Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

«ЭЧ КАЧАН БАЛАМДЫ ТАШТАМАК ЭМЕСМИН, БИРОК...» ТОКМОКТОГУ БАЛДАР ҮЙҮНДӨГҮ НАРИСТЕЛЕРДИН ТАГДЫРЛАРЫ

№781 20-26-октябрь, 2017-ж.


Көпчүлүгүбүз жашоонун кыйындыгын айтып арызданабыз. Анда бул жарыкты көрүп, бирок жашаганга да мүмкүнчүлүгү жок төрөлгөндөр үчүн жашоонун кыйынчылыгы канчалык? Бул жолу Токмок шаарындагы Республикалык адистештирилген борбордук неврологиялык системинин жабыркаган жана психикасы бузулган балдарды жана үй-бүлөлөрдү реабилитациялоо борборунда багылган наристелердин жашоосуна күбө болдук.

Бул борбордо учурда жалпы 89 бала жашайт. 40 баланын ата-энеси жок, 49у ата-энелүү. Негизги басым даун синдрому, балдардын шал оорусу (ДЦП), гидроцефалия, микроцефалия сыяктуу оор абалга кабылган балдарга жасалат. Балдар менен 19 тарбиячы, 34 медайым, 6 врач иштешет жана педагогдор, социалдык кызматкерлер, психологдор бар. Мекеме жаңы төрөлгөндөн баштап 4 жашка чейинки балдар үчүн иштейт. Директордун айтымында, жыл сайын 30дан ашык балдар түшөт. Бул жылы 9 айда эле 40 бала түштү. Төрөлгөндөн баштап балдарды кабыл алган республикадагы жалгыз балдар үйү.

ҮМҮТТҮҮ КӨЗДӨР, БАЛАЛЫКТЫН СЫНООГО САЛЫНГАН КҮНДӨРҮ...

Алгач эле жаңы гана жашоого көзүн ача баштаган оорукчан балдар менен тааныштым. Бөлмөдө манеждер катары менен тизилген, жөрмөлөп ойноп жүргөндөр...
Ойноо аянтында болсо ата-энесинин шартына байланыштуу убактылуу бул борбордо багылып жаткан дени сак балдар тарбиячылары менен ойноп жүрүшөт. Мөлтүрөгөн үмүттүү көздөр, балалыктын сыноого салынган күндөрү...
Кийинки биз кирген бөлмөлөрдө жогоруда аталган оор оорулар менен алпурушуп жаткан кыймылдай албаган, тамак жей албагандар. Айрымдарынын ата-энелери төрөт үйүнөн эле баш тартып койгон, айрымдарыныкы балдарын айыктырам деп такылдаткан эшиги калбаганда гана арга жоктон бул борборго алып келип ташташкан. Республиканын аймактарынан келген наристелерди тагдыр бир бөлмөгө чогулткан, айырмасы – бири айлап же жылдап болсо дагы ата-энесинин мээримин сезе алат, айрымдарына бул да буюрган эмес. Бул оорулар айыкпайт. Бирок дарыгерлер балдардын жашоосун жеңилдетип берүүгө аракет кылышат. Биз киргенде башка адам келгенин сезген балдар мүмкүнчүлүктөрүнө жараша реакция кылышты. Бири жылмайып, экинчисинин сүрөткө тартып жатат деп кубанганын бизге медайым түшүндүрүп берди. Фатима Койбагарова бул борбордо 15 жылдан бери иштейт. Ал буларга токтолду:

– Учурда оор абалдагы кыймылдай албаган балдар менен иштейм. Тамак беребиз, температурасын ченейбиз, сүйлөгөндү үйрөтөбүз, укалайбыз, айтор, дайыма жанында болушубуз керек, бул балдар жардамга муктаж төрөлүшкөн. Биздин аракеттерден кийин бала басып же сүйлөп калышы мүмкүн. Ата-энелер негизинен айыкканда кайра алып кетебиз деген ой менен ташташат. Баланын абалы бир аз жакшырса, басып калса алып кеткендер бар. Алып кетишпесе, 4 жаштан кийин башка балдар үйүнө жиберебиз. Айрымдар ай сайын же жыл сайын керектүү буюм-тайымын, тамак-ашын көтөрүп келип турушат. Көбүнчө алыскы аймактардан келгендердин ата-энесинин бат-баттан келип турганга шарттары болбойт. Жакын жашаса, жума сайын келгендер да бар. Келип, өз колдору менен тамак берип, карашып отуруп кетишет.
Аңгыча балдарга түшкү тамакты берүү убактысы келип калды. Горохтон жасалган шорпонун үстүнө нанды туурап, аны блендерден өткөрүп, ар бир медайым бирден балдарды кучактап тамак берип отуруп калышты.

«БАЛАДАН БАШ ТАРТКАН АТА-ЭНЕ БОЛБОШУ КЕРЕК»

Наталья Боева, тарбиячы:
– Жумушуңуздун кайсы бөлүгү чоң оорчулук жаратат?
– Балдар менен иштегенди абдан жакшы көрөм. Балдар төрөлгөндөн тартып биз менен жашап, аларга көнүп калабыз. Мага аларды 4 жаштан кийин башка балдар үйүнө жиберүү учуру өтө оор, дайыма көзүмө жаш алып узатам.

– Эсиңизде калган жоруктары менен бөлүшсөңүз...
– Ар бир бала эсибизде калат. Женя деген бала бар эле, боёнгонду жакшы көрчү. Тарбиячы башка ишке алаксып кетсе, түндө туруп алып боёктор менен оозун, көздөрүн боёп алчу. Дагы бир бала бир кызды жакшы көрчү. Карасаң, экөө бир бурчка чогуу отуруп калышчу же керебеттин артына бекинип алышчу. Бала баса алчу эмес, жөрмөлөп кыздын жанына барчу. Кийин ал балага атайын кичинекей дөңгөлөгү менен коляска ойлоп жасап бергенбиз, отуруп алып колу менен түртүп жүрө берчү.

– Балдарын таштагандар боюнча оюңуз кандай?
– Аларды эмне деп айтарымды да билбейм, баладан кантип баш тартса болот деп ойлоном. Андай ата-эне болбошу керек.

"БАЛДАР КАЙРАДАН КАЙЫР СУРАП КАЛАТ ДЕП КОРКОМ"

Татьяна Гринько, директор:
– Балдар бул үйгө кайдан түшүшөт жана 4 жашка чыккандан кийин кайда барышат?
– Айрымдары төрөтканадан чыгып эле бизге келишет, айрым ата-энелер айыктырууга мүмкүн болбогонун түшүнгөндөн кийин 2-3 жашында алып келишет. 4 жаштан кийин эгерде бала майып болсо, анда Беловодск психоневрологиялык интернатына же Сокулуктагы реабилитациялык борборго которобуз. Эгер бала бир нерсени үйрөнүүгө жөндөмдүү болсо, анда Беловодсктогу мектепке чейинки балдар үйүнө жиберилет.

– Айыкпас дартка кабылган балдардын жашоосун жеңилдетүү үчүн эмнелер жасалат?
– Баланын абалына жараша операциялар жасалат. Балага жардам бере албаарыбызды билсек паллиативдик кароо менен чектелебиз. Бала дүйнө менен коштошуп жатканын билсек да, анын өмүрү үчүн акырына чейин күрөшөбүз. Бул биздин эреже. Азыр негизинен балдарды өздөрүнүн төрөгөн ата-энесине кайтаруунун үстүндө иштеп жатабыз. Ушул жылдын 9 айында 10 баланын үй-бүлөсү менен иштешип, наристелерди өзү туулган үй-бүлөсүнө кайтардык.

– Ар бир баланын бул үйгө түшкөндөгү жана жашоосу көз алдыңызда болсо керек...
– Албетте, ар бирин жүрөгүбүздөн өткөрөбүз. Бир ирет оорукчан төрөлгөн баласынан ата-энеси баш тартып коюшуп, наристе төрөлгөндөн кийин эле бизге түшкөн. Ал ата-эне өздөрүнүн кызына жаңы төрөлгөн баланы өлүп калды деп айтышкан. Кийин ал кыз иниси тирүү экенин жана ал бизде жашаарын билгенде аябай жаман болгон. Иниси тууралуу билгенден кийин кыз дайыма келип турчу. Бирок ата-энеси бир да жолу келген жок. Алар үчүн баласы өлүп калган болчу. Бала аны төрөсүн деп, болгондо да ушундай оорукчан абалда бул дүйнөгө алып келсин деп суранган эмес да. Төрөлгөндөн кийин наристе көп нерсеге укугу бар. Туура, ар кандай абал болот. Ата-энесинин шарты жок, бага албайт, турмуштун оор кырдаалына түшүп калды дейли. Бирок баласына келип, ага жылмайып, аны менен сейилдеп коюу баарынын эле колунан келет да. Кечээ эле жубайлар баласын таштап кетишти. Атасы баласын таштап жатып аябай ыйлады. «Эч качан силерге таштамак эмесмин, бирок абалым ушул жолго барууга зордоп жатат, башка аргам жок калгандыктан келдим. Балама дайыма келип турам» деп көзүнүн жашын көл кылды.

– Социалдык абалынан улам дени сак балдар да түшөт дедиңиз...
– Айрымдар балдарын урат, ичкендер, баңги ата-энелер, селсаяктар бар, кыскасы, балдарына татыктуу жашоо түзүп бере албагандыктан социалдык өнүктүрүү органдары милиция менен кошо балдарды ата-энесинен алып убактылуу бизге кароого ташташат. Негизи ал үй-бүлө 6 айдын ичинде абалын жакшыртып, кайра балдарын алып кетиши керек. Аларга бардыгы жардам беришет, паспортун жасап, демөөрчүлөрдү таап, бирок жылдар өтөт, баягы ата-эне жок, аракеттерден жыйынтык чыккан эмес. Бул татынакай дени сак балдар эмнеге мындай жашоо сүрүшү керек? Бул чоң көйгөй.
Бир окуя айтып берейин, эки баласын бир эне кайыр суратчу экен. Дени сак, татынакай балдар. Балдар эл берген майда-чүйдө менен курсагын тойгузуп жүрө беришкен. Тиешелүү органдар балдарды бизге алып келишкен. Энеси балдарын көргөнгө келип да койгон жок. Энелик укуктан ажыратабыз дегенде гана жактоочу жалдап чуркап баштады. Сот дайыма ата-энелердин таламын талашат да, билесиңер. Сотко келгенде эле ата-энелердики туура болуп чыга келет. Бул иш азыр толук аяктай элек. Эне укугунан ажыраган жок, балдары бизде. Менимче, энеси балдары үчүн күрөшүш керек болчу. Жумуш таап иштеп, акча чогултуп, ижарага батир алып, колдоп алчу туугандары да бар эле. Ал болсо, мына, азыр да балдарына келбейт. Балдар энесине кетсе, кайра эле кайыр сурап жашап калышат деп коркобуз.

– Оорукчан балдарды багып алгандар болобу?
– Багып алышат. Дарыланса, айыгып кете турган оорулууларды, психикалык жактан жабыркагандарды да багып алышат. Кыймылдабаган балдардын абалын көрдүңүз, аларды багып алышпайт.

– Балдарды таштагандарга мамилеңиз?
– Бизди эч кимди күнөөлөбөгөнгө үйрөтүшөт. Ал ата-эне ичкич болсо дагы, анын оозунан арак жыттанып турса дагы аны күнөөлөө туура эмес. Ал аял, балким, биздин түшкө кирбеген кыйынчылыкты басып өттү. Андыктан эч нерсе деп айта албайм.

– Жүрөгүңүздү өйүткөн нерсе?
– Жарактан чыккан бир имаратыбыз бар. Ал жакка 2 топтун балдары батчу. Аны сүрдүрүп, ордуна жаңы имарат салып беришсе, эне-баланын бөлүмүн ачмакпыз. Энелер да көйгөйүн чечип алганча жашап турушмак. Анан да балдарды 4 жаштан кийин жиберели десек, Беловодск балдар үйүндө биздин кыймылдай албаган балдарды кабыл алуу үчүн орун дайыма жетишпейт. Канча жылдан бери ушул көйгөй бар. Бул боюнча бир нече жолу социалдык өнүктүрүү башкармалыгына жана министрликке кайрылганбыз. Бирок маселе чечиле элек.


Перизат Музуратбекова
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(19)
24.10.2017. 09:53 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
20
Катталган:
29-03-2017
Соӊку аракети:
31-10-2017 15:30
Жынысы:
Белгисиз
+16
Ушуларды карап боорум ооруйт (Бала болуп мээрим албаса же эркелеп жолонуп сагынычын тарата албаса Аллахым женилдик берсин!Тарбиячыоарга Рахмат!
24.10.2017. 10:42 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
545
Катталган:
09-04-2014
Соӊку аракети:
19-11-2018 20:11
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жолдошумдун айылы.
+10
оо акчасын асманга сапырган жепжутарлар ушуларга жардамдашып койсонор акыреттеги уйунорду курмаксынар.
Бейишке чыкмаксынар.
Мумкунчулугум болсо жардам бермекмин.
Окуп алып жаман болдум,айрыкча атасы таштаган баланы эстеп....
24.10.2017. 11:13 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
335
Катталган:
01-02-2017
Соӊку аракети:
19-11-2018 19:17
Жынысы:
Белгисиз
+11
Козумо толгон ызанын жашы. Бир ыйлап алдым. Аттин акчам болсо жардам берсем кана....
27.10.2017. 02:24 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
94
Катталган:
05-11-2014
Соӊку аракети:
19-11-2018 16:07
Жынысы:
Белгисиз
-1
Tyty1990,созсуз эле коп акча кк эмес таттууларды биртке оюнчуктарды алып барып деле берсен болот сенден коп болсо 3000 же 4000 сом кетет
24.10.2017. 12:15 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
354
Катталган:
13-06-2016
Соӊку аракети:
19-11-2018 21:32
Жынысы:
Белгисиз
+11
Супер бат баттан олко аймагындагы балдар уйунон кабар алып жашоо шартын жазып суротторун чыгарып тургулачы сураныч ошону копуп кукук энелер азайсын анан бала багып алам дегендер кобойсун
25.10.2017. 23:40 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
04-10-2017
Соӊку аракети:
07-11-2017 13:33
Жынысы:
Белгисиз
+2
momun74,эн туура жазыпсыз ырчыларды чыгара бербей ушуга окшогон пайдасы тийгендерди чыгарсаныздар
24.10.2017. 12:22 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
10-09-2017
Соӊку аракети:
13-06-2018 23:34
Жынысы:
Белгисиз
+1
Кудайым сактасын кудай кечире кор


24.10.2017. 15:36 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
26
Катталган:
20-04-2017
Соӊку аракети:
19-05-2018 02:09
Жынысы:
Белгисиз
+3
Мындай окуяларды уккан ар бир эне ыйлайтго. Видиолорунан бери тартыныздарчы балким кимдир бироого сабак болоттур
24.10.2017. 17:46 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
7573
Катталган:
22-02-2011
Соӊку аракети:
19-11-2018 17:57
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
...
+2
Varonin, momun74,
Саламатсыздарбы! Сунуштар тиешелүү бөлүмгө жеткирилди.
Модератор admin_media түзөттү 2017-10-24 17:46:45
24.10.2017. 15:53 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
17
Катталган:
29-10-2013
Соӊку аракети:
04-12-2017 19:11
Жынысы:
Белгисиз
+5
Мечиттерди толтура кургандан коро, ошундай нерселерди бала бакчаларды курушса жакшы болмок.намазды кайдан окусан да кабыл болот да.азыр эмне коп, мечит коп.
24.10.2017. 15:54 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
19
Катталган:
05-09-2017
Соӊку аракети:
31-10-2017 11:07
Жынысы:
Белгисиз
+2
куноосу жок наристелер ыйлагым эле келет
24.10.2017. 16:19 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
18-08-2017
Соӊку аракети:
17-04-2018 01:26
Жынысы:
Белгисиз
+1
Журогум ооруду,ыйладым окуп алып,эч кача бала энесинен ажырабасын
24.10.2017. 17:01 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
11-04-2016
Соӊку аракети:
29-10-2017 17:38
Жынысы:
Белгисиз
+2
Баламды караап отуруп. Жаратканыма дагы мин эсе ыраазы болуп козумо жаш толду
24.10.2017. 17:08 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
15
Катталган:
12-02-2016
Соӊку аракети:
19-11-2018 17:09
Жынысы:
Белгисиз
+4
120 депутат 120минден чогултса дагы бир канча болот , жардам берип койгойун чечип койсо болмок
24.10.2017. 17:32 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
18
Катталган:
30-06-2016
Соӊку аракети:
24-02-2018 21:02
Жынысы:
Белгисиз
+3
Жакында ватсаптан 90 жылдары Акаев убагында орус телеканалдан тартып кеткен видеону кордук.Беловодскийдеги спец интернаттагы майып балдар жонундо.Ач,жыпжыланач жыланач болмолорго камап коюптур.Жерден нандын кукумдорун терип жеп журушот.Супер инфо сураныч ошол специнтернаттан кабар алып келгилечи.Азыр кандай болуп калды экен.Сураныч,ошону коргондон бери ойлоном,ошол балдар не болушту экен ,шарттары жакшырганбы деп.
25.10.2017. 03:47 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
15
Катталган:
27-06-2017
Соӊку аракети:
02-01-2018 02:06
Жынысы:
Белгисиз
+1
Кандай аянычтуу, кандай өкүнүчтүү...... Башка сөз оюма келбей буулуп кеттим. Тарбиячыларга миңден миң таазим. Өкмөт ушул тарбиячылардын айлыгын көтөрсө болмок.
25.10.2017. 09:29 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
18-10-2017
Соӊку аракети:
23-11-2017 14:04
Жынысы:
Белгисиз
0
Ээх Аллахым дайыма колода журсун Сиздерди...
28.10.2017. 12:01 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
7
Катталган:
27-11-2014
Соӊку аракети:
02-03-2018 12:52
Жынысы:
Белгисиз
0
Jurogumdu ezdigo. Kanday bolso da oz kanynan janynan jaralgan baldardan kanday kozdoru kiydy eken
13.11.2017. 21:30 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
16
Катталган:
26-09-2017
Соӊку аракети:
29-08-2018 23:28
Жынысы:
Белгисиз
0
Жаратканым ар бирибизге алты саны аман,дени сак бала насип кылсын ылайым!Журогун эзилет аларды коруп((Тарбиячыларга сабыр берсин.Мин мертебе таазим!
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: