реклама
Супер-Инфодо жарнама
SUPER.KG порталында жарнама
Реклама в Супер-Инфо
Реклама на SUPER.KG
Архив
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
semetei

Чым-Коргондогу психиатриялык оорукананын башкы дарыгери: «ТҮРМӨ МЫЙЗАМДАРЫ МУРДА БОЛСО БОЛГОНДУР, АЗЫР ЖОК»

№787 1-7-декабрь, 2017-ж.


Кемин районундагы Чым-Коргон айылында психикалык жактан жабыркагандарды дарылоочу оорукана жайгашкан. 12 гектар жерди ээлеген аймактагы жүздөгөн оор тагдырга кабылгандардын жашоосу менен тааныштырабыз.

«БЕЙТАПТАР КҮЗӨТЧҮЛӨРГӨ КОЛ САЛЫП КАЧЫП КЕТКЕН УЧУРЛАР БОЛГОН»


Психиатриялык оорукана 600 оорулууга эсептелинген. Учурда 9 бөлүмдө дарыланып жаткан 400гө жакын оорулуу менен 297 кызматкер иш алып барат. Көбүнчө шизофрения, талма, психикалык жактан оорулуулар дарыланышат. 18 жаштан 80 жашка чейинки оор тагдыр ээлери тууралуу башкы дарыгер Гүлжамал Каргабаева айтып берди:
– 9 бөлүмдүн үчөөсүндө эркектер, үчөөсүндө аялдар, бирөөсүндө мажбурлоо түрүндө дарылангандар жатат. Ошондой эле 1 соматопсихиатриялык, 1 кургак учук менен ооругандардын бөлүмү бар. Ар ким оорусунун абалына жараша 3 ай дарыланып кайра үйүнө чыгат же жылдап бизде калат. Көпчүлүгүнүн кулагына үндөр угулат, ошол үн буйрук кылганды аткаруу үчүн бирөөгө кол салып же суицидге барганга аракет жасашат. 2009-жылга чейин ИИМдин күзөт бөлүмүнүн кызматкерлери кайтарышчу. Ошол жылы 4 бейтап күзөтчүлөргө кол салып качып кеткен. Ал окуядан кийин ИИМ кызматкерлерин бөлбөй койгон. Анткени бул ишке ЖАМК жооптуу экен. Бул маселе ошондон бери чечиле элек. Өзүбүздүн санитарлар күзөткө турушат.
2010-жылы да кызматкерлерди барымтага алуу жолу менен оорулуулар качышкан. Баңгизатын колдонгондор жок. Бирок жанынан табылып кармалгандар бар. Көбүнчө бул затты бир жерден экинчи жерге ташуу үчүн аларды колдонушат. Анткени алар көп нерсени түшүнүшпөйт да. 1990-жылдардын аягында бир оорулуу директордун орун басарын өлтүрүп койгон учур катталган.
Бюджеттен дарыга 15-16 сомдон, тамакка күнүнө 41 сомдон кем эмес бөлүнөт. Тендер менен эң арзан азык-түлүк алабыз. Түрмө мыйзамдары мурда болсо болгондур, азыр жок.

«ЖАҢЫ ОКУУНУ БҮТҮП КЕЛГЕН ВРАЧ 5 МИҢ ОКЛАД АЛАТ»


Эмил Алдосов, дарыгер:
– 1991-жылдан бери ушул жакта иштейм. Ар кандай тагдырларды көрдүм. Жакшы жумушта иштеп, ийгилик жаратып жүрүп мындай ооруга кабылгандар бар. Бир бейтап учурунда университетте мугалим болуп иштеген, техника илимдеринин кандидаты.
Бир бейтап Индияда иштеген ишкер. Бишкекте эле 3 үйү бар, үй-бүлөсү, балдары бар ийгиликтүү адам. Стресс, депрессияны убагында дарылап, алдын албаса күчөп жинди болуп калышат.
Бизге жаш кадрлар жетишсиз. Акыркы жолу 1992-жылы жаңы врачтар келишкен. Азыр университетти бүтүрүп жаңы келген врачтын базалык оклады 5 миң гана сом. Мен жогорку категориядагы врач болуп, 30 жылга жакын стаж менен 11 500 сом айлык алам.


«ӨЗҮМ КЕЛИП ДАРЫЛАНЫП КЕТЕМ»


42 жаштагы Ысык-Көлдүн тургуну маал-маалы менен келип дарыланып турам дейт:
– Турмушка чыккандан кийин кулагыма үндөр угулуп, көзүмө ар нерселер көрүнүп баштаганда ооруканага көрүнгөм. 2003-жылдан бери дарыланып жүрөм. Бул жакка келгенде дарыланып жакшы болуп чыгам, шарты жакшы. Дарыгерлер жакшы карашат, тамакты убагында беришет.

«БАШКЫ ДАРЫГЕР БЕЙТАПТАРГА ӨЗ ҮЙҮНДӨГҮ ЖУМУШТАРДЫ ЖАСАТАТ»


Аталган оорукана тууралуу бул мекемеде буга чейин иштеп кеткен атын атагысы келбеген жаран төмөнкүлөрдү айтты:
– Башкы врач алмашкандан кийин көп нерсе өзгөргөн. Башкы медайым дарыларды чогултуп, үйүнө алып кетип, бейтаптар дары ичти деп белгиленчү. Азык-түлүктөр дагы башкы врачтын үйүнө кетчү. Бейтаптарга туугандары алып келген акча, буюмдарды да өздөрү алып алышат. Чет жактардан жардам катары кийимдер келчү. Аны врачтар тандап алышчу, оорулууларга жетчү эмес.
Комиссия келет дегенде гана оорулууларды жакшы кийиндирип карап калышат. Ал учурда нааразычылык билдиргиси келгендерди бир палатага камап коюшат. Сырттан келгендерге «бул жакта катуу оорулуулар, кирсеңер кол салышы мүмкүн» дешкенинен башкалар коркуп кирбейт. Медайым, врачтар бейтаптарды жакшы карашат деп айта албайм, алар кабинеттеринде эле отурушат, урушуп кеткен бейтаптарды көрсө да ажыратып коюшчу эмес. Кызматкерлер бейтаптарга кол көтөргөн учурлар да болот. Башкы врач бейтаптарды өзүнүн үйүнө алып барып, мал бактырып, тегерек-четин тазалатат.
Бир жолу бир бейтап качып кеткен. Кийин ошол кызга көчөдөн жолугуп калдым. «Мени издебей эле койгула, 2 миң доллар берип башкы врачты сатып алгам» деп айтты. Негизи ооруканада жинди эместер да көп. Аларды ар кандай себептер менен туугандары, тааныштары алып келип жаткырып койчу. Мисалы, кимдир бирөөнүн үйүн тартып алгысы келгендер ошондой жолго барышы мүмкүн. Мындан 1-2 жыл мурда чоң кызматтагы кишинин кызы адам өлтүргөнү үчүн соттолуп, ушул ооруканага түшкөнүн башка кызматкерден угуп калгам. Анын акчасын алып Ысык-Көлгө эс алганга жиберишчү. Жумалап эс алып кайра келип калчу экен.

"МАЛ БАКТЫРСАК БААРЫ ЭЛЕ КОЙЧУ, МАЛЧЫ БОЛУП КЕТИШПЕЙТ БЕЛЕ"


Бул айыптоолорго оорукананын башкы дарыгери Гүлжамал Каргабаева орун басары жана башкы эсепчиси менен бирге жооп берди:

Дары, тамак-аш, кийимдер тууралуу
– Мунун баары болбогон сөздөр. Мындайлар болушу мүмкүн эмес. Дарылардын баары катталат. Башкы медайым врачтын көрсөтмөсү менен гана дарыларды коё берет. Үйгө ташуу эч убакта болгон эмес. Атайын психикалык оорулуулар үчүн болгон дарыларды үйгө алып барып эмне кылабыз? Бизден кайра аларды ким алат? Жардамга кийимдер келбей калган. 2 жыл мурда чиркөөдөн сасыган, эски кийимдер келчү. Аларды жууп, тазалап каралашары жокторго, селсаяктарга берчүбүз. Тамак меню менен берилет. Аны комиссия текшерет. Азык-түлүк түшкөндө да комиссия кабыл алат. Кайсы жерде сыр, каймак-май, эт, жумуртка менен тамак берилет?

Бейтаптарга мамиле тууралуу
– Оорулуулар жакшы каралбаса, өлүм азайбайт болчу. Биздин көрсөткүчтөр жылдан жылга жакшырып жатат. Бейтаптарга жакшы шарттарды түзүп берүүдөбүз.
Ал эми мал бактырсак баары эле койчу, малчы болуп кетишпейт беле. Өздөрүн араң карап жатышса, мага кантип жумуш кылып беришет, билбейм. Кол көтөргөн болсок ар бир бөлүмдө ящиктер бар. Ал жакка сунуш, талаптарын, нааразычылыктарын жаза алышат. Андан тышкары ар бир бөлүмдө башкы врачтын, орун басардын, прокуратура, аймактык тескөөчүнүн телефон номерлери илинип турат. Ар бир бейтап чала алат. Бизди текшергендер көп. Мисалы, мамлекеттик эмес уюмдар бизден сурабай эле каалаган оорулууну өзүнчө чакырып алып маектеше алат. Бир жерге камап нааразычылыгын айттырбай коюп жатсак, аны деле таап чыгышмак да.
Чоңдун кызы каалагандай эс алып келет дептир, ал ким экенин, кайсы врачтан дарыланганын айтышсын. Менин учурумда андай нерсе болгон эмес. Мындай жолдорго барып башым экөө эмес. Ушул жерден үй-бүлөмдү багып иштеп жатам, мен да тынч укташым керек.

Жинди эместер кантип жаткырылат?
– Бизге оорулуулар багыттама менен келишет. Жинди эмес адамды кандай негиз менен жаткырабыз? Ооруканага бейтаптын макулдугу менен гана кабыл алынат. Эгерде ал макулдук бере албаган түрдө ооруп жаткан болсо, 72 сааттын ичинде изилдеп көрөбүз. Оорулуу эмес болсо чыгарабыз, оорулуу болсо сот аркылуу улантабыз. Биз мыйзамдуу иштейбиз. Кимдир бирөөнүн оорусу тууралуу туура эмес жыйынтык чыгарып берсек, бизге да мыйзам түрүндө чара колдонулат. Анын бизге эмне кереги бар? Жумушубуз да, документтерибиз да юристтердин көзөмөлүндө. Эмгегибиз жөн эле бирөөнүн сөзү менен чийилип калса нааразы болобуз да.

Качкандар тууралуу
Качкандарды тиешелүү органдарга кабар берип кармаганга аракет кылабыз. Акча таштап чыгып кеткидей мен кайтаруу жагында иштебейм. Мен жетекчимин. Качкандар көп эмес, акыркы жолу 2 жыл мурун бирөө катталган. Бул жылы бирөө качты, табыла элек, бирок каттоодо, тиешелүү органдарга билдиргенбиз.

"Көпчүлүгү өнөкөт оорулуулар. Айыккандар 100дүн 10-15и гана болушу мүмкүн".


Перизат Музуратбекова
koom@super.kg


 Кыстарылган видео 

"Аялдын кулагына угулган үндөр эки баласын өлтүрүүгө түрткөн"

Автор: Илимбек Туратбек уулу
Оператор: Кайрат Сарбагышов

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  -2 
Комментарийлер(3)
05.12.2017. 23:15 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
92
Катталган:
06-11-2016
Соӊку аракети:
13-12-2017 16:58
Жынысы:
Белгисиз
+3
менин да таякем ушул жерден каза болгон. днн-соолугу жакшы болчу нерв жактан ооручу. булар бир балээ укол мн овощ кылып салышат, ошону учун кайра алып кетебиз дебесе деп уккам. билбейм, калп-чынын. таякем почти эки жыл же андан ашыгыраак эле болду ушул жакта. булардын калп эле кунооскн албайынчы; бирок, ден-соолугу жакшы эле да. баарына Кудайдын буйругу да
06.12.2017. 12:15 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
413
Катталган:
01-02-2017
Соӊку аракети:
14-12-2017 21:43
Жынысы:
Белгисиз
-1
Акча суйлогон жерде,акыйкат ыйлайт. Акча менен чечсе болот.
06.12.2017. 16:20 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
0
Катталган:
01-04-2017
Соӊку аракети:
11-12-2017 14:32
Жынысы:
Белгисиз
0
Кызыл-жар12 республикалык психиатрия оорукана тууралуу жазгылачы Супер инфо
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 1 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 1) бул макалага кирди:

Макалалардын саны:
19955;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2017 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: