Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

Алмамбет Шыкмаматов, Жогорку Кеңештин депутаты: "МЕН КАМАГАНЫНАН ДА, ӨЛТҮРГӨНҮНӨН ДА КОРКПОЙМ"

№730 28-октябрь-03-ноябрь, 2016-ж


Алмамбет Шыкмаматов акыркы кезде мамлекеттик телеканалдардын жылдызына айланып кетти. Себеби аны жана анын партиялаштарын болуп көрбөгөндөй каралоо жүргүзүлүүдө. Айтылып жаткан сөздөрдүн чын-бышыгын билүү үчүн Алмамбет агайдын өзүнө бардык. Эч буйдалбай, ачык-айкын, буркан-шаркан түшкөн эмоция менен жооп берип агынан жарылды.

– Алмамбет Насырканович, коалиция урады. Буга эмне себеп болду?
– Коалиция кайсы убакта урайт? Өкмөт жакшы иштей албаса, өкмөттүн иши коалицияны канааттандырбаса жана коалициянын ичиндеги фракциялардын маанилүү маселелерде пикири келишпесе. Мына бүгүнкү күндө биз Конституция боюнча пикир келишпестиктерден коалициянын ураганына күбө болуп жатабыз. Биз, "Ата Мекен" фракциясы, Конституцияны азыр өзгөртүүгө караманча каршыбыз. Конституцияга азыр сунушталып жаткандай өзгөртүү кирсе, бир партиянын диктатурасы орнойт, парламентаризмден артка чегинип, түшүнүксүз, коркунучтуу гибриддик саясий систем орноп калат деп жатабыз. Мына өзгөртүүлөргө ылайык президент жана премьер-министр күчтөнөт. Ошол эле маалда элдин өкүлү, элдин атынан шайланып келген парламент алсырап калат. Парламент көз каранды болсо, сын айта албаса, "чөнтөк" болсо, куурчак болсо андай парламенттин барынан жогу. Ал көлөкө сымал декорация гана болуп калат. Андай парламенттерди көрбөдүк беле! Ал "Ак жол", ал "Алга, Кыргызстан". Ошолор көрүп турса көрмөксөн, билип турса да билмексен болуп, башын кумга катып, бийликтин туура эмес иштерине пикир айта алышкан эмес. Анткени алардын укугу аз болчу. Азыркы саясий системде болсо парламент күчтүү. Ал өкмөттү отставкага кетире алат. Бир нече өкмөттү отставкага кетирген. Ошондуктан өкмөт азыр парламентке келип отчёт берет. Парламент аркылуу эл өкмөттүн отчётун угат. Парламентке отчёт берүүнү элге отчёт берүү деп түшүнсөк болот. Парламент күчтүү болсо, эл күчтүү болот деген сөз. Анткени элдин атынан келген парламент аткаруу бийлигин көзөмөлдөй алат. Мына ушул балансты бузуп албайлы деп жатабыз.

– Бийликчил маалымат каражаттарынын айтымында, "Альфа Телекомдун (Мегаком)" 7 пайыз акциясына ээ экенсиз. Башкача айтканда, 23 миллион доллардан ашуун акчага ээлик кылат экенсиз. Ушул чынбы?
– Күндүр-түндүр КТРКдан "Текебаев, Шыкмаматов, Салянованын "Мегакомдо" акциясы бар" деп сайрап жатышат. Бул эми эң жумшак сөз менен айтканда, дөөпөрөстүктүн дөөпөрөстүгү. 2010-жылдан бери "Мегакомдон" түшкөн акчанын бардыгын мамлекет, өкмөт көзөмөлдөп келе жатат. Муну эч ким тана албайт. Муну тастыктаган документтер бар. Эгер алганыбыз чын болсо эбак кармап барып камап, атып салышмак. Далилдеп туруп ошентсе туура да болмок. Ал акцияларды алыш үчүн көк мээ болуш керек, чыккынчы болуш керек.
Экинчиден, акцияны эч кимге бербейт. Берсе ушу Атамбаевдин тегерегиндегилерге берет, аларга сунуш кылат. Анткени сот, прокуратура, Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитети алардын колунда. Муну мисал катары логикага салып айтып жатам. Шыкмаматовго, Саляновага сот баш ийбейт, УКМК баш ийбейт, ажо баш ийбейт, Максим бере турган болсо булардын колунан эч нерсе келбейт экен деп ойлонот да. Эл да логикага салып мындай болушу мүмкүн эместигин түшүнүп турат. Бирок элди кемсинткендей, буларга айтса ишене берет дегенсип элди шылдыңдап жаткан бул Фарид Ниязов деп билем. Акыл-эси ордунда болгон киши жаман көргөн оппонентине да мындай кылбайт. Оюна койсоң эртең "булар эшектин этин жейт", бүрсүгүнү "ЦРУнун шпиону" деп айтышабы? Булардын айласы кетип калды. Калп айтууну мамлекеттик деңгээлге чыгарып салышты.

– Айласы кеткен бийликтин кейпи кандай болот?
– Мына, Медет Садыркуловду Бакиевдин режими айласы кетип калганда өлтүрүп салды. Акаев бийликтен кууларына аз калганда "менин үй-бүлөм башкарууга кийлигишпейт" деп ушул КТРКдан күнүгө калп айтчу.
А чындыкты эл билчү. Тарых кайталанып жатат. Бүгүн мен бийликтин акылга сыйбаган иштерге барганына таң калып жатам. Мына коалиция эмнеге урап жатат десе, Иса Өмүркулов оозу-мурду кыйшайбай "анткени акаевчилер Конституцияны өзгөртүүгө каршы" дейт. Эгерде акаевчилер десек, эң биринчи акаевчи дал ушул Иса Өмүркулов. Акаевдин жанында жүрүп темир жолду башкарбады беле? Менин жеке пикиримде, бул элди шылдыңдоо. Элден уялыш керек эле да. "Кокуй, кой, эл кантип ушуга ишенсин" демек. Бирөө "эй, Фарид, элди келесоо ойлоп жатасыңбы, ишенбейт, буга ким ишенет?" деп айтышы керек эле да?
Бул деген баягы Өмүрбек Чиркешович кабылган "матрёшка-гейт" сыяктуу. Болгону башка формасы. "Матрёшка-гейтке" да эл ишенген эмес. "Мегакомго" биздин байланышыбыз бар дегенге да эл ишенбейт. Дагы бир жолу кайталайм, 2010-жылдан тарта "Мегакомдун" бардык каражаты мамлекетке түшүп турган. "51 пайыз менчиктештирилгенге чейин акча кайда түшүп турган?" деген суроо жаралышы мүмкүн. Акча мамлекеттеги эсепке түшүп турган да, кийин толугу менен мамлекетке өткөн.

– "Бул Фарид Ниязовдун пас интригасы, "матрёшка-гейттин" экинчи сериясы" деп айтып жатасыз, ал адамдын сиздерге жеке таарынычы барбы?
– Жеке таарынычтар жок. Бул жерде баягы бардык жолдор Римге алып барат дегендей, бардык ыплас иштерге Фаридди түртүп жатышат. "Болбой баратса качып кетесиң" деп жатышабы деген ой келет. Азыр "кыштан кантип чыгабыз, тышкы карызды кантип төлөйбүз, мигранттардын маселесин кантип чечебиз, элдин жашоосун кантип оңдойбуз?" деп толгон-токой маанилүү көйгөйлөрдү чечүүнү ойлонбой, булар чогулуп алып "Текебаевди кантип жок кылабыз, кантип жаманатты кылабыз?" деп отурушат.

– Конституцияны өзгөртүүгө каршы чыккандар – өлкөгө каршы чыккандар" деп президент Алмазбек Атамбаев билдирди. Бул боюнча эмне дейсиз?
– Мына, окумуштууларды чакырып, парламенттен сыртта калган саясатчыларды чакырып, анан майда-чүйдөсүнө чейин талкуулап, кызыл чеке болуп талашып, шашпай бардык каталарды карап чыгып, анын баарын элге КТРК аркылуу ачык көрсөтсөк болбойт беле?! Ошондо 20-30 жыл иштей турган идеалдуу Конституцияны кабыл албайт белек, телегейибиз тегиз болбойт беле?! Ажонун мартабасы көтөрүлүп, тарыхта аты калбайт беле?! Конституцияны өзгөртүүгө каршы чыккандар эл душмандары деген президент айтчу сөзбү?! Ушул туура ой жүгүртүүбү? Бул деген "менин айтканымды кылгыла, кылбасаңар эл душманысыңар" деген сөз.
Илгери мыкты падышалар тегерегимдеги вазирлер алдап жаткан жокпу деп дербиштин кийимин кийип, эл аралап жашоо-шарттын чыныгы абалын билчү экен. Бизде ажону туурап калгандары ой айтып жатышат. Эл душманысыңар десе Оштун мэри "ажону сындагандарды Кудай урсун" дейт, фракция башчысы "акаевчисиң" деп чыкты. Күнөөлөй турган жөнүңөр болсо, аргумент-факты менен сүйлөгүлө! "Сен жиндисиң, сен душмансың" деген аргумент эмес. "Камап салам, өлтүрүп салам" деген аргумент эмес. Мен камаганынан да, өлтүргөнүнөн да коркпойм. Анткени менин берген антым бар! Балдарым бар! Алар ушул мамлекетте жашайт! Анан камап койбосо экен деп кантип абийирим менен соодалашам? Кантип өзүмдү күзгүдөн карайм? Кантип адалсынам? Элдин бетин кантип карайм?
Негизи коркоктор баары бир жерге үйүлүп алышат. Анан ойлошот болуш керек, "биз коркуп жатабыз, демек, булар деле коркот болуш керек" деп. Биз коркпойбуз. Себеби бизди камаса, бизди өлтүрсө булардын накта жүзү ачылат. Өзүбүздүн камалуубуз менен, өлтүрсө өзүбүздүн өлүмүбүз менен булардын жүзүн ачабыз. Канжыгага башты байлайт деген ушул. Коркуп жүрсөк авторитардуу режим орнойт, баары кошоматчы болот. Бирок кыргызда эч убакта андай болгон эмес. Жок дей турган адамдар сөзсүз чыгат. Бизди өлтүрсө ордубузга келчү башкалар чыгат. Андыктан чындык үчүн акырына чейин турабыз. Чындык деген эмне? Бул Конституцияга тийбе, алмаштырсаң мыйзамдуу алмаштыр, мамлекеттик деңгээлде калп айтпа дегендик.

– Сиздин оюңузча, Баш мыйзамды өзгөртүүнүн максаты эмне?
– Конституцияны өзгөртүүнүн бир эле максаты бар. Калган максаттары жөн элди жоошутуш үчүн алдап айтылган максаттар. Негизги максат – КСДП жана президенттин тегерегиндегилердин бийликте калуусу. "Кетем, президент болбойм деди" деп жатышпайбы. Бул авторитаризмдин бөлөк формасы. Бийликтен тыш туруп алып өзүнүн шоопурлары, катчысы, партиясы менен башкарып жүрө берет. Бийликтен кетпештин эле амалы. Бул нерсе алардын азыркы максаты гана. Билесиңерби, Акаевдин да, Бакиевдин да ушундай максаттары бар болчу. Бул максаттар ишке ашпайт. Муну бөркүмдөй эле көрөм. Анткени Манастын арбагы колдогон калдайган калың эл бар. Эл жол бербейт.

– Алмамбет Насырканович, жарнаманы адам 15 жолу көргөндөн кийин ишене баштайт дешет. 15 жолу кошоматчы басылмалар менен жамандата берүүнүн акыры сиздерге залалын тийгизбейби?
– Ынанымдуу болуш үчүн булар илимий жолдорду колдонуп жатышат. Сен айткандай, жарнамалык принциптер менен иштеп жатышат. Кайра-кайра айтышат. Сандарды бадырайта жазып факты катары көрсөтүүгө далалат жасашууда. Маселен, бир буюмду да кайра-кайра көрсөтө берип элди көндүрүшөт. Бирок бир нерсени эске алуу керек. Буюм сүйлөбөйт. Ал чындыкты айта албайт! Биз чындыкты айтып чыгабыз! Мына силерге окшогон көз карандысыз маалымат каражаттары аркылуу элге жеткиребиз. Анан чындык ачылган соң алардын абийири ачылат, бизде иммунитет пайда болот. Эл жүрөгү менен да ойлонот. Жүрөк мээден жакшы ойлоно аларын унутпайлычы. Болбосо эртеден кечке КТРКны калп айттырган Акаев жетпейт беле мүдөөсүнө! Бакиев жетпейт беле?! Эми ошол сабак болбой жатпайбы! Далилдери жок! Көрсөтүшпөйбү?! Куру сөз! КТРК адилеттүү, ар тараптуу болсо эмнеге "Дастан" заводу боюнча былыктарды көрсөтпөйт. "Дастан" заводунун Максим Бакиевге өтүп кеткен жерине президент Алмазбек Атамбаев там салып жатканын биз факты менен, документтер менен көрсөттүк. "Бүлүнгөндөн бүлүк алба" дейт кыргызда. Бүлүнгөн Максим алып баар таппаган жерге эмнеге там салат? Эмне алат аны? Ишенген кожом сууга акты болуп жатпайбы!

Мирлан Өмүралиев
politika@super.kg



А.Шыкмаматов: "Азыркы бийлик мурункулардан сабак алган жок"

Автор: Кызжибек Раимова
Оператор: Мундуз Нурланбек уулу

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  31 
Талкуу жабык.
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: