Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

«ДАРЫ ЧӨП ӨСТҮРҮП, САТСАҢ ЭМГЕГИҢ КӨП ЭСЕЛЕП КАЙТАТ»

№795 26-январь -1-февраль, 2018-ж.


Дары чөптөрдү эгип, сатып бизнес кылууга да болот. Бул жааттагы маалыматты Ысык-Көл облусунун Ак-Суу районунун Нововознесеновка айылынын тургуну, «Ысык-Көл Органика» кооперативинин жетекчиси Сонунгүл Жылтырова баяндайт:

«КӨЛДҮН КЛИМАТЫ ДАРЫ ЧӨПТӨРДҮ ӨСТҮРҮҮГӨ ЫҢГАЙЛУУ»
-Башында жашылчаларды өстүрүп жүрсөм, 2012-жылы дары чөптөрдү өстүрүп, сатууну чечтим. Анткени Союз кезинде биздин райондо фармацевтикалык заводдор үчүн сырьё катары дары чөптөр эгилчү. Көрсө, биздин жердин климаты жумшак, жылуу жана нымдуураак болгондуктан, дары чөптөрдү өстүрүүгө ыңгайлашкан экен. Союз тарагандан кийин дары чөптөрдүн кээ бирлерин гана экпесе дээрлик унутулуп калган.
Дары чөптөрдүн эң көп керектелгени мышык тамыр (валериана лекарственная) болгондуктан, аны тамдын артындагы 2 сотых жерге эктим. Өзүбүздүн райондун Маман айылынан 2000 даана көчөтүн 2000 сомго сатып келип отургуздум. Арыктагы суу менен сугардык. Кийин казганда 200 килограмм тамыр алып, килограммын 35 сомдон өткөрдүм. Элден мышык тамырды сатып алган фирма Германияга жөнөтөт. Айта кетчү нерсе, дары чөптөр химиялык жер семирткич колдонулбай өстүрүлөт. Аларды сатып алып жаткан фирма да текшерип алат. Кык, компостту гана колдонобуз.
Мышык тамырдын биринчи жылы уругун себебиз, экинчи жылы гана гүлдөйт. Ошондо уругун, тамырын чогултуп алабыз. Уругун июль, август айларында себүү туура. Эгер жетишпей калса, анда февралда уругун үйдө парникте же теплицада өстүрүп, анан жазында жерге көчөт кылып отургузуп, тамырын күздө казып алууга болот. Бирок уругун башкалардан сатып алууга туура келип калат.
Өсүмдүктүн жалбырактары канчалык көп жана барпайган болсо, ошончолук тамыры жакшы болот. Жумушу картошканыкына окшош. Отоп, түптөп, сугарасың. Нымды сүйүүчү өсүмдүк. Андыктан аба ырайына карап жайында 8-10 күндө бир сугаруу керектелет.
Казылып алынган мышык тамырлардын топурагын силкип, дароо cууга чайкап, жел жүрүп турган жерге илип, кийин көлөкө жерде же кургаткычта кургатуу керек.
Мышык тамыр нерв жана жүрөк-кан тамыр системинин ооруларында колдонулат. Нервди тынчтандыруучу касиетке ээ. Эл арасынан «мышык тамырды ичип, кан басымым жөнгө салынып кармабай калды» дегендерди угуп жүрөбүз.
2013-жылы мышык тамырды 5 сотыхка, 2014-жылы 15 сотыхка мышык тамыр менен жалбыз эктим. 2015-жылы мышык тамырды 5 сотыхка, жалбызды 12 сотыхка эгип, 1 тонна 600 килограмм жалбыз, 400 килограмм тамыр алдым. Тамырлардын килограммы 50-55 сомго, ал эми жалбыздыкы 220 сомго айланды.

«МАКСАТЫБЫЗ – ЧӨПТӨРДҮ ЧЕТ ӨЛКӨГӨ ТҮЗ САТУУ»
-2016-жылы кооперативди түздүм. Анын багыты – дары чөптөрдү жана жашылчаларды өстүрүү. Азыркы учурда 223 мүчөсү бар. Азырынча дары чөптөрдү ар кимибиз өз алдынча эгип, өстүрүүдөбүз. Мен өзүм 2016-жылы 10 сотыхка мышык тамыр, 12 сотыхка жалбыз эктим. Түшүмгө келсек, 200 килограмм тамыр, 800 килограмм жалбыз болду. Кооперативдегилер (менден башкалары) жалпысынан мышык тамырды 16 гектарга, 30 сотыхка дары календула, 30 сотых жалбыз айдашты. Отоо, түптөө иштерин үй-бүлө мүчөлөрү менен бүткөрүштү. Кык, компост дегендерди ар ким өздөрүнүкүн колдонушту. Жыйынтыгында 22 тонна тамыр, 850 килограмм жалбыз, календуладан 1 тонна алынды. Тамырлардын килограммын 55 сомдон, дары календуланы 200, жалбызды 130 сомдон өткөрдүк.
2017-жылы өзүм мышык тамырды 2 сотыхка эгип, 200 килограмм тамыр, 40 сотыхка дары календула эгип андан 300 килограмм түшүм алдым.
Кооперативдегилер мышык тамырды 7 гектарга, дары календуланы 30 сотыхка айдашты. Дары календуладан 200 килограмм, мышык тамырдан 12 тонна түшүм алынды. Тамырды 55, дары календуланы 220 сомдон өткөрдүк. Кыскасы, дары чөп өстүрүп, сатсаң эмгегиң көп эселеп кайтат.
Календуланын баркыт сымал түрү да бар. Аны да талаага гектарлап өстүрүүгө болот жана бат өсөт. Андан фармацевтикада мал, иттердин ичегисиндеги мителерди жок кылчу дарылар жасалат. Аны там аркасына өстүргөндөр өздөрү деле кайнатып ичип, малга да берип жыйынтыгын көрүшүүдө. Ичеги курттан арылган мал бат семирет экен.
Биз эми дары чөптөрдү чет өлкөгө ортомчу фирмалар аркылуу сатпай, келишим менен түз иштешчү фирмаларды издеп жатабыз. Ошондо эмгегибиз көбүрөөк акталат эле. Буюрса, индиялык фармацевтикалык бир компания менен иштешебиз деп турабыз. Планда дары чөптөрдүн ичинен эң кымбат бааланган шафранды өстүрүп, сатуу да бар. Биздин көл кылаасынын дары чөптөрүнө Орусия, Кытай тарабынан суроо-талап жогору. Эл аралык стандартка тууралап иштеп чыгарып, фито чайларды, сиропторду жасап сатса да болот.

1 ГЕКТАР ЖЕРГЕ ДАРЫ ЧӨПТҮ ӨСТҮРҮҮНҮН ЧЫГЫМЫ

Жерди айдатуу (тракторго) – 1200 сом
Сууга (1 жылга) – 300 сом
Сугатчыга – 2000 сом
Жер салыгы (1 гектар) – 380 сом
Жалпы – 3880 сом
Көчөт. Мышык тамырдыкы – 40 000 көчөт (1 көчөт – 1 сом). 40 000x1=40 000 сом
Урук. Мышык тамыр – 0,5 килограмм (парник кылып өстүргөнгө, 1 килограммы – 22 000 сом) 11 000 сом
Дары календула – 13 килограмм (1 килограммы – 750 сом). 13x750 = 9750 сом

КИРЕШЕ (БОЛЖОЛДУУ ТҮРДӨ)
Мышык тамырдын тамыры – 2,5 тонна. 2500x55=137 500 сом
Дары календула – 3 тонна (кургатылган гүлү). 3000x200=600 000 сом

ТАЗА КИРЕШЕ
Мышык тамырды даяр көчөтүнөн эксең – 137 500-40 000-3880=93 620 сом
Мышык тамырды парникте өстүрүп, отургузсаң – 137 500-11 000-3880=122 620 сом
Дары календуладан 600 000-9750-3880=586 370 сом

«БИЗДЕ ДАРЫ ЧӨПТӨРДҮН 48 ТҮРҮ ӨТҮМДҮҮ»
Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын Фитотехнология инновациялык борборунун директору Кайыркул Шалпыков:
– Кыргызстанда илимий жактан изилденип, алардан фармакологияда дары каражаттарды жасоого жана сатууга уруксат берилген дары чөптөрдүн 62 түрү бар. Булардын 48 түрү көбүрөөк чогултулат жана өтүмдүү. Чогултулгандардын 5 пайызы гана биздеги 4 фармацевтикалык компания тарабынан кабыл алынып иштетилет, калгандары чет өлкөгө кетет. Элдик медицинада болсо дары чөптөрдүн 200дөй түрү колдонулуп келет.

ОБЛУСТАРДЫН КЛИМАТТЫК ШАРТЫНА ЖАРАША ӨСТҮРҮҮГӨ МҮМКҮН БОЛГОН ДАРЫ ӨСҮМДҮКТӨРДҮН САТЫКТА ӨТҮМДҮҮ ТҮРЛӨРҮ



Канымжан Усупбекова
kenesh@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(6)
30.01.2018. 09:52 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
10
Катталган:
02-04-2017
Соӊку аракети:
24-09-2018 13:37
Жынысы:
Белгисиз
0
Билебиз колдуктордун даары чобун )))))
30.01.2018. 13:02 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
16
Катталган:
25-11-2013
Соӊку аракети:
23-09-2018 21:29
Жынысы:
Белгисиз
-1
almanbetperm,билсен жазбай эле кой.
30.01.2018. 13:18 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
16-01-2018
Соӊку аракети:
24-09-2018 13:56
Жынысы:
Белгисиз
0
Ош Баткен Жалал-Абад аймагында үч эле түрү өстүрүүго жарайт дейт го :(
30.01.2018. 13:20 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
72
Катталган:
05-04-2017
Соӊку аракети:
23-09-2018 21:06
Жынысы:
Белгисиз
0
Мио тамырды канчадан алат?ошолор жонундо да маалымат алсаныздар админ?
30.01.2018. 15:44 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
2059
Катталган:
22-02-2011
Соӊку аракети:
24-09-2018 14:50
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
...
0
Eli.91,
Саламатсызбы! Сунушуңузду эске алабыз, рахмат.
31.01.2018. 13:47 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
57
Катталган:
10-09-2016
Соӊку аракети:
20-04-2018 20:41
Жынысы:
Белгисиз
0
Биздин туштукто дарбыз,коон,курма деген дары жемиштер осот.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: