Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

КЫРГЫЗ-ӨЗБЕК ТАЛАШЫН ЖАРАТКАН ЧАЛАСАРТ ТИЛКЕСИ

№764 23-29-июнь, 2017-ж.


2016-жылдын 18-мартында Өзбекстан эч кандай эскертүүсүз Жалал-Абад облусунун Аксы районуна чектеш Чаласарт айылынын жанындагы такталбаган аймакка өз аскерлерин жайгаштырып, көзөмөл-өткөрүү пункт өңдүү тозот коюп, аскерлерине унааларды текшертип баштаган. Жооп иретинде аталган аймакка кыргыз аскерлери да жеткирилген. Кайра-кайра жөнөтүлгөн каршылык ноталары жана ЖККУнун кийлигишүүсү менен 26-мартта гана аталган жерден өзбек аскерлери чыгарылган. Кошуна өлкө бул кадамын "Нооруз майрамына карата коопсуздукту күчөтүү" деп түшүндүргөн. Биз ошол талаштуу жердин түйшүктүү турмушунан кабар алдык.

Чаласарт тилкеси. Бул жерде мурда кыргыздар гана жашаган. Көрүнүп турган тоо өзбек десанттары басып алып, бир нече жумадан кийин бошоткон Үңкүр-Тоо.


2016-жылы Аксы–Ала-Бука унаа жолуна тозот орноткон өзбек аскерлери ушул үйдө баш калкалашкан.


ЧУУЛГАНДУУ ЧАЛАСАРТ ТИЛКЕСИ

Чаласарт айылы учурда Өзбекстандын көзөмөлүндө. Ага Аксы районунун Кашка-Суу айыл өкмөтү эң жакын жайгашкан. Чаласарт деп аталып калышынын себеби СССР учурунда ал жерде жалаң кыргыздар жашап, кийин гана өзбек улутундагылар көчүп келе башташкан. Эки улут аралашкандыктан "Чаласарт" деген атка конгон. Кыргыз өлкөсүнүн Чарбак айылы менен Өзбекстандын карамагында турган Чаласарт айылы бир айылдай көрүнөт. Чек араны экиге бөлгөн зым жоктугунан айыл тургундарынын коопсуздугу сакталган эмес. Ал эми өзбек аскерлери бузуп кирген 40 гектардай аймак Чаласарт айылынын жанындагы жайыт болгон. Эксперттердин айтымында, Өзбекстан Ала-Букадагы чек арада жайгашкан Орто-Токой суу сактагычын оңдоо иштерине кыргыз тараптын уруксат бербегенинен улам мындай кадамга барган. Өзбек аскерлери кирген тилкеде Аксы–Ала-Бука унаа жолу жайгашып, жүргүнчүлөр бир нече күн өзбек чек арачыларына паспорт көрсөтүп өтүүгө аргасыз болгон.

Унаа жолду тоскон өзбек чек арачыларынын кыргыз жарандарынан паспорт сурап өткөргөнү жарандардын кыжырын кайнаткан.


"ЧЕК АРАГА ЗЫМ ТАРТЫЛГАН ЭМЕС"

Чаласарт тилкеси менен чектешкен Кашка-Суу айыл өкмөтүнүн жооптуу катчысы Абдыталип Субанов азыр аймак тынч экендигин айтты:
– Биздин айыл өкмөттө 9298 тургуну жашап, Өзбекстанга чектеш 30 чакырымдай жер бар. Бирок чек аранын бир да жерине зым тартылган эмес. Былтыр 18-мартта Аксы районунун Кашка-Суу айыл өкмөтү менен чектешкен Чаласарт айылынын жанынан өткөн Аксы–Ала-Бука унаа жолунун 10 чакырымдай жерин өзбек аскерлери басып алган. Биз өз милдетибизди аткарып, район жетекчилигине кабар бердик. Алар облуска, облус өкмөткө маалымдап, курч кырдаал боюнча маалымат өлкөгө тараган. Жергиликтүү бийликтин негизги милдети элге түшүндүрүү иштерин жүргүзүп, тынчтыкты сактап туруу болгон. Ачууланган, атышууга даяр турган элди колдон келишинче тынчтандырдык. Өзбек аскерлерине да жогору тараптан катуу буйрук берилген экен, артка кайтпай коюшту. Эки мамлекеттин жетекчилиги аталган жагдайды бир жума ичинде сүйлөшүп, өзбек тарап аскерлерин чыгарып кетти. Ошол окуяга чейин чек арадан мал уурдап өткөндөр көбөйүп, кошуна өлкөгө малын издеп баргандар мыйзамсыз жүрөт болуп кармалып жаткан. Азыр мындай окуялар кайталанбай калды. Эл да чек арага олуттуу мамиле жасай баштады.

"9 УЮМДУ ЧЕК АРАЧЫЛАР АЙДАП КЕТИШКЕН"

Кашка-Суу айыл өкмөтүнүн Чарбак айылынын тургуну Равшан Дооранов такталбаган чек аранын айынан 9 уюнан ажыраганын айтат:
– 2015-жылдын 2-ноябрында балам 9 уйду сууга айдап барып, атканага чөп салып кайра барганча эле уйдун баары арыкты бойлоп Өзбекстанга өтүп кетишиптир. Артынан издеп бара жаткан уулум чек арачылар "атабыз" деп эскерткенинен улам кайра артка кайтууга аргасыз болгон. Мен кабарды угуп эле өзбекстандык туугандарыбызга байланыштым. Алар "сен айткан 9 уйду чек арачылар айдап кетишти" деп айтышты. Айыл өкмөттөн, кийин акимден жардам сурадым. "Жакында чечилет" деп отуруп, уйларымдын биринин да изин таппай калдым. Мурун бир ишкер өзбек тараптан акчасын ала албай калып, айыл өкмөткө кайрылганда жергиликтүү бийлик өзбек тарапка кетчү сууну бууп коюп эле акчасын алып берген экен. Менин уйларымды да ушинтип эле чыгарып берсе болмок. Ошентип менин уйларым боюнча ишти аткезчилик деген шылтоо менен жаптырып салды. Ошол учурда уй, кой, эчки, аттарын уурдатып, таппай калгандар көп болгон. 2014-жылы бир айылдашыбыз кармалып, бардык уурулукту өзү жасап жатканын моюнуна алган. Ал алдынан өткөн жандыктарды чек арага айдап барып эле сатып келе бергенин айткан.

"ЧЕК АРАДАН ӨТҮҮНҮ ЖЕҢИЛДЕТИП БЕРСЕ ДЕГЕН ЭЛЕ ТИЛЕГИБИЗ БАР"

Өзбекстандан Аксыга 28 жыл мурун келин болгон Калмира Абдулаева "туулган жериң көрүнүп турса да өтө албайсың" деп кейийт:
– Менин жашым 45те. Өзбекстандын Наманган облусунун Чартак районунун Беш-Талаа айылынан Аксынын Чарбак айылына 1989-жылы келин болуп келгем. Биздин айыл Чаласарт тилкесине жакын жайгашкан. Жакында атамдын бир тууганы каза болду. Агамдын зыйнатына Ош–Андижан аркылуу барып келдим. Буга чейин 5 жыл мурун барган элем. Анда да Өзбекстандан чакыруу телеграммасы келбесе өткөрбөйт эле. Өзбекстандагы кыргыздар жашаган айылдарда жалаң кемпир-чалдар эле калган. Жаштардын баары жумуш издеп, окууга тапшырып чет өлкөгө чыгып кетти. Биздеги кыргыздар менен Өзбекстандагы кыргыздар бири-бирине куда түшпөй калышты. Катташуу кыйын болуп, мамилелерибиз барган сайын алыстап баратат. Өзбекстанда 5-6 сотых жерине эгин эгип, сыртта иштеп жаткан балдарынын колун карап жашоо өтөт. Мындан улам эркин жашоону каалагандар кайрылман паспортун алып, Кыргыз мамлекетине көчүп чыгууда. Чек арадан өтүүнү жеңилдетип беришсе деген эле тилегибиз бар. Телеграмма жиберсе Ош менен Андижанды бириктирген "Достук" өткөрмө пунктунан каттайбыз. Телеграмма жибере алышпаса Ташкент–Жамбыл (Казакстан)–Бишкек жолу менен өткөнгө мажбур болобуз.

АЗАДАБЕГИМДИН ИЗИ КАЛГАН ЖЕР

"Мүдөө", "Өтүнүч", "Жаштыгыңды аядым", "Сизге", "Кыргызымдын мырзасы" аттуу ырлары менен жүрөктөрдө калган кыргыздын акын кызы Азада Бегимкулова (Азадабегим) да Чаласарт тилкесинин жанындагы Могол айылында чоң ата, чоң энесинин колунда жашаган. Бир тууган агасы Ысманжандын уулу Икрам Бегимкулов: "Азада эжем ал айылда 3-4-класста окуп жүргөндө жашаган. Ошол учурда да, азыр да ал жерде жалаң кыргыз улутундагылар жашайт. Союз кезинде Өзбек ССРинин паспортун колдонушса да, жашоо-тиричилиги Кыргыз ССРи менен өткөн.Чоң атам 1987-жылы "Могол айылы кыргыздардыкы" деп, документтерди Орусияга чейин алып барып келген экен. Азыр моголдук 300дөй улутташтар Кыргыз өлкөсүндө жашоодо",- дейт.

Бектур Токтоноев
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  -1 
Комментарийлер(14)
27.06.2017. 10:59 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
12
Катталган:
01-02-2017
Соӊку аракети:
23-09-2018 07:15
Жынысы:
Белгисиз
+8
Өзбектер бир нерсени көргөнү калды ушу.
27.06.2017. 11:16 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
33
Катталган:
27-03-2016
Соӊку аракети:
24-03-2018 13:24
Жынысы:
Белгисиз
-6
Унгар тоо
27.06.2017. 13:58 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
23
Катталган:
17-09-2016
Соӊку аракети:
23-09-2018 06:47
Жынысы:
Белгисиз
-1
Жер соорусу Аксы. туулган жерим топурагын алтын!
27.06.2017. 15:48 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
54
Катталган:
23-04-2017
Соӊку аракети:
21-09-2018 17:48
Жынысы:
Белгисиз
+1
биздин чоңдор [moderated]дан коркот бир нерсеси бар булардын.бул [moderated]га такыр жакшылык жок!!!
27.06.2017. 18:56 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
99
Катталган:
01-08-2015
Соӊку аракети:
23-09-2018 14:25
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жалган дуйно
+4
Ункур тоо жана Орто токой суу сактагычы боюнча маселе кандай чечилген маалымат барбы супеп инфонун жааматы?
28.06.2017. 12:58 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
1625
Катталган:
05-09-2011
Соӊку аракети:
23-09-2018 12:19
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Супер-Инфо
+1
Omush94, саламатсызбы? Сунушуңузга рахмат, тиешелүү бөлүмгө жеткирилди.
28.06.2017. 11:47 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
54
Катталган:
01-05-2017
Соӊку аракети:
10-07-2018 17:36
Жынысы:
Белгисиз
0
Ункур Тоо Озбекстанга отуп кеткен окшойт го, линияларды алып атышат
28.06.2017. 15:24 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
77
Катталган:
20-10-2016
Соӊку аракети:
23-09-2018 16:24
Жынысы:
Белгисиз
+6
Атамбаев акабыз кыйратып атат го тиги бу канымды ичип жанымды жединер деп бапылдап ушу жерлерди аныктабайбы эмне кучу жетпейби лолудон хан чыкса элин чабат болуп элди басынтканды салык салганды эле билбестен.
28.06.2017. 16:54 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
18-04-2017
Соӊку аракети:
01-11-2017 09:57
Жынысы:
Белгисиз
-14
Атамбаевге асылбагылачы
28.06.2017. 18:17 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
89
Катталган:
26-11-2016
Соӊку аракети:
20-09-2018 19:29
Жынысы:
Белгисиз
+8
Биз озубуз Тундук Туштук болуп ынтымагыбыз жок, жерлерибизди озбектер бара бара жылып басып келе жатат Кыргызым,Туштукто коп мындай жерлерибиз, эмне дешти эмне кылышты билбейм, бирок куйуп кул болуп баратам((
02.07.2017. 12:08 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
603
Катталган:
24-12-2015
Соӊку аракети:
19-09-2018 00:19
Жынысы:
Белгисиз
0
Бийлик ото алсыз
02.07.2017. 22:21 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
20
Катталган:
14-10-2015
Соӊку аракети:
06-05-2018 09:12
Жынысы:
Белгисиз
+1
Сатылып кеткен булжер проста озубустулордун палитикасы еми атамбаев кетсе Ошо сатып ийиптир деп кийин берет еркекче
03.07.2017. 17:43 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
59
Катталган:
08-02-2015
Соӊку аракети:
06-04-2018 05:10
Жынысы:
Белгисиз
0
Эх биз качан бир нормально эл ойлогон жер ойлогон бутундой Кыргызды топтогон башчы табабыз айтчу эле жакшы адам кылымда бир жолу дуйного келет деп корсо чындык корунот Манас бабабыз топтогон элди жерди ар кимге болуп а эл болсо ар кайсы олкодо журуп жан багууда эл эмес капчык деп колун капчыкка салып тушконго бул чондор дагы канча тентип журобуз башка олкодо айлап жылдап ата-эненин созун угууга зар болуп балабыздын жытына зар болуп эх Айта берсен соз коп Акыры жакшылык менен бутсо болгону
03.07.2017. 17:48 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
59
Катталган:
08-02-2015
Соӊку аракети:
06-04-2018 05:10
Жынысы:
Белгисиз
0
Как будто байлыгын озу менен кошо горуно жетелеп кетчудой ыйман ызат сый урмат жакшылык дегенди бул кресло ээлери унутуп калган булардан эч нерсе кутпоо керек наоборот кара пайым элди кыйнашат салыктарды которуп дагы ар нерсени ойлоп таап бирок баарына жооп бере турган кун келерин унутпаныздар кайтар дуйно илгери )) айтчуго кымыр иш кырк жылда болсо ачылат деп азыр кырк кун кырк секунда башка тушот Супер КГ жамаатына рахмат биз билбеген укпаган кабарларды жеткиргениниздерге ишинерге ийгилик...
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: