Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

БААРЫ ЭШИГИН ЖААП... АУТИСТТЕР ЭМНЕГЕ ЖАЛГЫЗДЫККА ДУУШАР БОЛУШАТ?

№803 23-март -29-март, 2018-ж.


Кичинекей Арсланды (ысым ойдон чыгарылган) апасы мектептен чыгарып алууга аргасыз болду. Эми алар бул мектепке кайтып барышпайт. Себеби Арсландын классташтарынын ата-энелери «Арслан кетсин, болбосо биздин балдар кетет» деп директорго талап коюшкан. Директор болсо ата-энелер комитетине каршы чыкпоону чечкен.

МЕКТЕПТЕРГЕ БАТПАЙ...
Баары Арсландын кокусунан классташ кызын таарынтып алганынан башталды. Кийинки күнү ал кыздын ата-энеси мектепке келип Арслан атайылап алардын кызын түртүп салды деп ызы-чуу салган. Баланы мектептен чыгарып салуу үчүн бардыгы ушул учурду эле күтүп тургандай, андан ары ырбап кетти...
Арслан өзгөчө бала, ага жеңил даражадагы аутизм деген диагноз коюшкан. АКШ жана Европада мындай диагноз коркунучтуу эмес. Мындай балдарга башкаларга караганда бир аз гана көбүрөөк көңүл бурулат, андан ары өздөрү эле кадимки мектепте, университетте эркин окуп кете алышат.
Кыргызстанда болсо мамлекеттик мектеп Арсландан ошол замат эле баш тартты. Айла жок аны жеке мектепке берүүгө туура келген. Ал жакта балдар жаңы окуучуга жакшы мамиле кылып жатышкан, бирок Арсландын өзгөчөлүгү тууралуу окуучулардын ата-энелери билип калды.
Ата-энелер ошол замат эле балдарына кайсы классташы менен достошууга болбойт экендигин айтып, балдар Арсландан четтей башташты. Ал тургай андан коркуп да калышты. Мына, Арсландын апасы уулун бул мектептен да алып кетүүгө аргасыз болду.
Бардык аракеттер текке кетти: жүрүм-турумдук талдоо методикасы боюнча бир нече жыл өтүлгөн сабактар, аутисттер үчүн эксперименталдык класста окуган 1 жыл. Арслан бул сабактарды мыкты окуп, мектеп программасын жакшы өздөштүргөн эле.
Бул майыптыгы бар балдарга карата кыргызстандыктардын мамилеси боюнча бир гана окуя, иш жүзүндө мындайлар миңдеп саналат. Башка өлкөлөрдө алар кадимки жарандар сыяктуу чоңоюшмак, а бизде болсо төрөлгөндөн баштап жалгыздыкка дуушар болушат.

СҮРӨТЧҮЛӨР КӨП ЧЫГАТ
Аутизмге кабылган балдардан таланттуу сүрөтчүлөр чыккан учурлар аз эмес. Далил катары Бишкекте жайгашкан «Колдогу кол» («Рука в руке») коомдук бирикмесиндеги сүрөт боюнча сабактарды алса болот. Тайпадагы балдар окутуучуну угуп, сүрөт тартканды үйрөнүп алышканы чоң жетишкендик.
Балдардын көпчүлүгү педагог жана ата-энелердин жардамынан толугу менен баш тартышкан. Өздөрүнчө иштегенге аракет кылып, доскадагы сүрөттү эмес, кыялдарындагы сүрөттү тарткысы келишет. Эң башкысы, балдар сабактан ырахат алып, мугалиминин сабырдуулугунун жана боорукердигинин аркасында кичинекей шедеврлерди жаратышууда.

ӨГӨЙЛӨБӨЙЛҮ!
Аутизм көйгөйү тууралуу маалыматты жайылтуунун бүткүл дүйнөлүк күнү мындан 10 жыл мурун БУУнун башкы ассамблеясы тарабынан бекитилип, ар жылы 2-апрелде белгиленип келет. «Колдогу кол» коомдук бирикмеси бир нече жылдан бери «Сорос-Кыргызстан» фондунун өнөктөштүгү астында аутизм менен ооруган балдарды коомго кошуу боюнча иш алып барууда. Себеби мындай балдарды бала бакчаларга, мектептерге алышпайт, алар оюн аянтчалары, кафе, кинотеатр сыяктуу коомдук жайларга кире алышпайт. Биз бул макала аркылуу эл аутизм тууралуу билип, аутисттерди башкалардан бөлбөйт, башкача карабайт же айланып өтпөйт, тескерисинче, жардам берүүгө аракет кылат же жөн гана тааныштарына айтат деп үмүт кылабыз.

АУТИЗМ ТУУРАЛУУ
Аутизм – бул бузулуу спектри, мында бала башкача өнүгөт. Аутист балдарда башка адамдар менен мамиле, байланыш кылууда кыйынчылыктар жаралышы мүмкүн. Эгерде ата-энеси баласынын түнт болуп, мамиле кылуудан качып же кандайдыр бир кыймылды кайталай бергенин байкаса аутизм менен алектенген психолог же неврологго кайрылуулары керек. Бул адистер гана так диагноз коё алышат.
Эл аралык маалыматтарга караганда (CDD, 2014-2015-жылдар), бүгүнкү күндө дүйнө жүзү боюнча ар бир 68 баланын бирине аутизм диагнозу коюлуп жатат. Аутисттик спектрдин бузулушунун так себеби дале белгисиз. Бирок бузулуунун генетикалык жаратылышы аныкталган, мындайча айтканда, аутизм менен төрөлүшөт, ал сырткы таасирлерден улам жаралбайт.

Эгерде сиз балаңыздан төмөнкү белгилерди байкасаңыз дарыгерге кайрылууну кечиктирбеңиз:

• бала өзүнчө четтеп, апасын этибарга албаса;

• атынан чакырганда жооп кайтарбаса;

• оюнчуктар менен өз багытында ойноону билбесе;

• башка балдар менен ойнобосо;

• балада туталануу, агрессия пайда болсо;

• бала көзгө тике карабаса;

• бала биринчи сөздү сүйлөп, бирок сүйлөөсү токтоп калса;

• сүйлөбөсө, жаңдоону колдонбосо;

• бутунун учу менен басса;

• катуу үндөрдөн корксо;

• бир эле сөздү кайталай берсе.

Чолпон Узакбаева


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  3 
Комментарийлер(13)
27.03.2018. 11:18 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
40
Катталган:
22-03-2017
Соӊку аракети:
18-09-2018 10:07
Жынысы:
Белгисиз
-7
Эмнеге Арслан башка ысым тапсанар болбойт беле
27.03.2018. 17:50 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
04-06-2011
Соӊку аракети:
18-09-2018 16:31
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
россия москва
+2
Аутист балдар периштелер,аларды огойлоого болбойт, эртен кантип озунордун баланар,неберенер болуп калганын байкабай каласынар!!!Азыр катуу тездик мн жайылып баратат, балдарга озгочо мектеп ачыштары керек!
27.03.2018. 22:38 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
13
Катталган:
17-05-2017
Соӊку аракети:
17-09-2018 22:08
Жынысы:
Белгисиз
0
Kirgizstanga ushul baldarga ilaiyik sadik ozuncho,mektep achisa bolmok Evropaga okshop
28.03.2018. 00:43 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
38
Катталган:
04-09-2016
Соӊку аракети:
18-09-2018 18:16
Жынысы:
Белгисиз
+1
aimai,Европада аларды болбой бир бакчага, мектепке барышат. Алар башка балдарга кошулуп журуп алардын манераларын уйронот. Америкада женил туру Аспергер деп аталат. Ошон учун буларды болбош керек.
30.03.2018. 15:18 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
39
Катталган:
16-03-2017
Соӊку аракети:
14-09-2018 02:53
Жынысы:
Белгисиз
+1
Кантип дарыласак болот азырга чейин лечение алып келебиз быйыл декабрда 10жашка толот иним мектепте окубайт кабыл алган эмес озунор карагыла деген озубуз карап келебиз апам байкуш эле кыйналды билгендер жазып койгулачы эч айлабыз калбады корунбогон врачыбыз молдо табыптар калбады акыркы убактарда умутубуз деле узулуп баратат
30.03.2018. 22:29 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
77
Катталган:
19-02-2013
Соӊку аракети:
01-07-2018 02:31
Жынысы:
Белгисиз
+1
Floweriza, дефектолог, психолог, социологдор баланы коррекциялашат, озгочо диета себеби аутизм бар балдардын ички органдары начар (мисалы сут менен нан жегенге болбойт кээ бирлерине) жана медикаменттер.
Мумкунчулук болсо Алмата шаарындагы "Асыл Мирас" центр аутизмага алып барсаныздарчы? Бекер жардам корсотушот.
ROUSE түзөттү 2018-03-30 22:37:11
01.04.2018. 01:37 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
7
Катталган:
06-05-2014
Соӊку аракети:
11-05-2018 05:26
Жынысы:
Белгисиз
0
ROUSE, саламатсызбы !!!Асыл мирас фонду кандай бекер жардам корсотот , айтып бере аласызбы , алжакта баланы окуттуу ,кымбат болсо керек, бир аз малымат билсениз болушуп кете аласызбы,
01.04.2018. 13:39 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
82
Катталган:
14-03-2015
Соӊку аракети:
18-09-2018 10:08
Жынысы:
Белгисиз
0
ROUSE,асыл мирас жөнүндө айта кетсеңиз сураныс
01.04.2018. 01:40 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
7
Катталган:
06-05-2014
Соӊку аракети:
11-05-2018 05:26
Жынысы:
Белгисиз
0
Floweriza, Бишкекте центр рука в руке деген бар жалан аутизм балдарменен иштейт ,ошол жака кайрылып корунуз ,балдарды окутушат.
01.04.2018. 13:37 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
82
Катталган:
14-03-2015
Соӊку аракети:
18-09-2018 10:08
Жынысы:
Белгисиз
0
Floweriza,купуяңызга кат жөнөттүм.мектеби бар бишеекте
02.04.2018. 21:11 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
168
Катталган:
22-03-2007
Соӊку аракети:
14-08-2018 13:32
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жалалабат
0
Floweriza,менимче дрожж кошулган нан азыктардын таасири болсо керек.
01.04.2018. 08:20 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
39
Катталган:
16-03-2017
Соӊку аракети:
14-09-2018 02:53
Жынысы:
Белгисиз
0
Рахмат ROUSE,Bayaz Алматыдагы центр жонундо маалымат берип кое аласызбы
01.04.2018. 08:27 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
39
Катталган:
16-03-2017
Соӊку аракети:
14-09-2018 02:53
Жынысы:
Белгисиз
0
Админ сиздерден сураныч аутизм дарылаган центрлер жонундо маалымат берип коюнуздарчы
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21166;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: