Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ЧЫҢГЫЗ АЙТМАТОВ КАНДАЙ АТА БОЛГОН? Залкар жазуучунун уулу Элдар Айтматов балалыгын эскерет

№781 20-26-октябрь, 2017-ж.


«Атам бизди дайыма кубандырып тургусу келчү. Ар кандай жаныбарларды: ит, мышык, балык, куштарды алып келип, бизге мыкты дос да таап берчү» дейт бүгүнкү каарманым. Ар бир ата-эне балдарынын балалык доорун жомокко айланткысы келери анык. Дүйнө эли тааныган, сыйлаган залкар жазуучу Чыңгыз Айтматов үйдө кандай ата болгон, балдарына кандай мүмкүнчүлүктөрдү түзүп берген? Бүгүн атанын уулу Элдар Айтматовдун балалык күндөрүнө саякат кылдык.

– Атам такыр бош отурчу эмес. Телевизор көрүп же жөн эле отурганы абдан сейрек көрүнүш эле. Убактысынын көбүн өзүнүн кабинетинде чыгарма жазып өткөрчү. Бирок атам бизди эч качан көңүл сыртында калтырган эмес. Күндүзү китеп окуп берсе, жатарда жомок айтып берүүнү адат кылып алган.Ошондон улам болсо керек, кичинекей кезимден китеп окууга жакынмын.

– Мен 1979-жылы 1-декабрь түнү, Бишкекте төрөлгөм. Апамдын айтымында, ал күнү түнү менен тынбай кар жааптыр. Өз алдымча тамак жеп калганда бала бакчага баргам. Ал күндөр али да көз алдымда. Мен барган бала бакча Бишкектин так ортосунда жайгашкан эле. Ал жерде азыр соода борбору турат. Бала бакчада бассейнге түшкүм келе берчү, бирок ага эч качан суу толтурушчу эмес. Азыр эстесем, ошол кездеги тарбиячылар балдарды абдан катуу кармашыптыр. Бала бакчага барганды өтө деле жакшы көрчү эмесмин.

– Алтыга чыкканда ата-энем мени скрипка ойногонду үйрөнүүгө мажбурлады. Өспүрүм кезде скрипка менин балалыгымды тартып алгандай сезилчү. Жаш өткөн сайын ал оюм жаңылыштык экенин түшүнүп жатам.
Музыкант болбогонума өкүнөм. Бирок менин музыкалык билимим өзүмдү живописте табууга чоң жардам берди. Бүгүнкү күндө жакшы көргөн музыкамдын коштоосунда сүрөт тартып келем.

– Ата-энемдин жумушуна байланыштуу бир нече мектеп алмаштырганга, бир өлкөдөн экинчи өлкөгө көчүп жашоого туура келди. Улам жаңы мектепке көнүп, жаңы тил үйрөнүп, жаңы программаны өздөштүрүүгө аргасыз болчумун. Мектеп которо бергенимдин пайдасы да болду. Учурда кыргыз, орус, англис, француз тилдеринде эркин сүйлөйм, немис тилин кичине билем. Ар бир жаңы мектепке барган сайын стресске кабылчумун. Ошондуктан мектепте окуган жылдар жакшы, ошол эле учурда жаман сезимдер менен коштолду. Көп жолу дос күтүп, аларды кайра жоготууга кабылганым мен үчүн оор болчу.

– Көркөм искусство, география, биология, химия, тарых сабактарын жакшы көрчүмүн. Тынч жүрүп, сабакты жакшы окуганым менен, экстремалдуу нерселерге кызыгар элем. Бийиктиктен коркконума карабастан бак-дарактардын, дарбазалардын, гараждардын үстүнө чыгып ойномой адатым бар болчу. Чыгып, түшүп жүрүп көп жолу жаракат да алгам.

– Ширин эжем менден эки жаш улуу. Экөөбүз абдан ынтымактуу өстүк. Өтө сейрек урушчубуз. Экөөбүздүн досторубуз да бир эле. Эжем менин үй тапшырмама көп жардам берди. Ушул күнгө чейин тыгыз байланыштабыз, көп баарлашабыз. Үй-бүлөсү менен биздикине конокко бат-бат келип турат.

– Атам абдан боорукер болгондуктан, мага көп болушчу. Апам атама караганда катуураак кармачу. Кээде менин жүрүш-турушум атамды да канааттандырбаса, ал дагы катуу сүйлөп тарбиялаган күндөр болгон. Азыр ошол күндөрдү сагынам. Жалпысынан ата-энем бизге дайыма түшүнүү менен мамиле жасашты. Үйдө бардык темаларды эркин талкуулай алчубуз.

– Атам мени кандай тарбияласа, уулдарым Эскандер менен Сулейманды ошондой тарбиялап келем. Учурда эл аралык Айтматов фондунун жана Айтматов үй-музейинин иштери менен алекмин. Мен үчүн бул абдан маанилүү долбоор. Айтматовдун эмгектерин өлкөбүздө жана дүйнө жүзүндө түбөлүктүү мурас кылып калтыруу биздин милдет деп билем. Ошондой эле бош убактымды устаканамда сүрөт тартуу менен өткөрөм, келечекте борбор калаабызда өз көргөзмөмдү уюштурууну эңсейм.



– Атам мени эч качан бир кесипти танда деп мажбурлаган жок. Ал «ар бир адам өз жолун өзү табышы керек» деп айтчу. Бир учурда аскер академиясына тапшырууну каалаганым эсимде. Атам согушка, кан төгүүлөргө каршы болсо да, мени «ал жакка тапшырба» деп айткан жок. Тескерисинче, тандоомду баалай турганын гана билдирди.


(Сүрөттөр каармандын өздүк архивинен алынды)

Сүйүн Кулматова
star@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  14 
Комментарийлер(31)
24.10.2017. 09:20 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
320
Катталган:
01-02-2017
Соӊку аракети:
23-09-2018 07:15
Жынысы:
Белгисиз
+31
Улуу Чынгыз Айтматов кыргыздын айтып буткус баа жеткис адамы. Анын чыгармалары эмгектери кандай керемет,дуйнолук шедеврге айланды. Жаткан жери жайлуу болсун.
24.10.2017. 22:12 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
16
Катталган:
02-07-2011
Соӊку аракети:
24-09-2018 18:47
Жынысы:
Белгисиз
0
Tyty1990,jakwysy jakwygo birok akaevti tuura emes tandap biylikke alyp kelgen azyrga cheyin kyrgyz onolo albay jurot
25.10.2017. 02:05 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
143
Катталган:
10-07-2017
Соӊку аракети:
22-02-2018 15:20
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
moscou
+6
zevs,Азамат ! Эн туура!!! Чыгармаларынан адашса да! Кыргызга Эл башчыны тандоодо адашуу болгондур? Бул Кыргызга коп туйшук алып келди. Жер жамандаап барбасын.! Кыргызга жанылануу керек. Ата бабасынын жолуна тушуусу керек.
25.10.2017. 21:48 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
108
Катталган:
18-09-2015
Соӊку аракети:
22-09-2018 21:10
Жынысы:
Белгисиз
+11
zevs, Акаевди тандап туура еле кылган анткени Акаев улуу киши аны айланасындагылар бузду
24.10.2017. 09:55 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
124
Катталган:
15-12-2014
Соӊку аракети:
15-09-2018 15:23
Жынысы:
Белгисиз
+17
Кайталангыс талант. Жаткан жери жайлуу болсун
24.10.2017. 11:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
04-07-2017
Соӊку аракети:
24-09-2018 13:30
Жынысы:
Белгисиз
+10
Чынгыз Айтматов эн мыкты инсан эле.Кыргызды данктаган.ар бир чыгармасы маанилуу.жаткан жериниз жайлуу болсун.мен сиздин чыгармаларынызды мин миллион жолу окусамда тажабайм кайра кайра окуйм.балдарга окуучуларга сиздин чыгарманыздан тарбиялык максатта коп нерселеринизди айтып кетем.мисал кылып.
24.10.2017. 12:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
27
Катталган:
03-04-2017
Соӊку аракети:
24-09-2018 15:09
Жынысы:
Белгисиз
+10
"Адамга эн кыйыны кун сайын адам болуу" Жаткан жери жайлуу болсун
24.10.2017. 13:36 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
17
Катталган:
11-11-2012
Соӊку аракети:
03-06-2018 19:17
Жынысы:
Белгисиз
+18
Дуйного атагы чыккан Ч.Айтматовдун уулу болгондун эле озу кандай бакыт.
24.10.2017. 14:03 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
109
Катталган:
15-04-2014
Соӊку аракети:
24-09-2018 13:23
Жынысы:
Белгисиз
+6
nazel,+++++++++
24.10.2017. 13:47 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
19
Катталган:
18-05-2016
Соӊку аракети:
24-09-2018 15:16
Жынысы:
Белгисиз
-21
Ооба чынында абдан кооз жазат бирок чекеси жай намазга тийди болду бекен?
24.10.2017. 15:56 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
64
Катталган:
19-11-2014
Соӊку аракети:
07-08-2018 17:53
Жынысы:
Белгисиз
+13
Kalemkash,кооз жазганы дегенин эмнеси
25.10.2017. 00:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
200
Катталган:
30-05-2013
Соӊку аракети:
08-07-2018 15:51
Жынысы:
Белгисиз
-5
agarai,эртеден кечке намаз окуп отурса адабият маданиятты билеби ойуна келгенди жазып койду да .
25.10.2017. 00:20 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
200
Катталган:
30-05-2013
Соӊку аракети:
08-07-2018 15:51
Жынысы:
Белгисиз
+12
Kalemkash,Ар ким намазды озу учун окуйт и тиги дуйнодо озуно озу жооп берет.Андыктан сен башкалар учун кыйналбай эле кой.
25.10.2017. 08:27 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
31
Катталган:
17-04-2013
Соӊку аракети:
22-03-2018 19:25
Жынысы:
Белгисиз
+12
Kalemkash, Сиздин чекениз жай намазга тийип жаткан болсо, бироону жамандабай, бироо тууралуу жаман ойлобой, болгондо да козу отуп кеткен, кыргыздын тарыхында алтын тамгалар менен аты жазылып калган адамга тийишпей туз журунуз.
28.10.2017. 23:01 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
57
Катталган:
01-02-2015
Соӊку аракети:
24-09-2018 11:26
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Нарын, Ат-Башы
+2
Kalemkash, негизи адамга эң кыйыны күн сайын адам болуу дегенди мусулманга эң кыйыны күн сайын мусулман болуу деп айткан. Болгону ошол заманга ылайык өзгөртүлгөн деген да кептер жүрөт. Эгер Чыңгыз Айтматов ошентип айтканы чын болсо анда кандай мусулман болгону белгилүү эле. Сиз кайгыраңыз ага
28.10.2017. 23:48 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
121
Катталган:
20-09-2012
Соӊку аракети:
21-09-2018 22:27
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек шаары
+3
Kalemkash,Чекеси жай намазга тийдиби, тийген жокпу ал жөнүндө сиз эч ойлонбоңуз. Эгерде сиз намаз окуп, мусулмандык парзыңызды аткарып жүргөн болсоңуз мындай сынды эч жазбайт элеңиз. сиздин, биздин басып жүргөн жерибизди дүйнө элине таанытып кеткен залкар инсан. Сиз мынтип сындаганга эч акыңыз жок. Бул өмүрдө ар ким өз кылган иши үчүн гана жооп берет, чындыгында moskoy жазгандай башкалар үчүн кыйналбай эле коюңуз.
24.10.2017. 13:49 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
41
Катталган:
11-07-2016
Соӊку аракети:
06-05-2018 21:46
Жынысы:
Белгисиз
+15
Ракмат, сиздерге супер инфо! Ушундай улуу инсандар жонундо кобурок интервью алсаныздар. Мен бул макаланы аябай кутком, бирок аябай аз экен.
24.10.2017. 16:51 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
22-05-2017
Соӊку аракети:
21-09-2018 15:48
Жынысы:
Белгисиз
+6
Ушундай улуу инсандарга кайрылып турса жакшы болот эле. Бул инсандардын кызыгы бүтпөйт да.
24.10.2017. 17:54 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
212
Катталган:
15-08-2017
Соӊку аракети:
24-09-2018 18:51
Жынысы:
Белгисиз
+8
Кичинемден залкар жазуучунун чыгармаларын суйуп окучумун. Канчалаган сочинениелерди жаздык. Дуйно жузундо биздин атабыздай данышман адам саналуу эле болсо керек. Каза болгонун укканымда ыйлагам. Жаткан жери жайлуу болсун!
24.10.2017. 18:13 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
22-05-2013
Соӊку аракети:
12-12-2017 15:23
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Алыскы кыргыз айылы
+8
Менин адабиятка болгон кызыгууму Айтматовдун"Биринчи мугалими"ойготкон.4-классымда атам алып келип берип,тушунугуну айтып бересин окуп бутуп дегенде, кайра-кайра окуганым эсимде.Башка жерин тушунбосом да Алтынайды женеси мектептен урушуп алып кеткенин эстеп калып,атам сураса ошол жерин эле айта алгамын.Бирок ошондон баштап бугунку кунго чейин адабият менин жан дуйном болуп калды.
24.10.2017. 18:52 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
200
Катталган:
19-04-2011
Соӊку аракети:
24-09-2018 14:45
Жынысы:
Белгисиз
0
Бвлдарынын аттары туркчо го((((
24.10.2017. 22:06 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
26
Катталган:
16-07-2014
Соӊку аракети:
17-11-2017 20:44
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Москва
0
Айтматов кечирээк уй було кутконбу? 51жашында уулдуу болуптур. Апасы жонундо да жазса сонун болмок. Менимче апасы казак кызы болсо керек эле. Же адаштымбы? Ал эми эжеси ЖК нын депутаты экенин билчумун. Айтматовдун аты кыргыз тарыхында о.э адабиятында алтын тамгалар менен жазылып кала бермекчи.
24.10.2017. 22:12 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
80
Катталган:
08-04-2011
Соӊку аракети:
24-09-2018 15:39
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
бишкек
+2
Lilia11,бул экинчи жубайынын балдары,биринчисинен Аскар,Санжар деген уулдары бар.Алар картайып калышты болуш керек 60ка таяп
27.10.2017. 11:03 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
109
Катталган:
15-04-2014
Соӊку аракети:
24-09-2018 13:23
Жынысы:
Белгисиз
0
Lilia11,Айтматовдун биринчи аялы кыргыз, экинчиси татарка.
25.10.2017. 00:12 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
200
Катталган:
19-04-2011
Соӊку аракети:
24-09-2018 14:45
Жынысы:
Белгисиз
+2
Ширин менен Эльдар 2-аялынан да.Биринчи аялынвн балдары менен катташышпайт,мамилелери начар деп уктум эле...Ошондой эле окшойт....
25.10.2017. 00:34 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
10
Катталган:
19-10-2017
Соӊку аракети:
15-08-2018 08:56
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек шаары
+2
Чынгыз Айтматов кыргыз элинин сыймыктанган инсандарынын бири биз эч качан ушутпашыбыз керек.Биз эле эмес бул Уулу инсанды дуйно эли кадырлайт,чыгармаларын окуусаныздар озунчо эле керемет чыгармалар. Мындай уулу инсандар мин жылда бир жаралса керек...
25.10.2017. 02:37 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
11
Катталган:
19-08-2017
Соӊку аракети:
23-09-2018 23:03
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
moskov
+2
Универде жанынан коруп суктанып оттум эле,анан жайкы каникулда коп отпой коз жумду деп уктум
25.10.2017. 09:33 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
13-10-2017
Соӊку аракети:
05-01-2018 11:58
Жынысы:
Белгисиз
+1
Чынгыз Айтматов атабыз Акаев экс-президенттибизди туура тандап койгон,Акаев озунун туура жолун тандай алган жок.Айтматов жайы жанатта болсун
25.10.2017. 10:33 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
05-02-2016
Соӊку аракети:
24-09-2018 17:18
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
+1
Жакшы создорду айтыптыр.Чыныгы атанын уулу болуп журо бериниз!Чынгыз Айтматовду н жайып жаннаттан болсун!
25.10.2017. 19:48 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
226
Катталган:
11-04-2012
Соӊку аракети:
24-09-2018 18:05
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
тынчтык
0
Айтматов жөнүндө эмес,анын уулу жөнүндө эле сөз болуптур.
26.10.2017. 20:23 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
26-10-2017
Соӊку аракети:
23-11-2017 20:45
Жынысы:
Белгисиз
0
Атаныздын жаткан жери жайлуу болсун
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: