Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

Апас Жумагулов, Кыргыз Республикасынын мурунку премьер-министри: «ТУН УУЛУМДАН АЖЫРАГАНЫМ ЖҮРӨГҮМДӨ ӨЧПӨС ТАК БОЛУП КАЛДЫ»

№790 22-28-декабрь


Эгемендүү Кыргыз өлкөсүнүн өкмөтүн эң узак мөөнөт башкарып, легендарлуу парламент учурунда иштеген мурунку премьер-министр Апас Жумагулов быйыл 83 жашка толду. Таанымал мамлекеттик ишмердин балалыгы согуш мезгилине туура келген. "Согушка кеткен атамдан 1 жыл кат келбей, айылыбызда "жетим" атала баштаганбыз" деп эскерет ал күндөрүн Жумагулов. Ал бизге балалыгын, үй-бүлөсүн, өмүрүнүн эсте калган учурларын айтып берди.

Аты жөнү – Жумагулов Апас Жумагулович
Туулган жылы – 1934-жыл, 19-сентябрь
Туулган жери – Чүй облусу, Аламүдүн району, Арашан айылы
Кесиби – Инженер-геолог,
1958-1991-жылга чейин ар кандай кызматтарда иштеген. 1991-1993-жылдары Чүй облусунун башчысы, 1993-1998-жылдары премьер-министр, 1998-2003 жана 2005-2007-жылдары бир нече өлкөдө элчи болуп иштеген.

– Апас Жумагулович, бала кезиңиз кайда, кандай шартта өттү эле?
– 1934-жылы Чүй өрөөнүндө туулгам. Эжем, мен жана иним, 3 бир тууган элек. Атамдын аты Жумагул, апамдын аты Сонун. Атам 1939-жылы Финляндияга согушка кетип, 1941-жылы кайтып келген. Кайра эле ошол жылы согушка чакырылып, 1945-жылы гана үйгө кайткан. Ортодо 1 жыл атамдан кат келбей, кабарсыз болуп, айылда биз «жетим» атала баштаган элек. Апам атам согушта жүргөндө 1943-1945-жылдары ревматизм менен катуу ооруп, төшөккө жатып калган. Менин балалыктагы эң оор күндөрүм ошол учурга туш келди. Апам ооруган учурда эжем Сулайка менен бирге турмуштун түйшүгүн моюнубузга алганбыз.
Айылыбызда уй багылган ферма өрттөнүп, атам өрттү өчүрүүгө активдүү катышкандыгы үчүн совхоз бизге бир саан уй белек кылган. Ошол уй согуш учурунда бизди ачарчылыктан сактап калды. Апам ооруган жылдары кышында отунсуз калып, эжем экөөбүз 5-6 чакырым алыстыктагы тоо боорунан отун терип келчүбүз. Кой-Таштагы мектепте окуйт элем. Апам ооруган жылдары эжем менен апамдын ордуна уйканада кароолчулук кылып, уйларга чөп салып, астын тазалачубуз. Жайында болсо машак терип, чөп чаап, картошка өстүрөт элек. Атам согуштан келгенден кийин турмушубуз кыйла жеңилдеп калды. Ошентип 1949-жылы Бишкектеги интернатка окууга тапшыргам. Ал жерди бүтүп, окууну Москвада уланттым.

– Баланын мүнөзү ата-энесиникине карап калыптанат дешет. Сизге кимисинин кайсы сапаты өткөн?
– Менин мүнөзүм толугу менен апамдыкына окшош. Атам согушта болгондуктан жаштыгымда апам менен көп убакыт өткөрдүм. Борбордук комитетте катчы болуп иштеп жүргөнүмдө да апам мени менен жашачу. Бир күн үйгө келбей калсам эле апам ыйлап, кабатыр боло берчү. Боорукер, ак көңүл адам болгон. Атам 1974-жылы 77 жашында каза болду. Ал абдан салабаттуу, билимдүү, калыс, эмгекчил болчу. Мен Баткенде командировкада жүргөндө катуу ооруп, кайтып келгенимче
о дүйнөгө узап кетиптир. Коштошо албай арманда калгам. Апам дагы 77 жашында көз жумган.

– Учурда жашыңыз токсонго таяп калды. Уул-кыздарыңыз, неберелериңиздин курчоосундагы күндөр кандай өтүп жатат?
– Жубайымдын ысымы Айгүл. Жалпысынан 5 балабыз бар. 4 уул, 1 кыз. Тун уулум Данияр каза болуп, мени катуу кайгыга салып кетти. Даниярым азыркыга чейин жүрөгүмдө өчпөс так болуп сакталып турат. Кийин Сергей, Нурлан, Эрмек деген уулдуу, Салтанат деген кыздуу болдук. Жалпысынан 10дон ашуун небере, 2 чөбүрөбүз бар. Азыр кенже уулум Эрмек менен бирге турам.

– Өмүрлүк жарыңыз жөнүндө бир-эки ооз кеп кылсаңыз...
– Жубайым Айгүл бүгүнкүгө чейин соода тармагында иштеп келди. Учурда 70 жашта. Мен өкмөттө иштегендиктен үйдөгү тиричилик Айгүлдүн моюнунда эле. Азыр деле мен негизги маселелерге гана аралашпасам, калганын ал өзү бүтүрөт. Айгүл менен 1990-жылдан бери бирге жашап келебиз.

– Коомдук-саясий ишмер болуу максатыңыз болгонбу же айрым бир себептерден улам бул чөйрөгө аралашып калгансызбы?
– Негизи мен саясатка аралашпоого катуу аракет кылдым. Бирок партиялык жетекчиликтин сунушу, талабы менен саясий кызматта иштеп калгам. Москвада инженер-геолог адистиги боюнча окууну аяктап, ата-энемдин жанына кайтып келген элем. 1973-жылы күздө докторлук диссертацияны жактайм деп турганда партиялык жетекчилик мени Борбордук комитеттин өнөр жай жана транспорт бөлүмүнүн башчысы кылып дайындады. «Саясатка кызыкпайм. Илим, чарба менен эле кете берейин» деп бир нече жолу сурансам көнбөй коюшту.

– Эгемендикке жетишкен соң легендарлуу парламент менен иштешип калдыңыз. Легендарлуу деп аталышынын башкы себебин айтып кетсеңиз...
– Легендарлуу парламент Кыргыз тарыхындагы эң күчтүү парламенттердин бири. Өлкөнүн көз карандысыздыкка жетишине анын салымы зор. Жаңы гана эгемендикке ээ болгон Кыргыз өлкөсүндө көп маселелер чечилүүгө тийиш эле. Ошол кезде бардык жоопкерчилик жана башкаруу парламенттин колунда болчу. Конституцияны, өлкөнүн атрибуттарын, улуттук валютаны кабыл алып, республиканы кайрадан куруп чыкканбыз. Бул чоң жоопкерчилик. Бирок 1994-жылы президент менен болгон тирешүүлөрдөн кийин легендарлуу парламент тарап кетти.

– 1990-жылдын башындагы санаалаштарыңыз менен азыр да байланышып турасызбы?
– Негизинен баары менен эле мамилем жакшы. Ал учурдагы тааныштарым кийин мамлекеттик катчы, министр, премьер-министр, элчи болуп иштешти. Легендарлуу парламентте бирге иштегендердин баары таанымал адам болушту.

– Саясатчы кандай мүнөзгө ээ болушу керек?
– Мээнеткечтик. Кайсы жерде болбосун мээнет адамды өстүрөт. Анан сөзсүз адилеттүү болуу зарыл. Мен ушул сапаттарды өзүмдө калыптандырууга катуу аракет кылдым. Адилеттүү болуп, эч бир адамга жамандык кылбасаң гана өсөсүң. Колдон келгенче жакшылык кыл. Бир мактанып коёюн (күлүп). Азыр көчөдө мен тааныбаган көп кишилер мени менен саламдашып өтүшөт. Кайсы бир маселеде кылган жакшылыгымды эске салып, ыраазычылыгын айтышат. Сүйүнүп калат экенсиң. Адилеттүү болуп, элге көп жакшылык кылсаң жүзүң жарык болот.

– Саясий ишмердүүлүгүңүздөн сырткары дагы эмнеге кызыгасыз?
– Спортко жакын адаммын. Азыркыга чейин спорт менен күн сайын жарым саат, дем алыш күндөрү 1 саатка чейин машыгып, кыймылда болуп турам. Интернатта окуп жүргөндө ар жактан келген балдар менен уруша кетчүбүз. Кийин өзүмдү коргоо үчүн бокс менен машыктым. Футбол ойногонду, тоого чыкканды да жакшы көрөм. Бишкектин тегерегинде менин таманым тийбеген бир дагы тоо калган эмес. Эң негизгиси китепке жакын болдум.

– Ишке ашкан жана ашпай калган максаттарыңыз. Турмушта эмне таап, эмне жоготтуңуз?
– 1993-жылы өлкө сызга отуруп, банкрот эмес, катастрофага кабылган кезде өкмөт башчы болуп иштеп калдым. Ошол абалды жакшыртыш биздин негизги милдет эле. Биздин өкмөт ошол кездеги президент Аскар Акаев менен тыгыз мамиледе болуп, көп иштерди жасадык. Колум бардык жерге жетип турса да өзүмө бир да мүлктү же жерди менчиктеп алган эмесмин. Таза иштегеним менин жетишкендигим болду. Арманым жок. Кудайга, элге, өмүрүмө ыраазымын.

– Аксакалдык накыл кебиңизди уксак. Кыргыз коомчулугуна эмне деп кайрылуу жасайсыз?
– Биримдик болмоюнча өлкө алдыга жылбайт. Элдин өкмөттү колдоого алуусу чоң мааниге ээ. Бири-бирибизге күйүмдүү болуп, ар дайым жардам колун сунуп туралы. Ошондо жок дегенде адамдык милдетибизди аткарган болобуз. Эгер келечекти ойлосок бүт мүмкүнчүлүктү жаштарыбызга жана алардын билимине сарпташыбыз керек.

"1954-жыл. Чоң-Алайда практикада жүргөн кезим".
"2004-жыл. Жубайым Айгүл, кызым Салтанат, уулдарым Нурлан, Эрмек жана жакын туугандарыбыз менен".

Бектур Токтоноев
politika@super.kg



Кыргыз өлкөсүнүн өкмөтүн эӊ узак мөөнөт башкарган Апас Жумагулов

Автор: Максат Орозумбетов
Оператор: Кайрат Сарбагышов

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  9 
Талкуу жабык.
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: