Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

БОРБОР АЗИЯЛЫК ПРЕЗИДЕНТТЕР ЭМНЕ ҮЧҮН ТАКТАН КЕТҮҮНҮ КААЛАШПАЙТ?

№386 26-март - 1-апрель, 2010-ж.


Мезгил үнү

Орто Азия мамлекеттери жана Казакстан эгемендик алгандан бери 20 жылга жакын убакыт өттү. Ал арада Кыргызстанда 2005-жылы бийлик алмашса, Түркмөнстанда С.Ниязовдун дүйнөдөн кайтышы ажонун алмашуусуна алып келди. Калгандарында 20 жылдан бери ошол эле адамдар такта отурат. Андыктан «азиялыктар тактыдан кетүүнү каалашпайбы?» деген суроо туулат.

АСКАР АКАЕВ
Кыргызстандын туңгуч президенти Аскар Акаев 1944-жылы 10-ноябрда Кемин районунда төрөлгөн. 1967-жылы Ленинграддагы Так механика жана оптика институтунун инженер-математика бөлүмүн аяктайт. Ойдо жок жерден президент болуп калган Акаев 14 жыл Кыргызстанды башкарды. Анын убагында улуттук валюта кабыл алынып, башкаруу формасы баштапкы жылдарда демократиялык принциптерге жооп берген. Бирок жубайы, кызы жана уулу мамлекеттик башкарууга кийлигише башташты. Баш мыйзамды өзгөртүп, президенттикке 3 жолу ат салышкан Акаев 4-жолу максатына жетпеди.
Үй-бүлөлүк башкарууга чыдабай калган эл 2005-жылы 24-мартта революция жолу менен Акаев бийлигин кулатууга жетишти. Москвадан келип президент боло калган Акаев 14 жылдан кийин кайра эле Москвага качып кете берди.

КУРМАНБЕК БАКИЕВ
Акаев бийлигинин кулашына түздөн-түз салымын кошкон, аким, губернатор, ЖКнын депутаты, премьер-министр кызматтарын аркалаган Курманбек Бакиев 2004-жылы “Кыргызстан элдик кыймылынын” төрагалыгына шайланган.
2005-жылдын 24-мартында элдин каалоосу менен бийлик алмашты. Акаев бийлиги кулатылып, элдин колдоосу менен президенттикке Курманбек Салиевич Бакиев шайланды. 5 жылдык мөөнөтүн аяктаган соң экинчи мөөнөткө шайланган Бакиев Кыргызстанды өнүктүрүү жолунда бийлик бутактары менен тил табышып, өлкөдө саясий туруктуулукту орното алды. Эл аралык саясатта бир тараптуу эмес, көп тараптуу иш алпарып, Кыргызстандын кызыкчылыктарына жооп берген мамлекеттер менен кызматташууга жетишти. Кыргызстанды өнүктүрүү максатында өлкөгө инвестицияларды тартууга шарт түзүп берди. Экинчи мөөнөткө шайланган Бакиев Баш мыйзамга өзгөртүү киргизип, үчүнчү мөөнөткө барбасын ачык айтып, бийликти эл шайлаган президентке өткөрүп берерин жарыялаган.

НУРСУЛТАН НАЗАРБАЕВ
1940-жылы 6-июлда Алматы облусуна караштуу Чемолган айылында төрөлгөн. Назарбаев өзүнүн саясий карьерасын Компартиянын облустук бөлүмүнүн 2-секретары болуу менен баштайт. 1984-жылы Казак ССРинин Министрлер Кеңешинин төрагасы, 1990-жылы Казак ССРинин президенти кызматына шайланат. Союз тарагандан кийин 1991-жылдын декабрында жалпы элдик шайлоодо Казакстандын биринчи президенти болуп шайланат. 1999-жылы, андан соң 2005-жылдагы шайлоолордо жеңишке жетет. Ал эми 2007-жылы Казак парламенти Нурсултан Назарбаевди өмүр бою президент деп жарыялаган токтом кабыл алат.
20 жылдан бери Казакстандын жашоо деңгээли өсүп, КМШ ичинде тез өнүгүп келе жаткан мамлекетке айланды. Канчалык сындар айтылбасын, Нурсултан Назарбаев көзү өткөнгө чейин бийликте турары анык болуп калды.

ИСЛАМ КАРИМОВ
72 жаштагы Ислам Каримов да коммунисттер мектебинде тарбия алган. Балдар үйүндө өскөн Каримовду «нукура өзбек эмес, тажик каны бар» деп сөз кылып жүрүшөт. 1989-1991-жылдары Өзбекстан ССРинин Компартиясынын биринчи секретары кызматын аркалаган Каримов 1991-жылдын 31-августунан баштап эгемен Өзбекстандын биринчи президенти болуп шайланат. 1995-жылкы элдик референдумда Каримовдун президенттик ыйгарым укуктары 2000-жылга чейин узартылат. 2000-жылдын 9-январындагы президенттик шайлоодо Каримов добуштардын 90 пайызын алып, экинчи мөөнөткө президент болот.
2002-жылы жалпы элдик референдум өт­көрүлүп, анда президенттин ыйгарым укуктары 5 жылдан 7 жылга чейин узартылат. 2007-жылдагы президенттик шайлоодо кайрадан жеңишке жетишкен Ислам мырза эми 2014-жылга чейин Өзбекстанды башкарары анык. Мураскер катары тун кызы Гүлнараны даярдап жатканы айтылат.

ЭМОМАЛИ РАХМОН
Тажикстандын президенти учурда 58 жашта. 1992-жылы Тажикстан Жогорку Советинин төрагасы болуп шайланган Рахмон жарандык согуш убагында оппозиция менен келишип, Тажикстандагы согушту токтотууга жетишкен. 1994-жылы ал Тажикстандын президенти болуп шайланат. Кийинки шайлоо 1999-жылы болуп, анда 5 жыл эмес, 7 жылдык мөөнөткө президент болуп шайланат. Ал эми 2003-жылы жалпы элдик референдум өтүп, президентке дагы эки мөөнөткө шайлануу укугу берилет. Тактап айтсак, эгер 2013-жылдагы шайлоодон утуп чыга алса, Рахмонго 2020-жылга чейин Тажикстанды башкарганга мыйзам жол берет.
7 кыз, 2 уулдун атасы болгон Э.Рахмон балдарынын саны боюнча да кесиптештерин алдыга чыгарбайт. Жакында эле экинчи кызы Озоданы Тышкы иштер министринин орун басары кызматына дайындап, «мураскерин даярдап жатат» деген сынга кабылды.

САПАРМУРАТ НИЯЗОВ
Түркмөнстандын биринчи президенти С.Ниязов 1940-жылы 19-февралда Ашхабадда төрөлгөн. 1985-жылы Түркмөн ССРинин Коммунисттик партиясынын биринчи секретары кызматына дайындалып, 1992-жылы эгемен Түркмөнстандын биринчи президенти болуп шайланат. 1994-жылы жалпы элдик референдум менен Ниязовдун президенттик ыйгарым укуктары 2002-жылга чейин узартылат. 1999-жылы Түркмөнстандын Элдик Кеңеши (парламент) Ниязовдун өмүр бою президент болушуна токтом кабыл алат. Бирок Түркмөнбашы 2006-жылдын 21-декабрында жүрөгү токтоп, мезгилсиз дүйнөдөн кайтат.
Ал ажо катары өзүнүн тышкы жана ички саясатын Түркмөнстан – эл аралык деңгээлдеги тарапсыз өлкө” деп жарыялоо менен баштаган.
Ниязовдун уулу учурда Венада жашаса, кызы апасы менен Москвада жашаары айтылат.

ГУРБАНГУЛЫ БЕРДЫМУХАММЕДОВ
Ниязов каза болгондон кийин анын ордуна Гурбангулы Бердымухаммедов 2006-жылдын декабрь айында президенттин милдетин аткаруучу, ал эми 2007-жылдын февралындагы президенттик шайлоодо Түркмөнстандын экинчи президенти болуп шайланат. «Гурбангулы Бердымухаммедов Ниязовдун мыйзамсыз төрөлгөн баласы, жеке дарыгери болчу» деген маалыматтар айтылып жүрөт. Тиш доктур кесибинин ээси Г.Бердымухаммедов Ниязовдун айрым указдарын жокко чыгарды. Ал президент болгондон баштап Түркмөнстанды жаңылоо боюнча кабыл алган чечимдери азырынча аны реформатор катары көрсөтүп келет.

Айбек Кочкоров
koom@super.kg


«Супердин» сурак бурчу

КЫРГЫЗСТАНДА ДЕМОКРАТИЯ БАРБЫ?

Адилет,
20 жашта, студент:
– Саналуу адамдар үчүн гана демократия. Азыр эл эки катмарга бөлүнүп баратат. Бирөөлөр демократиянын жолуна жакшы түшүнүп, пайдаланып жатышса, дагы бирөөлөр демократия эмне экенин билишпейт. Бизде адам укугу тебеленген учурлар өтө көп.

Айнура,
55 жашта, китепканачы:
– Демократия бар. Бирок ар ким аны ар кандай түшүнүп алып, баш аламандыкты жаратууда. Кээ бирөөлөр демократия деп эле өз билгенин жасап жатышат. Муну биз бир нукка салбасак, өлкөнүн өсүп-өнүгүүсүнө терс таасирин тийгизет. Союз учурунда демократиясы жок эле эл бейкапар жашачу.

Алтынбек,
25 жашта, студент:
– Демократиялык өлкө деп аталганы эле болбосо максатына толук жетпей, ара жолдо калды. Карапайым элдин ичинде демократияны туура эмес түшүнгөндөр да көп. Мыйзамга туура келбес иштерди деле демократияга такагандар бар. Туура багыт ала албай жатабыз. Буга кандайдыр бир иш-чараларды жүргүзүү керек.

Алина,
28 жашта, ашпозчу:
– Менимче, демократия болбосо жеке ишкерлер көбөймөк эмес. Демократияны колго алгандан бери элдин көбү бутуна туруп калды. Байкалбаганы менен, Кыргызстанда Өзбекстан, Казакстан деген өңдүү өлкөлөргө караганда демократия бар. Мисалы, бийликти каалашынча эле сындап жатышат. Ал эми сөз эркиндиги демократия эмес, эмне?

Раимбек,
57 жашта, айдоочу:
– Кайдагы демократия?! Демократияга шылтоолоп, өз билгендерин жасашууда. Бир чиновник электр энергиясын кымбаттатып, дагы бирөө жер сатып эле байып жатышат. Демократиянын негизги шарттарынын бири – мыйзамдуулук. Ал эми азыр мыйзам бузуулар көбөйдү.

Чынара,
62 жашта, пенсионер:
– Демократия бар. Мына буга чейин социализм, коммунизм деген доорлорду деле басып өттүк. Ал эми демократиянын өлкөбүзгө орногону жакшы эле болду. Биринчиден, эл буга ишениши керек. Ишеним болгондо гана демократия жакшы жолго түшөт.

Бакытбек,
48 жашта, ишкер:
– Демократиялык өлкө деп жарыялангандан кийин аны жок деп айтыштын өзү туура эмес. Кыргызстанда демократия толук кандуу багытын таап кете албай жатса да, башаты бар деп айта алам. Учурда демократия деп эле «каалаганымды кылам» дегендер көбөйдү.

Бахияна Сатылганова



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(4)
29.03.2010. 09:01 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
06-12-2008
Соӊку аракети:
03-01-2018 00:35
Жынысы:
Белгисиз
0
Тузотуунузго рахмат, текст ондолду.
31.03.2010. 05:06 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
22
Катталган:
14-03-2010
Соӊку аракети:
20-09-2013 13:19
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Texas
0
Kyrgyzstanda demakratia JOK...
31.03.2010. 18:30 
Тайпасы:
Комментарийлердин саны:
0
Катталган:
01-01-1970
Соӊку аракети:
01-01-1970 00:00
Жынысы:
Белгисиз
0
Кыргызстанга Путиндей бир киши керек,башкага жемин жедирбей,элин танап тонотпой,элинин кызыкчылыгын коргоп,оркундоп-осуусун каалаган,озунункамын ойлобой.Бакиев сыяктуу киши менен алдыга умтулуп,оркундоп осо албайбыз
31.03.2010. 20:02 
Тайпасы:
Комментарийлердин саны:
0
Катталган:
01-01-1970
Соӊку аракети:
01-01-1970 00:00
Жынысы:
Белгисиз
0
Карасанар Казакстан,Озбекстан кандай бутуна турушту а Кыргыз байкуш мынтип отурсак биз жакын рада бутубузга туралбайбыз,айлык акынын баасы 3000сомдон ашпаса светин баасы бул болсо мындан ары кандай жашоо болот айткылачы?
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: