Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

МҮНҮШКӨР: "ИТЕЛГИМ ӨЛГӨНДӨ ШОЛОКТОП ЫЙЛАГАМ"

№732 11-ноябрь-17-ноябрь, 2016-ж


Мүнүшкөрлүк – бул кыргызда атадан балага уланып келе жаткан өнөр. Баба салтын уланткан, ата жолун жолдогон мүнүшкөрлөрдөн азыр да уучубуз куру эмес. Алардын бири Абдирасул Кубатов мүнүшкөрлүк кесиби тууралуу айтып берди.

"БҮРКҮТ МЕНЕН ИТЕЛГИ АТААНДАШ БОЛОТ"


– Жашым 53тө. Ош облусунун Кара-Кулжа районунун Кара-Булак айылында жашайм. Атам азыр 95 жашта, биз кичинекейибизде эле куш салчу. Атамды ээрчип жүрүп 7-классымда куш таптоону үйрөнүп, ошондон тарта мүнүшкөрлүк менен алектенем. Баш-аягы 15тей куш таптадым, учурда 3 кушум бар.
Кыргызстанда жалпысынан куш деп эле айтылат. Булар бүркүттөн кичирээк болот. Куштар да туйгун, тынар, тунжур, чүйлү, үчала деп өз ара бөлүнөт (ред. кыраан куштардын көпчүлүгү кызыл китепке киргендиктен чет өлкөгө чыгарылбайт). Куштардын мыктысы туйгун. Туйгунду мен 1 эле адамдан көргөм. Анын өңү кардай ак, салмагы 2 килограммга жете бербеген канаттуу болот экен. Угушума караганда, ал өтө кыраакы, кыраан, сүрдүү, амалкөй, ылдам учкан куш болот. Туйгун учканда өрдөк, кекилик, чил сыяктуу канаттуулар ошол аймакта уча албай, коркуп жашынып калышарын кеп кылышат. Негизи Кыргызстандагы биз таптаган куштар кекилик, чил, кыргоол, өрдөк, коён, улар сыяктуу жандыктарды алат. Эң чоң алганы – улар. Коёнду алганда көтөрүп кетпейт, ошол алган жеринен чокуп өлтүрөт.
Атам "бүркүттүн табы катуу болот" деп тыюу салгандыктан өмүрүмдө бүркүт таптаган жокмун. 2 ителги таптадым. Бирөөсү өлүп калды, бирөөсүн көлдүк досума бергем. Ал ошол ителгини Көчмөндөр оюндарында мелдешке катыштырып 4-орунду алды. Өзүм болсо мелдештерге катышкан жокмун. Ителги менен куштун айырмасы – ителги учкул, кушка караганда күчтүү болот. Куш олжосун кармайт, ителги тээп түшүрөт. Ителги тепкен жандыктын бели сынат, кээде бүркүттү да тебет. Аксакалдардан угушубузча, бүркүт менен ителги бир аймакта уя салса, экөө бири-бирине атаандашып, акырында ителги жеңет экен.

"КУШТАРДЫ АЗЫР САТЫП КАЛЫШКАН"

– Негизи куш сатылбайт. Бирок азыр куш кармагандар аны сатканга өтүп алышкан. Мисалы, 1 кушту 10 миң сомго чейин сатышат. Куштарды балапан кезинде таптаган жакшы. Чоңойгондо кармалган кушту таптайсың, бирок алар 2-3 айдан кийин эле качып кетишет. Тууй турганда же болбосо бир нерсе жакпай калса качарын билсек дагы баары бир коё беребиз. Качкан куш кайтып келбейт. Куштун баары эле жакшы чыга бербейт, ар биринин ар кыл мүнөзү болот. Бирөөсү жалкоо, бирөөсү корс же таарынчаак болот. Кээ бири адамга аябай жакын болот, таштасаң да ээрчийт. Кээ бирөөсүнүн көзү "ушу кетсем болот эле" дегенсип асманда эле болот.

"КУШ САЛУУ КУМАР"

– Тапка кирген куштарды сентябрдан февраль айына чейин гана аңга саласың. Жакшы куш 1 күндө 10го чейин аң ала алат. Аңчылыктан жолуң болбой калган күндөр да көп болот. Кушуң 1 эле кекилик кармаган болсо аны өзүң жебейсиң, кушка бересиң. Бербей койсоң куш кийинкисинде аңды куубай коёт. Алган нерсеси менен кушту ажыратуу да оңой иш эмес, билишиң керек. Мисалы, куш аң алганда барып жулуп алсаң, кийин ал куш аң алганда киши көрбөгөн жакка бекине турган болот же көтөрүп качып кетет.
Башка убакта багасың. Алар тооктой болуп жем жебейт, жалаң эт жейт. Күнүнө 100 граммдай эт жейт. Кушту тапка келтирүү түйшүктүү иш. "Куш уйкусу" деп коёт. Аңчылыкка чыгарда түнү менен уктатпай, тамак бербей, өзүң да уктабай отурасың. Себеби түнү уктабаган, анын үстүнө ачка куш каардуу болот да, ала турган нерсесин көпкө узатпайт.
Кушсуз мага жашоо жок. Мисалы, азыр сиз менден "шаардын четинде бир нерсем калып калыптыр, барып алып келип бересизби" деп сурансаңыз, мен баш тартып коюшум мүмкүн. Эгер кушум ошол тарапка учуп кетсе, ойлонбой туруп жөө кетип калам. Куш салуу бир чети кумар, бир чети адамды көп бастырат, ошонусу жакшы.
Куш өтө жакын, үй-бүлө мүчөсүндөй эле болуп калат. Балдарыңдан деле анча кабар албайсың. Мисалы, мен эртең менен туруп биринчи эле кушумду карайм. Бир окуяны айтып берейин. Мен тойдо жүргөндө бир ителгимди ит чайнап салып өлүп калыптыр. Аны көрүп эле бет аарчымды алып чыгып шолоктоп ыйлай баштадым. Анан апам "эй, адам өлгөндө бет аарчысын алып чыгып ыйлайт" деп урушкан.
Ушул жылы жайында да эң жакшы көргөн кушум качып кетти. Куштарымдын алды болчу. 3-4 күн издеп таппай койдум. Ошол кушка азыркыга чейин жүрөгүм ачышат. Кээде түшүмө да кирет.
Куш салып жүрүп кушка кызыккан көп досторду таптым. Кушчу достор чогулганда башкы темабыз куш болуп, акча табыш керек эле деген сыяктуу темаларды унутасың. Куштун кумары казинонукунан да күчтүү. Мүнүшкөрдүн көзү, кулагы, буту жакшы иштеш керек. Себеби куштар алган нерсесин тоонун аркы бетине алып кетиши мүмкүн. Артынан барышың керек болот. Ал үчүн биз куштун бутуна коңгуроо байлап коюп, ошол аркылуу табабыз. Кушту издеп тоо арасында түнгө чейин калып калган күндөр да болгон.

"Бул жоголуп кеткен үчала кушума ушул кезге чейин жүрөгүм ачышат, кээде түшүмө да кирет".


"Бул боз кушум кекиликти кууп жүргөндө кекилик тоо этегине келип жашынып калган. Куш болсо көрбөй учуп өтүп сайдагы электр чубалгысына конуп, токко урунуп өлгөн".


Кыргыз мүнүшкөрлөрү акыркы жылдары чет өлкөлүк туристтердин да көңүлүн өзүнө бурдурууда. 2015-жылы август айында кыргыз өлкөсүнө келген малайзиялык фотосүрөтчү Шимри Лим дагы мүнүшкөрлөрдөн кыя өтө алган эмес.


"Ак кушум аңын жеп жаткан чагы".


Асхат Субанбеков
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  4 
Комментарийлер(8)
14.11.2016. 09:58 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
886
Катталган:
29-10-2013
Соӊку аракети:
20-09-2018 07:28
Жынысы:
Белгисиз
+7
Жакшы тема экен.Ушундай кызыктуу ангемелерди кобуроок жазуунарды отуном.Саяпкерлер тууралуу мисалы.
14.11.2016. 11:30 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
12-11-2016
Соӊку аракети:
03-01-2018 10:15
Жынысы:
Белгисиз
+4
ekaterinburg,тура айтасыз
14.11.2016. 13:09 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
4715
Катталган:
05-09-2011
Соӊку аракети:
20-09-2018 23:48
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Супер-Инфо
+2
ekaterinburg, саламатсызбы! Сунушуӊуз тиешелүү бөлүмгө жеткирилди, рахмат.
14.11.2016. 11:30 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
12-11-2016
Соӊку аракети:
03-01-2018 10:15
Жынысы:
Белгисиз
+5
Соонун тема экен
14.11.2016. 15:02 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
29-06-2016
Соӊку аракети:
21-03-2018 13:24
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
+8
Мына жанылык деп ошону айт менда аябай кызыгам куштарга
14.11.2016. 20:22 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
386
Катталган:
09-07-2016
Соӊку аракети:
07-05-2017 07:09
Жынысы:
Белгисиз
+5
Оо чынында соонун тема экен мага жакты
15.11.2016. 14:50 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
145
Катталган:
03-11-2016
Соӊку аракети:
20-09-2018 20:59
Жынысы:
Белгисиз
+5
Спорттун эн жакшы туру да мунушкорлук мергенчилик.Чарчоо дегенди билбейсин канчалаган жолдорду канча тоо таштарды басышат
17.11.2016. 12:43 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
367
Катталган:
06-02-2012
Соӊку аракети:
13-09-2018 20:51
Жынысы:
Белгисиз
+4
Соонун тема экен куштардын тилин билген адамдар кооп болсун...
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: