Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ЧЕТ ӨЛКӨЛӨРДҮ ПЛИТКА МЕНЕН КАМСЫЗДАГАН ЖАЛПАК-ТАШ АЙЫЛЫ

№748 3-9-март, 2017-ж.


Өзгөн районуна караштуу Жалпак-Таш айыл өкмөтүндөгү кымбат баалуу таштар тууралуу уктуңуз беле? Күн жылыганда ал тарапка барчу болсоңуз, күн-түн дебей кербендей болуп ак таш жүктөп алган КамАЗдарга сөзсүз көңүлүңүз бурулат. Ош шаарынан батышты көздөй 80 чакырым алыстыкта, тоону бойлоп отуруп кербендин уюгуна туш болосуң. Ушул айыл өкмөткө караштуу Топор айылынын этегинде эле жерде жайнаган ак таштар, толтура унаалар көзгө урунат. Жерден чыккан баалуу таштын пайда болушу да кызык. Эл арасында аны ач көз бай Карынбайдын малы деген уламыш жашайт.

ТАШКА АЙЛАНГАН МАЛ...

Уламышка ылайык, бул аймакта Карынбай деген ач көз бай жашаган. Ал малын сугарганда Өзгөн суусу соолуп калчу экен. Күндөрдүн биринде Кызыр пайгамбар ага "малыңдан кедей-кембагалдарга зекет бербейсиңби?" дейт. Ошондо бай "мага дагы ушунча мал берсең, анан зекет кылам" деп коёт. Кызыр Карынбайдын өтүнүчүн аткарып, "эми бересиңби?" десе бай кайра эле ач көздөнүп, мурунку сөзүн кайталап туруп алат. Ошентип 3 жолу айтса да "бул мал аздык кылат" дей бергенинде өзүн жер жутуп, малы ташка айланып калган экен. Төмөндө биз кеп кылчу таштар ошол Карынбайдын ташы тууралуу.

Эрмек Айтиев, карьер жетекчиси, тоо-кен геологу: "ТАШТАРДЫ ӨЗБЕКСТАНДЫКТАР КӨП КОЛДОНДУ"

– Бул аймактарда илгери деңиз болгон. Деңиздин чөгүндүлөрү чогулуп отуруп миллион жылдардан кийин таш болуп эң алдында калып калган. Биз казып жаткан таш акиташ-үлүл кабыгы (известняк-ракушечник) деп аталат. Таштарды араалаганда кадимки эле деңиздеги үлүл кабыктары же кабыктардын изи чыгат. Кыргызстанда курулуш иштерине гранит, мрамор, акиташ-үлүл кабыгы колдонулуп келет. Биздикиндей таштар Гүлчөдө, Жалал-Абаддын бир нече аймактарында да бар. Союз маалында Бишкектеги көп имараттар: ооруканалар, Таш-Дөбөдөгү (Воронцовка) санаторий, Учкун Жалпак-Таштын ташынан салынып, кооздолгон.
Бул аймак иштетүүгө 1970-1980-жылдары берилген. Ал кезде техника жок, таштарды жардыртып алышчу. 1990-жылдары гана менчик фирмаларга иштетүүгө берилип, жеңилирээк болуп калды. Азыр ар бир карьерде жүк ташуучу унаа, кран, ташты формага келтирген, араалаган машиналар бар.
Өзгөн району боюнча Жалпак-Таш айыл өкмөтү бай деп уккам. Себеби таш алып иштетип жаткан ар бир фирма лицензияга, ижарага акча берип турабыз. Ага кошумча көпүрөсүн, жолун жасап, кардан тазалап, колубуздан келген жардамыбызды беребиз. Акиташ-үлүл кабыгы таштары 4-5 жылдан бери Өзбекстанда мода болуп, көп чиновниктер үйлөрүн, имараттарын жасалгалашты. Жадакалса маркум президенти Ислам Каримов ушул жактан таш алдыртып курулушка пайдаланып, мода ошондон башталган деп уккам. Жакындан бери Бишкектеги көп ресторан, үйлөргө да биздин таштар керекке жарап келет.

Тойбек Абылкасымов, айдоочу: "АЙДООЧУЛАРДАН ЖАБЫР ТАРТКАНДАР БАР"

– Мен бул жерде иштегениме 2 жылдан ашты. Бизге менчик фирмалар, жергиликтүү жашоочулар КамАЗдарын беришет. Алар айткан жерге жеткиребиз, бир рейсине 1500 сом алабыз. Жалпак-Таш айылынын элинин 100гө жакын КамАЗы бар. Алар өздөрү айдашса, бир рейсине 5000 сом алышат. Иш менен биздин эл камсыз болгону менен, анча-мынча зыян тарткан учурлар да болот. Жалпак-Таш айыл өкмөтүнүн жашоочулары күнү-түнү тынчтык болбойт деп көп арызданышат.
КамАЗ менен жүргөндүн кооптуу жактары да көп. Жаан-чачын, кар жааганда тайгаланып кырсыкка учураган кездер болот. Буга чейин бир КамАЗ тайгаланып артындагы ташы жылып келип кабинканы кысып, айдоочусу каза тапканын уккам. Биз деле суук түшкөндө Кудайлап айдап жүрөбүз. Өзүңүздөр көргөндөй жолдор тар, тегиз эмес.

Замирбек Бектемиров, Топор айылынын тургуну: "ЖОЛДОРУБУЗ ЖАРАКТАН ЧЫКТЫ"

– Жалпак-Таш айылына алгач Шухрат деген геолог келип, изилдеп, баалуу таштар бар экенин аныктап кеткен дешет. Совет мезгилинде азыркыдай техника жок болчу да. Таш алыш үчүн жардырып, көп убара тартышчу. Биздин айылга да анын запкысы тийип, чаңдын астында эле калып калчубуз.
1989-1990-жылдары мен 5 жаштагы бала элем, айылга Турдакун Усубалиев тик учак менен учуп келген. Ал кезде бирин-серин таштар Жалал-Абадга жөнөтүлүп турчу. Усубалиев келгенден кийин таш казылган жерге жолдор ачылып, Бишкекке жөнөтүлүп баштаган. Кийинчерээк менчик фирмалар келип бардык техникасы менен иштетип, бизге да тынч болуп калды.
Мен көптөн бери бул жакта бригадир болуп иштейм. Бригадада 6 киши бар. Милдетим – кесилген таштарды формага келтирип берүү. 15 күн иштейм, айлыгым 15 миң сомдун тегерегинде. Бизде бир эле маселе бар, КамАЗдар каттай берип жолду жарактан чыгарышкан. Айыл өкмөтүнө арыздансаң акча жок деген жооп угасың. Быйыл гана 1 чакырым жерди асфальттап беришти. Калганын качан жасайт, Кудай билет.

АКИТАШ-ҮЛҮЛ КАБЫГЫ ТАШЫ ТУУРАЛУУ

  • Менчик фирмалар лицензия сатып алып, жерди иштетишет. Жыл сайын текшерүү болуп, талапка жооп бербегендери лицензиядан ажыратылат.
  • Жалпысынан 88 гектардай жерди 12 фирма иштетет. Андан сырткары 100 гектардай жер толук ачыла элек, текшерүү алдында турат.
  • Таштар 2 катмардан турат. 1-катмарынын тешикчелери көп болот, метр кубу 2000-4000 сомго чейин бааланат. 2-катмары тунук, жалтырап турат, баасы 5000-7000 сомго чейин барат. Таштын баасын фирма чыгашасына жараша өзү коёт.
  • Таштардан плиткалар, текчелер, тепкичтер, эстеликтер жасалат.
  • Мурун Орусиянын Сочи шаарына көп экспорттолчу. Учурда плитка түрүндө Өзбекстан, Казакстан, Орусия, Тажикстанга жөнөтүлөт.

1 метр куб таштан 20-25тей плитка чыгат.


Мына сага байлык... Таш чыккан аймак алыстан шаарчадай көрүнөт.


Бул жакка кесипкөй жумушчулар эле сырттан келбесе, кара күч иши жалпак-таштыктардан артпайт.


Минтип жердеги таштарды турган жеринен араалап, кесип алышат.


Гүлжамал Бөрүкулова
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  1 
Комментарийлер(11)
08.03.2017. 14:55 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
10-02-2017
Соӊку аракети:
26-10-2018 15:02
Жынысы:
Белгисиз
0
Апам ушул айылдан болот(топорунан). Кичинебизде бат баттан барып турат элек. Таштын устунон суу агып турчу,суу кечип ойночубуз кечке. Ошондо апаман сураганымда ушундай уламыш айткан эле. Ошон учун карынбайдын ташы деп аталып калган деп. Азыр жалпак ташка барбаганыма он жылдан ашты.
08.03.2017. 15:54 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
74
Катталган:
24-04-2016
Соӊку аракети:
21-11-2018 00:41
Жынысы:
Белгисиз
0
Жалпак таш менин кичи мекеним го өркүндөп өсө бер жалпак таш (киров) деген айылдан болом
08.03.2017. 18:18 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
26
Катталган:
19-08-2016
Соӊку аракети:
05-09-2018 19:01
Жынысы:
Белгисиз
0
Барсынарбы Жалпак-Таштыктар жазгыла,баарына салам!!! Оркундой бер осо бер Жалпак-Таш!!!
09.03.2017. 00:10 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
157
Катталган:
06-11-2013
Соӊку аракети:
20-11-2018 21:44
Жынысы:
Белгисиз
0
Чын эле жолу жаман .
09.03.2017. 07:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
9
Катталган:
04-08-2016
Соӊку аракети:
31-03-2017 17:02
Жынысы:
Белгисиз
0
Жер соргон Карынбайдан имиш буткон демекчи биздин да балалыгыбыз ушул жомокту угуу менен отту. Жашара бер бейиштин тору Жалпак Ташым. Туз-Бел.
09.03.2017. 12:38 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
20
Катталган:
26-01-2017
Соӊку аракети:
21-11-2018 15:14
Жынысы:
Белгисиз
-2
Шеринеге барганбыз))
10.03.2017. 16:16 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
25-08-2016
Соӊку аракети:
16-06-2017 15:45
Жынысы:
Белгисиз
+1
Мен жакшы коргон жерго оркундой берсин жайлоосу да абдан сонун,эли да абдан меймандос келет досторум ошол жактан болот (Топордон)
11.03.2017. 15:19 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
19
Катталган:
21-08-2016
Соӊку аракети:
21-05-2018 12:49
Жынысы:
Белгисиз
0
Башкирлар жаман эл деп айтышчу эле,
11.03.2017. 21:15 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
26
Катталган:
23-06-2015
Соӊку аракети:
21-11-2018 17:24
Жынысы:
Белгисиз
-1
Жалпак-Таш керемет жер.
12.03.2017. 23:59 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
98
Катталган:
28-11-2011
Соӊку аракети:
21-11-2018 10:57
Жынысы:
Белгисиз
+1
Даяр жасалган тепкич.эстеликтерин да киргизип койбопсунар да...
13.05.2017. 01:29 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
16
Катталган:
12-05-2017
Соӊку аракети:
02-03-2018 10:58
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Россия
0
Охо менин тага журтум го.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21503;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: