Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

Кара-Тейит айылынын тургуну: "АЯЛЫМ КЫЗЫМДЫ ЖУУНТУП ЖАТКАНДА ЖАНЫНА БОМБА ТҮШҮПТҮР"

№773 25-31-август, 2017-ж.


Мындан туура 18 жыл мурун, тактап айтканда, 1999-жылдын июль айынын аяк ченинде диний экстремисттер өлкөбүздүн түштүк аймагына кирип келип коркунуч жараткан. Анда согушкерлер Баткенден сырткары Чоң-Алай, Чаткал тараптан да кирүүгө аракет кылышкан. Бул сапар бизге Чоң-Алайдын Кара-Тейит айылынын тургундары ошол убактагы кырдаал кандай болгондугун айтып беришти.

МААЛЫМАТ ҮЧҮН:

  • 1999-жылдын 30-июлунда Баткендин Зардалы айылында саны 17 чамалуу куралчан адамдар пайда болгон.
  • 31-июлда куралчан адамдар Зардалынын жашоочуларынан тамак-аш сатып ала баштаган.
  • 6-августта куралчан адамдар менен сүйлөшүүгө барышкан Баткен районунун акими Абдрахман Маматалиев менен УКМКнын кызматкерлери, жоокерлер барымтага алынып, 13үндө бошотулган.
  • 22-августта Тажикстан тараптан 30га жакын куралчан адам кирип, Баткендин Кожо-Ашкан жана Зардалы айылдарын басып алган.
  • 23-августта алар Алтын-Жайлоодо чалгындоо иштерин жүргүзүп жаткан 4 жапон геологун, тилмеч Өмүрбек Жанакеевди жана генерал Анарбек Шамкеевди барымтага алган.
  • 29-августта Чоң-Алай районунун Кара-Тейит айылы Өзбекстандын аскер аба күчтөрү тарабынан жаңылыштыктан бомбаланган. Анын жыйынтыгында айылдын 3 тургуну каза болуп, дагы үчөө оор жаракат алган. Жалпысы 120дай ар кандай имараттар жараксыз абалга келген.
  • 25-сентябрда өлкөбүз согушкерлерден толук тазаланган.
  • 25-октябрда барымтадагы 4 япон геологу, тилмеч жана генерал Анарбек Шамкеев туткундан бошотулган.

"КУРАЛ БЕРГИЛЕ, БИЗ ДА СОГУШАБЫЗ"

Кара-Тейит айылынын тургуну Садыр Бактыбаев ошол убакта ыктыярчы болуп чалгын тобунда кызмат кылган:
– 1999-жылдын август айында 3 айылдашыбызды согушкерлер кармап барымтага алган. Ошол күнү бир топ айылдаштар чогулуп "курал бергиле, биз да согушабыз" деп аскер жетекчилерине барып айттык. Жетөөбүзгө бирден автомат, 60тан ок беришти. Эртеси биз согушкерлер жүргөн аймакты көздөй жөнөдүк. Бир тоонун башына чыгып алыстан согушкерлердин жүргөнүн көрүп, арабыздан бирөөнү аскерлерге бул тууралуу маалымат берүү үчүн жөнөттүк. Кеч кирип калган, жаан жаап баштаганынан ылдый түшүп келдик. Бир убакта күзөттө тургандар "согушкерлер келе жатат" деп калышты. Автоматтарыбызды кезеп, даяр болуп карап отурдук, алар өтүп баратып биздин жаныбызда бир аз буйдалып туруп, түз кетип калышты. Биз ок чыгарган жокпуз, себеби арабыздагы барымтага алынган жигиттердин агасы "эгер атсак, инилериме зыян келтирип коюшпасын" деп аттырбай койду. Ошентип таң атканча уктабай отурдук. Таң атканда 2 чакырымдай бардык, бирок согушкерлер турган жерге бара алган жокпуз. Кайтып келип куралдарды тапшырып, көргөнүбүздү аскерлерге айтып бердик. Аскер жетекчилери айыл аксакалдарын согушкерлерге жолугуп, барымтадагыларды бошотуу боюнча сүйлөшүп келүү үчүн жөнөтүштү. Аксакалдар барып жолукканы менен, жыйынтык болгон жок.
29-августта Өзбекстандын 3 аскер учагы келип айылды бомбалап кирди. Байкашымча, учкучтар деле карап бомбалады окшойт, адамдарга эмес, алар качып кеткенден кийин бомба таштап жатышты. Эл качып айылда тургундар калган жок, электр жарыгы жок, каналдар бузулуп суу айылды каптап кеткен. Биз ал күнү таң атканча өрттөнүп жаткан үйлөрдү чакалап суу ташып өчүрүп жүрдүк. Бомбадан улам өлгөн адамдар сыртта эле жатты, алардын үстүн жаап койгонбуз.
Анан 3 күн айылдын четинде болдук. Ар кайсы райондон чогулган адамдар, аскерлер болуп жалпы саныбыз миңге жетти. Айылдын тургундарынан чалгын тобун түзүштү. Ошентип биз алдыда жүрүп, артта келаткан аскерлерге кабар берип турдук. Акырындан жылып отуруп ошол күнү кеч кирип калган маалда согушкерлер турган жерге жеттик. Алар кетип калышыптыр. Андан соң аскерлер ар кырларда туруп күзөтүп жатышты, 10-15тей жергиликтүү тургун тоолорду кыдырып чалгындап жүрчүбүз. Ошентип бул аймакта 1 айдай болдук. Бул 1 ай убакыттын ичинде бир да согушкерди көргөн жокпуз, бирок алар коюп кеткен минаны тебелеп каза тапкандар болду.

"БИЗГЕ КОШУЛГУЛА ДЕП ҮГҮТТӨШТҮ"

Суннатилла Азимов иниси менен согушкерлерге кармалып, 3 күн барымтада болгон:
– Согушкерлер келгенин уккан учурда биз айылдан 20 чакырымдай алыстыктагы Бугу-Баш деген жайлоодо элек. Эл коркуп айылга качып келди. Жайлоодогу буюмдар чачылган бойдон калды. Кийин эл журтта калган буюм-теримдерин алып келүү үчүн автоунаа, ат, эшек менен жөнөп калышты. Ал убакта мен 30 жашта элем, 2 иним болуп жүктөрдү алып келүү үчүн жайлоого бардык. Кичүү инимдин атына жүк артып, аны айылга жөнөтүп жибергенбиз. Менден кийинки иним экөөбүз жүктөрдү алып эшек жана ат араба менен келе жатканбыз. Жарым жолго келгенде алдыбыздан автомат менен куралданган 3 согушкер чыкты. Алар жүгүбүздү түшүртүп салып, ат менен эшегибизди тартып алып, бизди айдап алып өздөрүнүн штабына алып барышты.
Кеч кирерде ар кайсы кырдан түшүп келип отуруп согушкерлердин саны 30-40тай болуп кетти. Арасында өзбектер, тажиктер, кыргыздар бар болчу. Баарынын буттарында кроссовка, үстүндө камуфляж кийим эле. Командирлери бизге "азырынча биз менен болосуңар" деп, ошону менен 3 күн барымтада кармалып турдук. Бизден мурун согушкерлер милиция кызматкерлерин да барымтага алышкан экен. Алар менен кошо колго түшкөн Үрайим деген айылдашыбызды да бизге алып келип кошушту. Бул убакыттын ичинде эч ким бизге тийген жок. Биринчи күнү "эми бизди кыйнашат го" деп коркуп жатканбыз, кийин алар менен кадимкидей эле сүйлөшүп жүрдүк. Анда-санда келип "бизге кошулгула" деп үгүттөп жатышты, күлүп тим болуп жаттык.
Согушчандар журтта калган ундан атала кылып, курут жешчү. Элдин малы жайылып эле жүрдү, бирок аларга тийген жок. Үчүнчү күн дегенде шейх деген алардын командири бизге "силердин аскерлер жакындап келди. Эми биз кетебиз, силерди бошотобуз. Бирок келген жолуңар менен эмес, башка жол менен кетесиңер" деп бизди тескери жолго салышты. "Ат менен эшекти кайтарып бергиле" деп талашып көрдүк, бирок бербей коюшту. Ошентип айланып отуруп айылга түшүп келгенбиз.

"БАЛДАРЫМДЫ КӨТӨРҮП КАЧЫП ЖҮРДҮМ"

Өзбекстандын аскер учактары бомбалаганда Кара-Тейит айылынын тургуну Абдилазиз Сулайманов аялы менен кызынан айрылган. "Каза болгон кызым өлбөгөндө дагы 3 күндөн кийин 1-класска бармак" дейт ал:
– 1999-жылы 29-август күнү кокусунан келип үйгө бомба түштү. Үйдүн ичинде элем, сыртка чуркап чыктым. Үй бопбоз болуп эле чаңып калыптыр. Кайра чуркап кирип чаңдын арасынан 4 баламды издеп таап алып чыктым. Аялым сыртта 7 жаштагы кызымды жуунтуп жаткан экен, ошолордун жанына бомба түшүптүр. Карасам, аялымдын денеси бөлөк-салак, кызымдын болсо ичегиси чыгып жатыптыр. Түшкөн жерине кайра түшпөсө керек деп бомба түшүп оюлуп калган чуңкурга балдарымды калтырдым. Аялым менен кызымдын сөөгүн үйдүн алдына алып барып, үстүн туурдук менен жаап койдум. Кайра келип 2 баламды эки колтугума, бирөөсүн моюнума көтөрүп, дагы бирин жетелеп алып жөнөдүм. Андан мурун согушкерлерди жок кылуу үчүн 20дан ашуун милиция кызматкерлери келип мечитте жашап жатышкан болчу. Ал жакка жеткени калганымда учак кайрадан жакындап келди. Милиция кызматкерлери мечиттин артындагы чуңкурга жашынышты. "Мага жардам бергиле" деп кыйкырсам, бирөөсү келип моюнумдагы баламды алып чуркап кетти. Калган 3 баламды жерге жаткызып, үстүнөн басып жата калдым. Учак аткылап өттү эле, милиция кызматкерлеринин бири курсагын кармап эңкейип калды. Экөө келип аны көтөрө коюшту эле, анын ок тийген жеринен ичегиси чыгып, кайра кирип кеткенин көрдүм. Мен балдарымды көтөрүп алып качып жөнөдүм. Ошол убакта бир автоунаа келип калып, ал унаа менен коңшу Карамык айылына жетип алдым. Балдарымдын баарысынын дене-башы тытылган, бир баламдын көчүгүнө темирдин сыныгы кирген экен, аны алышты.
Ошондо жалпысынан айылыбызга 23 бомба түшкөн. Өзүбүздүн эле аскер башчылары "согушчандар айылга кирип келди" деп Өзбекстандын учактарына бомбалаткан деп угуп жүрөм.
4 уул, 4 кызым бар болчу, 1 кызымдан ажырадым. Кийин үйлөнүп, дагы 2 балалуу болгом. Азыр 70ке келип калдым. Балдарымды Майрам Акаеванын "Мээрим" фондунун астындагы мектепке окутканы алып кетип, жакшы эле окуп жатышкан болчу. Акаев качып кеткенден кийин ал мектеп жабылып, балдарым көчөдө калышты. Ошол балдарга үй бергиле деп арызданбаган жерим калбады, эч жыйынтык чыкпагандан кийин кайра-кайра бара бериштен да уялып калдым.

Нурбек Абдыкадыров
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(6)
30.08.2017. 01:43 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
74
Катталган:
16-03-2017
Соӊку аракети:
25-09-2018 19:24
Жынысы:
Белгисиз
+7
Ал согушчандар не максатта келишкен? Ким тарабынан? Алар кимдер? Толуе жазгылачы, бышпаган тамак кылбай
30.08.2017. 15:23 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
26
Катталган:
19-08-2016
Соӊку аракети:
05-09-2018 19:01
Жынысы:
Белгисиз
+1
Djumaev0mur,террористтер да азыр деле журушпойбу ар жерде терракт уюштуруп
30.08.2017. 16:58 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
0
Катталган:
14-01-2017
Соӊку аракети:
18-09-2018 02:42
Жынысы:
Белгисиз
+2
Алар кыргыздарга силерге тийбейбиз.биз озбекистанга отуп кетсек болду деген.ошол жакта каримовту кууп ислам мамлекетин орнотобуз деген.ошондо кыргыздар тим койбоптур.качан эле озбекистан жондон жон жардам берчиле бизге.бизге кирбесин деп самалеттррду жоноткону ошондон
03.09.2017. 20:04 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
72
Катталган:
10-01-2015
Соӊку аракети:
25-09-2018 12:52
Жынысы:
Белгисиз
0
Оо 1999-жылы бизда качканбыз кызымды которуп 6-айлык эле зардалыдан тушуп келишкен биздин мектепте солдаттарыбыз жашынып а террористтер дарыянын наркы бетине жашынып аткылашкан
04.09.2017. 12:43 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
23
Катталган:
22-11-2014
Соӊку аракети:
26-09-2018 09:43
Жынысы:
Белгисиз
0
99жылы бомба түшкөндө мен аскер кызматчысы элем.2самолет бомба ташташкан 7жолу заход болуп экөө төрттөн таштаганда 28бомба түшкөн.биринчи өткөндө 200метр бийиктен учуп өтүшкөн.
04.09.2017. 12:45 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
23
Катталган:
22-11-2014
Соӊку аракети:
26-09-2018 09:43
Жынысы:
Белгисиз
0
Ошол убактагы Өтүп кеткен момундарга аллахым бейишин берсин.көөп эстегим келбейт ошол күндөрдү.азыр секрет бойунча кала берсин
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21232;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: