Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

«СЕН ПАХТАНЫ ЖАЙДЫ ЖАЙЛАЙ БАКСАҢ, ПАХТА СЕНИ КЫШЫ МЕНЕН БАГАТ»

№782 27-октябрь-2-ноябрь 2017-ж



Күнөстүү түштүк жергебиздин аймактарында дыйкандар ак алтын аталган пахтанын түшүмүн жыйнап жаткан учуру. Андыктан буласынан кийим-кечек жасалып, чигитинен май алынып, гозо паясы отун катары колдонулган асыл өсүмдүктү айдаган дыйкандардан кабар алдык. Быйыл түшүм кандай? Мээнетти актап жатабы? Макалага күбө болуңуздар.

«ТҮШҮМ ОРТОДОН ЖОГОРУ»

Ош облусунун Кара-Суу районунун Маданият айылы. Жол жээгинде эгилген пахта аянттарынын бирине токтоп, теримчилерди сөзгө тарттык. Алар суроолорубузга жооп берип, терип да жетишип жатышты. Замира Мамишева, 59 жашта, 3 баланын энеси:
– Бул тегеректе эгилген пахталар биздин Яйла Мамишев атындагы дыйкан чарбаныкы. Биздин үй-бүлөбүз эккен пахтанын аянты 70 сотых. Туугандардын арасында 1 гектар, 50 сотыхтан айдагандар да бар. Пахтанын Өзбекстан, Кытай, Кыргыз-5, Фергана деген сорттору эгилет.
Мен пахтада илгертеден, башкача айтканда, 36 жылдан бери иштеп келем 1 күндө 100 килограммдан ашык пахта терип коём. 2016-жылы 70 сотыхтан 1, 6 тонна түшүм алганбыз. Түшүм жакшы болсо андан да ашмак эле. Баасы төмөн болуп килограммын 39-40 сомдон эле өткөргөнбүз. Быйыл азыркы учурда килограммын 45 сомдон өткөрүп жатабыз. Түйшүгүнө жараша баасы 50 сом же андан ашыгыраак болушу керек. Андыктан өкмөт баасын көтөрүп берсе болот эле.
Азыр 2-терим жүрүп жатат. Түшүм ортодон жогору. 1-теримдин түшүмү 500 килограммдай болду. Жалпы 5 терим болот. Бардыгы болуп канча тонна алабыз азыр так айта албайм. Пахта терүүчү комбайн жок кол менен терип жатабыз. Балдарыбыз терилген пахталарды топтоп пахта тазалоочу заводго алып барып тапшырышат. Пахтанын чигитинен май сыгылып алынат. Май сыгылып алынгандан кийинки калдыгы күнжара болот, ал мал үчүн тоютка пайдаланылат. Кар жаап койгондо деле көк косектерин (ачыла элек көк мөмөсү) үйгө жылууга алып кирип койсо ачыла берет. Сен пахтаны жайды жайлай баксаң, пахта сени кышы менен багат.

АЙДАП-СЕБҮҮ, ӨСТҮРҮҮ ИШТЕРИ

Жазында урук дарылоодон өткөрүлүп, анан себилет. Аба ырайы жакшы болсо 10 күндө чыгып калат. Негизи пахтаны эгип, жыйноого чейин 3 ирет сугаруу, 5 ирет культивация, 2 ирет отоо чөптөрдөн арылтуу (жагана), 1 ирет чабык, 1 ирет чеканкалоо иштери жүргүзүлөт. 1 ирет жер семирткич, 1 же 2 ирет пахтанын зыянкечтерине каршы дары берилет. Чеканкалоо – бул пахтанын сабактарынын башын үзүү, анда боюнун өсүшү токтоп, мөмө байлашы тездейт. Теримде өздөрүнүкүн терип бүткөндөр башкалардыкына акыга иштөөгө чыгышат. 1 килограммын 6-10 сомдун тегерегинде теришет. Бир адам күнүгө 60-150 килограммга чейин терип коёт. Акыга жалдап тердиргендердин айрымдары түшкү тамагын да беришет.
Эгерде күн салкын болуп пахта кечирээк быша турган болсо, анын жалбырактарын түшүрүү үчүн дары (кальций цианамиди же магний хлораты же башка) чачылат жана бул дефолиация деп аталат. Жалбырактары түшкөн соң мөмөлөрүнө күн нуру жакшы тийип бышышы эртелейт. Быйыл жаз кеч келгендиктен учурда айрымдар ушул ишти жүргүзүп жатышат.
Гозо паяны (пахтанын сабагы) пахта терилип бүткөн соң жыйнап келишип, үйүп коюшат. Ал дандырга от жагууга керек. Таптуу болуп, нан, самсы дегендер жакшы бышат.

«ПАХТА – НЕГИЗГИ КИРЕШЕ БУЛАГЫБЫЗ»

Насиба Байоглиева, 49 жашта, 4 уулдун энеси:
– Биз быйыл пахтаны 50 сотыхка эктик. Киреше акчасын санаганча жаздан баштап эккенге, сепкенге деп отуруп жалаң акча кетиребиз. Пахта – негизги киреше булагыбыз. Теримде эртеден кечке иштейбиз, белге байланган этекке (алжапкыч) 8-10 килограммдан пахта терип, анан бир жерге төгөбүз. Пахтанын чаңы оозу-мурдубузга кирип жүдөтсө, чанактары колубузду тилип оорутат. Андыктан кээ бирлер кол кап кийип алышат. Күндүз пахта терип кечинде үйгө барып тамак-аш кылып, кир да жууйбуз.




1 ГЕКТАРДЫН ЧЫГЫМЫ


Тоңдурма айдоо (күздө)
– 2200 сом.
2 сыйра малалоо (жазда) – 2000 сом (1 жолкусу 1000 сом).
Урук – 50 килограмм. 1 килограммы – 80 сом. 50х80=4000 сом.
Урук себүү (сеялкага) – 1000 сом.
Сууга (суу акысы 1 жылга) – 1000 сом (сугатчыга төлөнбөйт, ар ким өзүнүкүн сугарат).
Культивация жүргүзүү (5 ирет) – 5000 сом (1 жолкуга 1000 сом).
Отоо чөптөрдөн арылтуу (жагана) – бекер (ар ким өзү отойт).
Жер семирткич (аммиактуу селитра) 500 килограмм. 1 килограммы – 17сом. 500х17=8500сом.
Пахтанын зыянкечтерине каршы дары (омайт же башка) – 1,5 литр. 1 литри – 900 сом. 1,5х900=1350 сом.
Чабык – бекер (ар ким өзүнүкүн чабат).
Чеканкалоо – бекер (ар ким өзүнүкүн чеканкалайт).
Дефолиациялоо үчүн дарыга жана аны чачкан тракторго – 2500 сом.
Трактор же портер (заводго ташыш үчүн жалпысынан) 6000 сом.
Жер салыгы (1 жыл үчүн) – 430.

Жалпы чыгаша – 33 980 сом

Киреше –1 гектардан 2,5 тоннадай түшүм алынат.
2500х45=112 500.
112 500-33 980=78 520 сом.

Таза киреше –78 520 сом

Канымжан Усупбекова
kenesh@super.kg



Ак алтын. Пахта теримчилердин жыргалы менен түйшүгү

Автор: Илимбек Туратбек уулу
Оператор: Мундуз Нурланбек уулу

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  1 
Комментарийлер(13)
31.10.2017. 10:03 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
51
Катталган:
25-01-2013
Соӊку аракети:
19-11-2018 01:21
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ардактуу айылым
+2
Бир жолу чабылса анда жакшы болбойт беле,жамгыр жааган сайын чабасың,үч төрт чабык болчу бизде...
02.11.2017. 09:00 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
78
Катталган:
15-03-2011
Соӊку аракети:
03-01-2018 04:38
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Okean jeegi
-2
zzari-83,чоптой кылып чаап саласынарбы или отойсунарбы? Пахта чабык деген не?
04.11.2017. 12:02 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
16
Катталган:
15-01-2016
Соӊку аракети:
15-08-2018 16:42
Жынысы:
Белгисиз
+1
peach,туура биз да пахта кантип өсөөрүн, эми билип жатабыс, мурун кээ бирлер теректей болот, гаты коюуп тересиң десе ишенчибүз.Түштүк тарапта, эгилет го.
31.10.2017. 22:13 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
0
Катталган:
14-05-2017
Соӊку аракети:
24-10-2018 00:10
Жынысы:
Белгисиз
-2
Суу акысы 1жылга 1000сом дейт. Кыргызстан сууга бай олко болсо сууну сатканы уят да, акча толобой эле суугарса болбойбу
31.10.2017. 22:33 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
170
Катталган:
05-03-2017
Соӊку аракети:
19-11-2018 00:07
Жынысы:
Белгисиз
0
Эми менин эсебим супер инфо как раз азыр пахта тердирип аткан убагым.
Тондурмага-3500
Малалоо-2500
Урук-7000
Эктиргенге-2000
Суу- 3жолу койдук ар койгондо 450сомдон бердим. Озум суу койо албайм, суучуга 1300с бердим.
Чабык- бир жолу эмес биринчи отолот (чобун жуласын) анан жон чабык кийин жегене(ашыкча пахталарды узуп саласын) жегенеге кошуп бир чабык. Анан дагы бир чабык. Озум жетишбейм ар чапканда 7-8жардамчы салам. Ар бири бир кунго 350сомдон алат.3ча
31.10.2017. 22:38 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
170
Катталган:
05-03-2017
Соӊку аракети:
19-11-2018 00:07
Жынысы:
Белгисиз
+1
Менен чабыка обедтерин кошкондо 20000мин сом кетет. Анан чиканкага бир же эки эле жардамчы салып бутсон болот же озун деле жасап койосун. Айтса культивация 4жолу 1500с 6000с кетет. Шор саласын 10000тегереги болот.
Пахтаны заводко алып барганы портерге 400-600 сомго чейин.
Биринчи теримден 1900кг алдык. Экинчи теримден 870кг учунчу терим боло элек. Тойдон бошобой журобуз)))) пахтаны 47сомдон кг саттык.
02.11.2017. 01:45 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
10
Катталган:
29-05-2017
Соӊку аракети:
26-12-2017 04:46
Жынысы:
Белгисиз
+2
Азыркы убакта бакпай калды гоо бироо бап этип суйлой калам деп
02.11.2017. 11:49 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
264
Катталган:
12-03-2017
Соӊку аракети:
12-12-2017 15:18
Жынысы:
Белгисиз
0
Капа болбогула го, бирок жогорудагы эсеп чындыктан бир топ эле алыс... Бир гектар деп айтууга оной, ал канча жолу чабылат, жагана, чиканка ж.б. болот, ошолорго журналисттерди бир салып коруш керек, ошондо тушунот чыныгы мээнет кандай болоорун...

Пахта теримге уй-було мучолору жетишпей, теримчи чакырат, аларга ар бир кило терген пахтага 6-10 сомдон толоп берет.
02.11.2017. 11:53 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
264
Катталган:
12-03-2017
Соӊку аракети:
12-12-2017 15:18
Жынысы:
Белгисиз
+1
Кыскасы эрте жаздан кар жааганга чейинки бир уй-було мучолору кыйналып ысыкта-суукта талаалап иштеп тапкан мээнети таза 30-50 мин сом киреше табат... Ал да болсо айласыздын иши болуп жатпайбы?!! Бийлик озу ири пахта заводдорубузду талкалады... Окмоттон дыйкандарды колдоо деген нерсе жок... Тини айыл чарба министрлигин жоюп эле салыш керек, элге жардамы жок жоо жомокчулар чогулуп элдин ырыскысын жеп коюп отурушат...
02.11.2017. 11:57 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
264
Катталган:
12-03-2017
Соӊку аракети:
12-12-2017 15:18
Жынысы:
Белгисиз
+1
Кыскасы дыйкандардын бешенеси ачылбай эгемендикке жеткенден бери кыйналып, мээнети кайтпай келет...

Бир окурман жазды эле, талаалап чет олкого тентибей жер иштетип эгин эксенер болот го деп... Дыйкан бир жыл уй-булосу (аялы, бала-чакасы менен чогуу) иштеп тапкан киреше 30-50 мин сом болуп жатса, аны менен кантип жан багат бир жыл, айткылачы?!!

Айла жоктон аялын, бала-чакасын калтырып озу чет жерде тентип журот да, уй-було багайын деп...

Бул бийлик элди тент
02.11.2017. 12:02 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
264
Катталган:
12-03-2017
Соӊку аракети:
12-12-2017 15:18
Жынысы:
Белгисиз
+1
Бул бийлик элди тентитип кыйнады го, азапка салып... Элдин тушумун ит бекер сатып алып, башка жака сатып ири пайда коргондор да ошол эле бийлик, ири бизнесмендер, дыйкандарда андай мумкунчулук жок...

Элди жумушсуз коюп, ачка коюп, тентууго мажбур кылган бийликтегилерге мин нааоат!!! Ошолорду тарбиялап остургон ата-энелерине мин наалат!!!

Окмот дыйкандарды колдоого алса, тушумун экспорттоого жардам берсе, дыйкандар 30-50мин эмес, 200-300 мин пайда тапса болмок бир жылда
03.11.2017. 19:03 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
203
Катталган:
16-03-2014
Соӊку аракети:
12-02-2018 23:17
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан.
0
Дыйкандардын кирешелери мол болсун. Аллахым берекесин берип кетирген эмгектери акталсын. Пахта эгип же терип коргон эмесмин, укканым боюнча пахта иши деле туйшугу коп жумуш. Ошентседа эл эмгегин жер жебейт, берекесин берсин.
05.11.2017. 12:18 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
262
Катталган:
23-05-2015
Соӊку аракети:
19-11-2018 01:22
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ордолуу Ош
0
Оо биздин айыл гоо,ак алтын берекесин берсин,кырман толсун. Биринчи териминде барганынарда аябай аппак болуп ачылганына кубо болот эленер
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: