реклама
Супер-Инфодо жарнама
SUPER.KG порталында жарнама
Реклама в Супер-Инфо
Реклама на SUPER.KG
реклама
Архив
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
semetei

Жантөрө Сатыбалдиев, мурунку премьер-министр: «МАГА САЯСАТТАН КЕТҮҮГӨ АЛИ ЭРТЕ»

№787 1-7-декабрь, 2017-ж.


Кыргыз өкмөтүн 2012-2014-жылдар аралыгында башкарган экс-премьер-министр Жантөрө Сатыбалдиев акыркы 4 жылдан бери саясий аренада көрүнбөй кетти. Биздин кабарчы Жантөрө Жолдошевичке жолугуп, мамлекеттеги коомдук-саясий абалга карата анын пикирин угуп, кенен баарлашып кайтты.
 
– Жантөрө Жолдошевич, 2014-жылы премьер-министрлик кызматты тапшырганыңыздан кийин саясий чөйрөдө көрүнбөй кеттиңиз. Ушул кезге чейин эмне менен алек болдуңуз?
– Менин оюмча, саясатчы да дем алыш керек. Бир эле киши саясий аренада жүрө берсе, аны кимдир бирөө менен салыштырууга мүмкүнчүлүк болбой калат. Премьер-министрлик кызматтан кеткенден кийин тыныгып, басып өткөн жолумду анализдеп, кайсы жерден кемчилик кетирдим, кайсы жерде жакшы иш кылдым деген ой менен жүрдүм. Буга чейин чакан банктын директорлор кеңешинин мүчөсү болуп иштеп келдим. Бир ай мурун ал кызматтан бошоп, эми башка кызматка өтүп жатам. Андан сырткары саясий тобокелчиликке бара турган жаштан өттүм. Саясатта көрүнбөй калганым ушундан болсо керек. Бирок бул саясаттан кетип калды дегенге жатпайт. 24 жыл саясатта жүргөн адам катары али мага бул чөйрөдөн кетүүгө эрте.

– Мурунку маектериңизде "жакшы эле спортчумун, бирок жумуштун көптүгүнөн убакыт табылбай калат" деп айттыңыз эле, эми спортко убакыт табылып жатабы?
– Тыныгуусуз иштен чарчагандыктан 3 ирет Кытайга барып, алардын салттуу медицинасы боюнча дарыландым. Учурда жумасына 3 жолу тенниске барам. Кол бош болгондо 2-3 жолу бассейнге барып жүрөм. Жакында эми тоо лыжасынын маалы башталат, буюрса.

– Жантөрө агай, өкмөт башчылыктан кеткенден кийин кайсы бир кызматка баруу боюнча сунуштар болдубу? Болгон болсо эмнеге баш тарттыңыз?
– Кызматтын чоң-кичинеси болбойт. Көңүлгө жаккан-жакпаганы болот. Ошондой бир-эки сунуштар болгон. Бирок ошол учурда кызматка баруу туура эмес деп ойлодум.

– "Ош–Жалал-Абад шаарларын калыбына келтирүү боюнча дирекцияны башкарып кеткенден кийин Сатыбалдиев курулуш бизнесине өттү. Ири курулуш компаниясынын акционери болду" деген кептер айтылып жүрөт. Бул кептер канчалык чындыкка жакын?
– Чоң саясатта канчалык калп айтылса элге жагып, сенсация жаратат. Уинстон Черчилль «Саясатта дос-душман жок, кызыкчылыктар гана бар» деп айткан. Менин өкмөт башчылыктан кетишиме дирекцияга байланыштуу жүйөсүз айыптоолор себеп болуп калды. БУУнун жана мамлекеттин отчётунда «калыбына келтирүүгө 11 миллиард сом кетти» деген маалымат бар. Ал эми дирекция аркылуу 5 миллиард сомдой каражат жумшалган. Аны Эсептөө палатасы аныктап чыккан. Дирекция 3 айдын ичинде 1715 үйдү калыбына келтирип, 75 батирлүү көп кабаттуу үй куруп, жабыркагандарды киргиздик. Ал эми Дача-СУдагы жапа чеккен 35 үй-бүлө 8 айдан бери үй менен камсыз боло элек. Биз болсо командабыз менен жакшы иштеп, бийликке ишеним, аброй алып келе алганбыз. Бирок дирекцияга байланыштуу айыптоолордо Убактылуу өкмөттүн бир да мүчөсү калыс сөзүн айта албаганы өкүндүрөт. Ошол учурдагы командама, жергиликтүү бийликке жана шартыбызды туура түшүнгөн жабырлануучуларга терең ыраазычылык билдирем!

– Жакында эле жаңы президент Сооронбай Жээнбеков ишин баштады. Сиз жаңы президенттен эмнени күтүп жатасыз? Дегеле тажрыйбалуу саясатчы катары Жээнбековго кандай баа бересиз?
– Биринчиден, силердин гезит аркылуу Сооронбай Шариповичти эл тандаган президент болушу менен куттуктайм жана ишине ийгилик каалайм! Элдин, мамлекеттин жүгүн көтөрүү оор, кыйын. Өзү инаугурациясында айткандай, «Туура бийде тууган жок, туугандуу бийде ыйман жок» деген принципти сактап кызмат кылып берет деген ишенимим бар. Басып өткөн жолунан тажрыйба топтоду деп ойлойм. Бирок маселелер оор. Эң биринчи кыргыз-казак кризисин чечиши керек.

– Кыргыз-казак мамилесин кантип калыбына келтирсек болот? Сиз маселени чечүүнүн кандай жолун көрүп турасыз?
– Сүйлөшүү жолу менен гана чечүү зарыл, башка жолу жок. Бул жоопкерчиликти жаңы президент гана өз моюнуна алышы зарыл.

– Кызматтан кеткен экс-президент Алмазбек Атамбаевдин ишмердигине кандай баа бересиз?
Атамбаев өзү Жээнбековдун инаугурациясында «мен көп пландаган иштеримди аткара албай калдым» деп элден кечирим сурады. Менимче, анын бул кадамын туура эле кабыл алышыбыз керек. 6 жыл айтканга көп, бирок иштегенге аз убакыт. Шайлоо системинде өзгөрүүлөр бар. Бирок ал жетишсиз. Коркутуу, сатып алуу, административдик ресурсту колдонуу кала берди. Урнадан кийинки мыйзам бузуулар жоюлду. Талапкерлерге бирдей шарт түзүлгөн жок. Ушуларды эске алып президент, парламент, өкмөт жана бейөкмөт уюмдар шайлоо мыйзамына тезинен өзгөртүү киргизүүсү керек.
Биз эки «супер» президентибизди көрүп парламенттик башкарууга өтсөк бардык көйгөйлөр жоюлат деп ойлодук эле. Көрсө, ага коом да, шайлоочулар да даяр эмес экенбиз.

– Сиз баштаган өкмөт «Кумтөрдөгү» Кыргыздын үлүшүн 50/50 болсун деп сунуштап чыккан, бирок парламент колдоого алган эмес. Негизи бул сунуш реалдуубу?
– Сиз менин жарама туз септиңиз. Мен парламентте «50/50 бүгүнкү күндө жакшы сунуш эмес, бирок мындан өткөн жакшы сунуш жок» деп айткам. Биздин орточо эсебибизде жылына республикалык бюджетке 100 миллион доллар түшөт болчу. Ал учурда «Ата Мекен» фракциясы 67 пайыз кылабыз деп сунушташты эле, менден кийин алардын өкүлү премьер-министр болду. Ошондо эмне үчүн 67 пайыз кылышкан жок? Арадан 4 жыл өттү. Биз 33 пайыздан 28 пайызга түштүк. Менин өкмөтүмөн башка эч ким саясий да, моралдык да жоопкерчилик тарткан жок. Бул жерде саясий оюн болгонун убакыт далилдеди. Ушул мен үчүн өтө өкүнүчтүү.

– Жакында Жогорку Кеңеш кабыл алган «Суу кодексине өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» мыйзам долбооруна президент кол койду. Эми «Центеррага» 2 мөңгүнүн астындагы алтынды казууга уруксат берилди. Ушул кадам бизге керек беле?
– Толук шарттарын билбейм, бирок мындай көйгөй мен премьер кезде эле бар болчу. Аны адистер так изилдеп чыгып, корутунду бериш керек.

– Премьер-министр Сапар Исаковдун өкмөтүнүн басымдуу бөлүгү жаштардан куралып, иш алып барууда. Ушул кызматта иштеп кеткен жетекчи катары айтсаңыз, азыркы өкмөттүн иши кандай жүрүп жатат?
Сапар Исаков өсө турган жигит. Менин кол алдымда дагы иштеген. Исаков жаш премьерлердин биринчиси эмес. Аскар Акаевдин учурунда да Кубанычбек Жумалиев өкмөт башына келгенде 40 жаштын тегерегинде болгон. Өкмөттө жалаң карыялар иштесе трагедия, жалаң жаштар иштесе комедия болот. Ошондуктан тажрыйба менен жаштык бир жүрүп, гармония байкалып туруусу зарыл. Сапар Исаковго ийгилик каалайм, бирок иштегенине 3 ай болсо да 3-4 чоң катачылык кетти. 3 айда 2 вице-премьер-министрдин иштен алынганы мунун далили. Өкмөт жок дегенде 5 жыл иштеши керек. Ошондо гана жыйынтык болот. 1-декабрдан тарта Исаковго чоң укуктар берилет. Пландуу иш алып барышына мен ишенем.

– Баса, өкмөттүн ыйгарым укуктары кеңейтилиши сиздин оюңузча канчалык туура?
– Бийликти башкарууда президенткеби же премьер-министргеби, кимисине чоң укуктар берилсе да жоопкерчиликтүү бийлик жүргүзбөсө пайдасы жок. Азыр президенттин укуктары кыскартылып, премьерге укуктар берилди деген менен, президент эл тарабынан шайланып жатпайбы. Эгер экономика талкаланып баратса эл жообун премьерден сурабайт, президенттен сурайт. А парламент депутаттары менен шайлоочулардын ортосунда байланыш жок.

– Жээнбековдун инаугурациясына экс-президент Роза Отунбаева чакырылбады. Өмүрбек Текебаев, Садыр Жапаров өңдүү көрүнүктүү саясатчылар камакта отурушат. Билишимче, бул маселелер боюнча өз оюңузду билдире элексиз...
Отунбаеванын Апрель окуясында, албетте, орду бар. Ошол учурда жигиттер жоопкерчиликти бири-бирине бере албай, жалгыз аялга бүт оорчулукту жүктөгөн. Мен да Убактылуу өкмөттө мүчө болгом. Мындай жеке кайым айтышуулар эл алдында эмес, жабык эшик артында жүрүшү керек эле. Ал эми Убактылуу өкмөттүн 14 мүчөсүнүн кыргыз элинин алдында чоң моралдык жоопкерчилиги бар.
Өмүрбек Текебаев менен Дүйшөнкул Чотонов да Убактылуу өкмөттүн мүчөлөрү болгон. Текебаев жөнүндө пикир билдирүү мен үчүн ыңгайсыз. Экөөнүн тең тез арада эркиндикке чыгуусун каалайм. Эгер Убактылуу өкмөттүн мүчөлөрүнүн бири-бирине нааразычылыктары болсо, жекече чечишсин. Мыйзамды бузган болсо, мыйзам алдында жооп бериши керек. Бирок башка өлкөнүн жаранынын «мен акча бергем» деген сөзүнүн негизинде эле соттолуп кетүү, менимче, туура эмес. Садыр Жапаровдун окуясы боюнча менде толук маалымат жок.

– Маегиңизге чоң рахмат, агай!

"Учурда жумасына 3 жолу теннис менен алектенем".


Бектур Токтоноев
politika@super.kg


 Кыстарылган видео 

Жантөрө Сатыбалдиев: "Кумтөр" маселесин чечпесе үлүш дагы азаят"

Автор: Илим Туратбек уулу
Оператор: Сергек Шатманов

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Талкуу жабык.
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макалага кирди:

Макалалардын саны:
19955;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2017 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: