Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

КАРАТЭ БУЛ – ЖАШООНУН МЕКТЕБИ

№384 12-18-март, 2010-ж.


Кубандырганы, бизге почта, интернет, СМС аркылуу көптөгөн каттар келип турат. Ошондой каттардын ичинде “спорттун каратэ деген түрү боюнча маалымат берип койсоңуздар” деген сунуш, өтүнүчтөр да бар эле. Андыктан бул жолу Чыгыштын атактуу уруш өнөрлөрүнүн бири тууралуу чакан маалымат беребиз.

КАРАТЭ ДЕГЕН ЭМНЕ?
“Каратэ” бул 2 сөздөн турган япон термини: “кара” (куру) жана “тэ” (кол), башкача айтканда, куру кол менен мушташуу ыкмасы. Мында кол эле эмес, дененин башка мүчөлөрү менен да түрдүү ыкмаларды ишке ашырса болот. Ошондой эле каратэнин жогорудагыдан башка чечмеленүүсү да бар. Башкача айтканда, “жаман ойлордон алыс болгон кол” деген. Бул деген каратэнин бирөөнү сыйлоо, адилеттүү мамиле жасоо, өзүңдөгү жек көрүү сезимин ооздуктап билүү деген эрежелеринен келип чыгат.
Каратэ бул – адам денесин чыңдап, духун бекемдеп, өзүндө жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачуу менен жүрүп отурган жол. Каратэ менен машыгууда адамдардын физикалык мүмкүнчүлүктөрүн жогорулатуу гана эмес, жаратылыш менен гармонияда болуусу да каралган. Бир сөз менен каратэ спорт түрү гана эмес, жашоонун образы, жашоонун мектеби.

ТАРЫХЫНАН
Айрым маалыматтарда каратэ Кытай менен Японияга жакын жайгашкан Окинава аралында жаралагандыгы айтылат. Аралдын жашоочулары каратэни япон баскынчыларына каршы күрөшүү үчүн ойлоп табышкан. Бул өнөр Японияга XX кылымдын башында ооп келе баштайт. Ошондо аралдын жашоочулары жумуш издеп Японияга көчүп, өздөрү менен кошо каратэни да ала келишкен делет. Каратэнин негиздөөчүсү деп Фунакоси Гитин эсептелет (1929). Каратэ дүйнөгө Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин кеңири жайыла баштаган.

ТҮРЛӨРҮ
Каратэнин 3 түрү бар: ката, кумитэ жана тамэшивари. Ката өзүнө түрдүү стойка, кыймыл-аракет жана ыкмаларды камтыйт. Мында атаандаш менен контакт жок. Андагы мушташты өз көлөкөсү менен болгон мушташты элестетсе болот. Кумитэде болсо катадан айырмаланып, спортчуга реалдуу атаандаш каршы турат. Бирок мында деле атаандаш менен контактка барбай эле мушташуу жагы да каралган. Кумитэнин кантактсыз, жарым контакт жана толук контакт деген 3 түрү белгилүү. Ал эми 3-түрү бул – тамэшивари, тактап айтканда, түрдүү нер- селерди сындыруу.

ФИЛОСОФИЯСЫ
Каратэнин философиясынын маңызын бирөөгө зордук-зомбулук көрсөтпөө идеясы түзөт. Каратэнин башкы эрежелери – эч качан биринчи болуп кол салбоо жана адамдарга зордук көрсөтпөө, тескерисинче, зордук-зомбулуктун алдын алуу болуп саналат. Каратэни үйрөнүп жаткан адам эч качан бирөөгө карата күч колдонуп, зордук көрсөтө албайт. Андайда жаратылыш менен гармония бузулат делет. Көптөгөн эл аралык улуттук ассоциацияларда каратэ менен машыгып баштаган окуучулар үйрөнгөн ыкмаларын коргонуудан башка максатта колдонбоону айтышып, атайын ант беришет. Чыгыштын каратэ мектептеринде каратэ менен диндин да байланышы бар. Бирок каратэ динден көз каранды эмес. Анын эрежелеринин биринде “баары Жаратканды сыйлоого милдеттүү, бирок андан көз каранды эмес” деп айтылат. Алсак, медитация каратэге динден кирген.

ЭМНЕ ҮЧҮН ОЛИМПИАДАДА ЖОК?
Каратэ бүгүнкү күндө да олимпиадалык программага кириши мүмкүн болгон талапкер-спорт түрлөрүнүн бири. Азырынча анын кабыл алынуу маселеси ачык бойдон калууда. Кабыл алынышына башкы тоскоолдук катары каратэде спортчулардын жаракатка кабылуу коркунучу жогору экендиги болуп турат. Мындан тышкары каратэнин бири-бирине баш ийбеген стилдеринин, федерацияларынын көптүгү да каратэнин олимпиадалык спорт түрүнө айлануусуна терс таасирин тийгизүүдө.

АТАКТУУ КАРАТЭ ЧЕБЕРЛЕРИ
Атагы алыска кеткен Голливуд актёрлорунун арасында кезинде каратэ менен машыккандары да бар. Алар – Чак Норрис, Стивен Сигал, Жан-Клод Ван Дамм, Марк Дакаскос жана Дольф Лундгрен. Аталгандардын ичинен каратэ менен профессионалдык деңгээлде Норрис, Ван Дамм, Лундгрендер алектенишкен. Өзгөчө Норристин жетишкендиги мактоого татыктуу. Ал каратэ боюнча Дүйнөнүн 7 жолку чемпио­ну болуп саналат.


КАРАТЭ КЫРГЫЗСТАНДА

Издеген суроолорубузга жооп издеп, КРнын косики каратэ федерациясынын вице президенти, курама команданын башкы машыктыруучусу ЛЕОНИД КОГАЙГА кайрылдык.

– Леонид Николаевич, алгач өзүңүз жөнүндө айта кетсеңиз, каратэге кантип келип калгансыз?
– Мен каратэ менен 22 жашымдан бери алектенем. Анда үй-бүлөбүз менен Ленинградда жашачубуз. Ага чейин грек-рим күрөшү менен машыгып жүргөм. Анан Евгений деген досумдун таасири менен дзюдого кызыга баштадым. Ага мен да дзюдого кызыгып жатам, мени да тарт десем, “кой дзюдону эмне кыласың? Андан көрө жаңы чыгып келаткан каратэге бар” деп, каратэ менен алектенип калышыма себепчи болуп калган. Анан өзүм да кызыгып кеткем. Кыргызстанга келгениме 10 жыл болду.
– Каратэ Кыргызстанга качан келген?
– СССРде каратэнин тарыхы расмий түрдө 1978-жылдын 13-ноябрынан башталат. Кыргызстанда кайсы жылы федерация түптөлгөндүгүн так билбейт экенмин. Кыргызстанда каратэ спортунун түптөлүшүнүн башында тургандардан болуп Тейфуров, Исмаилов, Обозов, Турусбеков, Болотбеков мырзалар эсептелет.
– Кандай жетишкендиктер менен мактана алабыз?
– Талашсыз түрдө эң чоң жетишкендигибиз бул 2003-жылы Японияда өткөн Дүйнө чемпиондугундагы ийгилигибиз. Ошондо Кыргызстандын атынан 2 гана спортчубуз барып, дүйнөлүк даражадагы мелдештен жеңиш менен кайтышкан. Таалай Эсеналиев алтын медаль тагынса, Бек Бөкөтаев күмүш медалга татыган. Учурда кыргыздан чыккан жалгыз Дүйнө чемпиону Таалай Эсеналиев КРнын Кинсико каратэ федерациясынын президенти болуп саналат.
– Өлкөбүздө кандай иш-чаралар өткөрүлүп турат?
– 2008-жылы сентябрда 20дан ашуун спорт федерацияларынын катышуусунда биринчи жолу уруш искусствосунун фестивалын өткөрдүк. Ал фестиваль 2 максатты көздөгөн. Биринчиден, спорттук федерациялар арасында карым-катнашты күчөтүү, тажрыйба алмашуу. Экинчиден, спортту пропагандалоо. Фестивалдын катышуучулары көргөзмөлүү чыгуулары аркылуу элди өзү алектенип жаткан спорт түрүнө болушунча тартууга аракет кылышкан.


Жергиликтүү кабарлардан

Вале тудо

НОКАУТТАРДЫН АЧЫК ЧЕМПИОНДУГУ
6-7-мартта Бишкектеги "Стронг" бокс жана фитнес борборунда Кыргызстандын 3-ачык чемпиондугу өткөрүлдү. Ага өлкөбүздүн бардык аймактарынан келген командалардан тышкары коңшу Казакстан жана Түркмөнстандын да эр урушчулары катышышты. Мелдештин өзгөчөлүгү ага 7 жаштагы өспүрүмдөрдөн тарта спортчу кыздарга чейин катышкандыгы болду. Катышуучулардын саны 200дөн ашып, 2 күн ичинде 150дөн ашуун былчылдашкан беттеш өттү. Чоңдор арасында төмөнкү спортчулар чемпион аталышты: Жолдошбай уулу Абдырашит (55 килограмм, УДПКР), Өмүрбеков Рустам (60, "Стронг"), Манас Коноков (65, Алыш), Рустем Капалов (70, Дене тарбия академиясы), Эмилбек уулу Руслан (75, Дене тарбия академиясы), Абдраим Рахманов (80, Ош), Жээнбек уулу Тилек (+80, "Самбист").

Футбол

ДАГЫ БИР ЛЕГИОНЕРИБИЗ ПАЙДА БОЛДУ
Канттык “Абдыш-Атанын” футболчусу, КРнын 2009-жылкы сезонунун мыкты чабуулчусу наамынын ээси Антон Землянухин жаңы сезонду казакстандык “Кайраттын” курамында өткөрөт. Бул тууралуу 9-мартта АКИpress маалымат агенттиги маалымдады. Алматылык команданын жетекчилиги аны курамына кошуп алууну Түркиядагы машыгуу сборунан кийин билдирген. Анда Антон өзүн жакшы жактан көрсөтө алган. Ошентип, азырынча чет өлкөдө ойногон футболчуларыбыздын саны 2ге жетти. Жыл башында дордойчу Мирлан Мурзаевдин орусиялык "Локомотивдин" курамына кошулгандыгы маалым.


Эл аралык кабарлардан

Бокс

ХАТТОН ЧОҢ СПОРТТОН КЕТТИБИ?
Жакында британиялык ММК­лар Рикки Хаттондун бокс­тон кеткендигин жазып чыгышкан. Буга жооп кылып мушкердин өзү таркатылган мындай маалыматтарды төгүнгө чыгарды. Анын айтымында, ал спорттон кетпейт, машыгууларды жөн гана убактылуу токтоткон. Бирок учурда кайрадан мурдагыдай калыпта машыгууларга киришти. Ал азыр кезектеги беттешин ким менен өткөрүү тууралуу сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп жатат. Маалыматтар боюнча ал Хуан Мануэль Маркести беттешке чакырып, андан чемпиондук курду тартып алууну максат кылган.

ВАЛУЕВ КЛИЧКОДОН КОРКТУБУ?
Профессионалдар арасында WBC версиясы боюнча Дүйнө чемпиондугу үчүн Виталий Кличко менен Николай Валуевдин өз ара беттеши болбой калды. Ал үстүбүздөгү жылдын 29-майына пландаштырылган. Беттештин үзгүлтүккө учурашынын себеби катары эки тараптын гонорар жагынан келише албагандыгы айтылууда. Эми Виталийдин кезектеги атаандашы польшалык Альберт Сосновский болмокчу. Бул беттеш качан болору тууралуу азырынча так маалымат жок.

Базарбек Абдураимов
sport@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: