ НАРИСТЕ, ЖАЗАЛАНГАН ЭНЕ

№220 19-25-январь, 2007-ж.


Казакстандан Кыргызстандын чегарасына кире берген жерде, поезддин жолун­да кызыл эт наристенин табылышы жүрөктү үшүткөн окуя болду. Чакыруу менен келген милиция кызматкерлери көргөн көздөрүнө ишенбей, кээси тике карай албай «түү» деп баш буруп кетип жатышты. Мыкаачы эне сөрөйгө наалат айтып, жинденген адамдар андан көп. Жаңы төрөлгөн наристени түндө поездден ыргытып жиберген экен эне сөрөй. Жер катуулугунан гана мындай мыкаачылыкты, таш боордукту көтөрүп тургандай.

ЭНЕ-БАЛА
Күңүрт тамда байпак жамап отурган Сайрагүл кызы кирип келгенде ордунан тура калды. Шалдайып өңү бозоруп кирип келген кызын жактырбай карады.
– Эмне кеч?- деди адатынча түсүн үйрүп.
– Кеч эмес. Баарыбыз эле ушундай кеч тарадык,- басмырт үн менен токтоо үн каткан Бермет көтө­рүп келген баштыктарын бурчка коюп жатып жооп узатты. Кызынын ар бир кадамын тиктеген эне эртең менен бүтпөй калган сөздү кайра улады. Кийинки күндөрү бүтпөгөн тема болуп калган сөздөрдөн тажаган кыз адатынча үн дебеди.
– Ким менен жолугушуп жүрө­сүң сен? Уялсаң болбойбу... Айылда бардыгы сени сөз кылып жатышат. Сен үчүн көчөдө баса албай калдык...
Дагы-дагы далай сөздөр айтылды. Апасынын уу тилине ушунчалык көнүп бүткөнбү, Бермет үн каткан жок. Кийинки күндөрү ага бул дүйнөнүн көйгөйү баары бир бо­­луп, дүйнөгө жаралганы үчүн гана көптүн катарында өлбөстүн суусун ичип жүргөндөй эле. Азыр дагы энесинин калган сөздөрүн укпай, өз бөлмөсүнө жөнөдү.
Бермет өзүн кичинекейинен эле негедир бул жашоого адашып келип калгандай сезчү. Сумсайыңкы жүзүн ар дайым кайгы басып, элден корунгандай ичтен сызып, адамдардын бардыгына ишенкиребей караар эле. Жападан жалгыз жакын адамы таенеси болчу. Ал дагы мындан эки жыл мурун каза болуп калган.
– Айт, алдагы боюңдагы жаналгыч кимден, ыя?- артынан эшик шарт ачылып, демите кирип келген энесин жактырбай бир карап койду да, тоготпогондой тура берди. Энеси ого бетер тажаалдана жулкулдатып жиберди.
– Көзүмө көрүнбөй жогол! Азыр баланын атасы ким экенин айтасың же жоголосуң!
Мелтиреген кыз дале үн катпай тура берди. Канчалык энесинин көкүрөгүнө жыгылып өзүн кыйнаган нерсени айткысы келсе да айта алган жок. Эрдин кесе тиштеди. Билбесин, билбей эле койсун. Тигинисинин акмакчылыгын билип турса деле баары бир ишенбейт. Андан көрө...
Ооба, Сайракүл кызынын ичин­де бугуп жаткан нерсени билген жок. Аны азыр Берметтин тагдыры эмес, жаш күйөөсүнүн эл алдындагы уяты көбүрөөк тынчсыздандырып турган. Күйөөсү ар күнү кечинде келип «Сенин кызыңдын айынан жер баспай калдым, элдин бетин карай албай калдым. Алдырт, же жогот!» дей берчү. Аялынын кулагына бул сөздөрдү кумдай куя берүүсүнүн себеби, өзүнүн «терисин» сактап калуунун амалы болчу. Муну Бермет да сезди. Кетүү керек экенини сезди. Өзүнө карап турган апасына бир дагы сөз айтпай туруп кийимдерин жыйнады да, илкий басып чыга жөнөдү.
– Кайда?
– Кет дебедиңби?
Коштошкон да жок. Сайрагүл кызынын артынан умтулуп бир нерсе айткысы келип барып кайра токтоп калды.

ТАГДЫР БУРУЛУШУ
Кайда бараарын билбей кете бер­­ди. Кулагына жаңырган үндөр угулуп, көз алдына элестер тартылды.
– Тийбеңиз мага! Апама айтам. Апа...
– Көрбөйт, бүгүн келбейт. Айтчу болсоң өлтүрүп салам,- деп чымчыктай кызды баса жыгылган өгөй атасы.
Берметти ушинтип эрмектеп жүрдү. Оо, бул башынан эле, тээ секелек кезинде апасы менен жаңы гана жашай баштаганда эле башталган. Эрки жаш кезинде майтарылып, апасынан жаналгычтай корккон кыз жан сырын кимге айтмак. Эч кимге айтпай чыдап келген. Азыр да апасына айта албады. Тек гана алды жакты көздөй каякка барарын билбей кете берди.

ххх

Поезд кызматкерлеринин көп­чү­лүгү Берметти кыя карап өтүп жатышты. Жүзү керсары тартып, көздөрү бир жерди карап, мелтирейт да турат. Купеге киргени кимдир бирөөгө карап, ооз ачып сүй­лөп да койгон жок.
– Эмне болду, карындашым? Бир жериң оорудубу?- өзүнө эңкейе калып жылуу сүйлөгөн кишини карап турду.
– Жок байке, мен жөн эле...
– Эс алып алсаңчы,- башына жаздык коюп, үстүн жаап койду да, чекеге көчүк баскан киши өзүн тааныштыра кетти.
– Менин атым Кубат. Өзүм ушу поездде иштегениме көп болду.
Коңур үнгө жаралуу жүрөгү жибип, арбалып баратты. Өмүрүндө биринчи жолу Берметти киши ордуна санап, сүйлөшкөн адам ушу. Ага жалжылдаган, ыраазы болгон көздөрү менен карай берди. Эмнегедир бир нерсени сезгендей ичиндеги төрт айлык түйүлдүк кыбырап койду.
Бермет Кубаттын жардамы менен ошол поездде ишке орношуп калды. Барар жеринин жоктугун, үйдөн качып чыкканын баяндап берген кыз бир гана нерсени жашырып койду. Ал боюнда бар экенин айткан жок. Кубат дагы кыздын азыраак борсоюп турган ичин таназарына алган жок. Күндөн күн– гө Кубат экөөнүн мамилеси жакшырып баратты. А түгүл, Кубат ушу сапардан келе жатканда, үйүнө барып той берерин, Берметке үйлө­нөрүн айтты.
– Чынбы?
– Чын, Бермет. Эки жолу үйлө­нүп, жолум болбоду. Кудай экөө­бүз­дү бекер жолуктурган жок. Туурабы?- эркелете мурдунан чымчып коюп кете берген Кубат эч нерседен бейкапар эле. Эрдин тиштегилеп, ичинен сызган Бермет ал чыгып кетери менен ичин кучактай калып, бүк түшө жыгылды.
«Эгерде боюмда бар экенин билсе эмне дейт? Таштап кетет го?.. Жок, жок... Кубаттан ажырагыча өлгөнүм жакшы. Бирок, баланы кантем?» Поезддин тыкылдаган дөңгөлөктөрүнө кошулуп, анын ойлору да чимирилип баратты.

КУПЕДЕГИ КАРГАШАЛУУ ТҮН
Оңдой берди болуп Берметтин боюнда бар экенин, болгондо да учурда жети айлык экенин чогуу иштегендери да, Кубат дагы байкабады. Өзүнүн дагы бою узундугунанбы, же баладай баёо мүнөзү, ишен­чээк кылык-жоругу үчүнбү, эч ким күмөн санаган жок. Ошол поездде Кубаттын жардамчысы болуп иштеп жүрө берди.
Бир күнү кадимкидей эле элпек кыймылдап, сылык сүйлөгөн Бермет кеч курун эле «ичим» деп жыгылды. Жанына келип алын сурагандарды, ал тургай жаны менен бирге Кубатты да жанына жолотпой койду. Ай-асмандап түйүлгөн Берметти жайына коюшту. Купени ичинен бекиткен Бермет соолуп жыгылды. Толгоо! Жанын көзүнө көрсөтүп, жүз түйүлгөн кыз көкжалдана бир да жолу үн чыгарып кой­бой, бир да онтоп койбой, тар купеде жаралуу жырткычтай бирде дубалга башын койгулап, бирде жата калып, ага да болбой жаны көзүнө көрүнүп баратканда шейшепти мыкчый буулуга шыбырап жатты. «Оо, Кудай, бул эмне деген кыйноо эле. Кыйналдым го?!»
Бир кыйкырык менен кийинки тагдырын ойрон кылып аларын сезип, кыңк эткен үн чыгара албай купенин ичинде жандалбастап жатты шордуу пенде...

ТАШТАНДЫ НАРИСТЕ
Ымыркай төрөлдү! Кан-сөлү менен шейшепке будамайлап орой салган жаш эне эшикке акырын кулак түрдү. Тыптынч. Жаңылыштык менен болсо да, жарыкчылыкка келген наристе тирүүлүктүн белгисин берип, анда-санда кыймылдап коёт. Кыйналып төрөлгөн­гөбү бала үн чыгарып ыйлаган жок. Бермет наристесин карабады. Башаламан түшкөн ойлору менен алышып, кантип наристеден кутулуштун жолун издеп жатты. Таң атарга аз калганда акыркы чечимин кабыл алды. Өмүрүндө бир бүлбүл көрүнгөн бактысынан тигил өгөй ата сөрөйдөн бүткөн бала үчүн кече албасын ойлоду. Баладан кутулам деп чечти.
Калчылдаган боюн араң токтотуп, ордунан турду. Жанында оролуп жаткан кыбыраган тирүү жандыкты колуна алды. Али да көзүн ача элек эле. Көз ирмемге, бир гана көз ирмемге энелик тамыры «зырп» эте тартып алды. Мындан башка жол жок. Тез-тез орой салып, купенин терезесин ачты да, күч менен колундагы баланы ыргытып жиберди. Поезддин карылдап-шарылдаганы эненин үнсүз ыйлаганы менен наристенин кыңылдаган үнүн басып кетти.
Тыптынч! Эмелеки адам оюна келбеген аза боюңду дүркүрөткөн жосунду көрбөгөндөй түн да бир калыпта сүрдүү.

ӨМҮР МЕНЕН КОШТОШУУ
Эртең менен кадимкисиндей тыкан кийинип, элди тейлеп жүргөн Берметти көргөндөр эч нерседен шек санашкан жок. Кубатка жолукканы тирилип калган көздө­рүнүн нуру өчүп, мурункусундай бир чекитти үңүлө тиктеп кайдыгер карайт.
– Сага эмне болду?
– Бери мени карачы...
Үстүнө үйрүлүп түшкөн Кубаттын, кадимки өзүнүн Кубатынын мээримдүү үнү дагы жүзүн жумшарта албады. Катып калган эле жүрө­гү. Мындан ары минтип жашай албасын сезип, ошол чечимге түз карап турган эле кыз. Өмүрдө сүйүү­дөн да, башкадан да кымбат нерсе бар экенин, ал энелик мээрим, энелик сүйүү экенин түшүндү. Бирок, кеч эле. Өтө кеч болуп калган. Кантсе да абийир сотунан кутула албасын сезди.
Ошол күнү поезд жолунда жаш кыздын өлүгү табылды. Келе жаткан поезддин алдына өзүн таштап жиберген экен. Ачылып калган көздөрү гана көгөргөн көктү тиктеп, «кечиргиле мени» деп тургансыйт. Ал эми терезеден ыргытылган наристеси жаракатка кабылса да аман калып, балдар үйүнө өткөрүл­гөнүн билбеген эле.

Нуржамал Жийдебаева


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  1 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: